UGANDA: Sądy szariatu na progu oficjalnego uznania

(Open Doors, Polska) – W lutym 2026 roku Uganda opublikowała projekt nowej ustawy, której celem jest zalegalizowanie ogólnokrajowego systemu sądów szariatu. Jeśli parlament zatwierdzi projekt ustawy „O sądach Qadhis”, Ugandyjczycy, bez względu na wyznanie, zostaną objęci islamskim prawem o statusie osobowym. Eksperci są zaniepokojeni i obawiają się negatywnych konsekwencji dla chrześcijan i innych niemuzułmanów.

„Dobrowolne poddanie się”

W rozmowach z lokalnymi partnerami Open Doors chrześcijański prawnik Solomon* z Ugandy ostrzega przed konsekwencjami przyjęcia projektu wspomnianej» ustawy. Argumentuje, że inicjatywa nie jest wyłącznie „reformą sądownictwa”. Tak właśnie przedstawiają ją zwolennicy projektu: ich zdaniem ustawa jedynie formalizuje istniejące przepisy konstytucyjne.

Zwolennicy wolności religijnej wskazują natomiast, że taka ustawa ustanowiłaby w Ugandzie ogólnokrajowy system sądów szariatu. Jak wyjaśnia Solomon, celem ustawy jest „ustanowienie sądów islamskich z jurysdykcją, która będzie wiążąca dla muzułmanów, a także dla niemuzułmanów, którzy dobrowolnie się jej poddadzą”. To „dobrowolne poddanie się” niemuzułmanów autorytetowi sądów szariatu jest tu kluczowe. Solomon wyjaśnia, że chrześcijanie w rodzinach muzułmańskich są w praktyce często zmuszani do „dobrowolnego” podporządkowania się w sporach prawnych.
Fikiru Mehari*, ekspert ds. Afryki Wschodniej w Open Doors, podkreśla szczególną sytuację chrześcijańskich konwertytów z islamu: „W praktyce takie osoby często pozostają osadzone w strukturach rodzinnych i społecznych, gdzie rozstrzyganie sporów, małżeństwo i dziedziczenie są silnie uwarunkowane normami religijnymi. Niesie to realne ryzyko, że »dobrowolny« udział nie będzie całkowicie dobrowolny, lecz raczej kształtowany przez presję społeczną oraz nierówne rozłożenie sił”.

Projekt ustawy został przedstawiony po tym, jak muzułmanie argumentowali, że potrzebne są mechanizmy „uwzględniające specyfikę kulturową społeczności muzułmańskich”.

Zapobieganie konwersji

Projekt ustawy został oficjalnie skierowany do parlamentu po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym 27 lutego 2026 r. Obecnie znajduje się on w fazie prac w komisjach, gdzie zostanie rozpatrzony przez Komisję Prawną i Spraw Parlamentarnych.

Międzynarodowa organizacja prawna Alliance Defending Freedom (ADF) stwierdza w komunikacie prasowym, że ustawa „uniemożliwi konwersję z islamu, a tym samym poważnie zagrozi wolności religijnej. Doprowadzi to do poważnych naruszeń praw człowieka, w tym do poważnych konsekwencji dla kobiet i dziewcząt”. Zgodnie z prawem szariatu mężczyźni i kobiety nie są równi wobec prawa. W sprawach rozwodowych i dotyczących opieki nad dziećmi mężczyźni często są uprzywilejowani, a zeznania kobiet w sądzie mają mniejszą wagę.

Co więcej, obowiązkowa i wyłączna jurysdykcja sądów szariatu w sprawach statusu osobistego, zaproponowana w projekcie ustawy, według ADF, oznaczałaby, że chrześcijanie i inne osoby niebędące muzułmanami nie mogłyby już odwoływać się do sądów cywilnych w sporach rodzinnych, opiekuńczych lub spadkowych z udziałem muzułmanina.

Chociaż projekt ustawy przewiduje możliwość odwołania się od orzeczeń sądów szariatu do Sądu Najwyższego Ugandy, odwołanie takie musiałoby zostać rozpatrzone przez muzułmańskiego sędziego i czterech muzułmańskich uczonych, bez możliwości dalszego odwołania.

Według oficjalnych danych ponad 80% ludności Ugandy to chrześcijanie. Kraj ten nie znajduje się na liście Światowego Indeksu Prześladowań 2026, należy jednak do krajów o wysokim poziomie prześladowań chrześcijan.

*Imię zmienione

Źródła: ADF International, Christian Post, Open Doors

Prosimy, módl się za chrześcijan w Ugandzie:

• Módl się za wszystkich parlamentarzystów, prosząc o mądrość i Boże przewodnictwo podczas prac nad projektem ustawy.
• Módl się, by debata była prowadzona uczciwie i aby wszelkie zagrożenia dla wolności religijnej zostały jasno zdefiniowane.
• Módl się o czujność dla wszystkich przywódców religijnych w Ugandzie, aby mogli wypełniać swoje powołanie i prowadzić chrześcijan do odważnego naśladowania Jezusa.
• Módl się o siłę wiary i odwagę dla chrześcijan, którzy doświadczają prześladowań.