Arabia Saudyjska

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

Chrześcijanie w Arabii Saudyjskiej to głównie imigranci, którzy pochodzą z krajów o niskich i średnich dochodach w Azji i Afryce, a także niewielka liczba z krajów zachodnich. Są wyzyskiwani i słabo opłacani, regularnie spotykają się z przemocą werbalną i fizyczną z powodu swojego pochodzenia etnicznego i niskiego statusu, a kwestie wyznaniowe sprawiają, że są jeszcze bardziej narażeni na prześladowania.

Za poruszanie tematu wiary w rozmowach z muzułmanami chrześcijańskim imigrantom grozi kara więzienia lub deportacja. W ostatnich latach z kraju wydalono kilkoro chrześcijańskich imigrantów; w przypadku kilkorga z nich jako powód podano „chrześcijaństwo”, a u większości nie podano żadnego powodu. Muzułmanie z innych krajów, którzy dokonali konwersji na chrześcijaństwo, doświadczają podobnego poziomu prześladowań jak w swoich krajach ojczystych, ponieważ zazwyczaj żyją w społecznościach emigrantów ze swojego kraju pochodzenia.

Nieliczni saudyjscy konwertyci z islamu spotykają się z silną presją, zwłaszcza ze strony swoich rodzin, i zazwyczaj nie ujawniają swojej wiary. Mimo licznych przejawów prześladowań liczba konwertytów powoli rośnie, a niektórzy dzielą się swoją wiarą w Internecie i poprzez chrześcijańskie kanały telewizji satelitarnej, choć często prowadzi to do poważnych konsekwencji ze strony rodzin i władz. 

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

Rozległe złoża ropy naftowej uczyniły z Arabii Saudyjskiej jeden z najbogatszych krajów w regionie. Jest to monarchia absolutna, w której nie funkcjonują partie polityczne i gdzie nie odbywają się demokratyczne wybory. Król Salman bin Abd al-Aziz Al Saud, który wstąpił na tron w 2015 r., szybko zaangażował się w działania wojskowe w Jemenie przeciwko szyickim Huti, głównie pod wpływem swojego syna Mohammeda bin Salmana. Konflikt pochłonął tysiące ofiar wśród ludności cywilnej i wywołał kryzys humanitarny. Ostatnie reformy dały kobietom prawo do prowadzenia samochodów i podróżowania bez męskich opiekunów, a także znacznie zmniejszyły obecność policji religijnej.

Jako strażnik najświętszych miejsc islamu, Mekki i Medyny (miejsca urodzenia i pochówku Mahometa), Arabia Saudyjska wyznaje wahhabizm, surową interpretację islamu. Zabrania się jawnego praktykowania innych religii. 10-procentowa mniejszość szyicka w tym kraju jest systematycznie dyskryminowana.

W Arabii Saudyjskiej mieszka około 2,3 mln chrześcijan. Są to głównie napływowi pracownicy z Azji. Według statystyk World Christian Database ponad 90% z nich to katolicy. Obywatele Arabii Saudyjskiej, którzy przechodzą z islamu na chrześcijaństwo, podlegają karze śmierci na mocy przepisów dotyczących apostazji, chociaż w ostatnich latach nie odnotowano żadnych przypadków egzekucji sądowych z tego powodu.

Podręczniki szkolne zostały poddane znacznym reformom w celu usunięcia treści wrogich wobec niemuzułmanów, ale nie ma danych na temat tego, ile starszych podręczników pozostaje w obiegu. Pomimo pewnych pozytywnych zmian rząd Arabii Saudyjskiej nadal zakazuje publicznego praktykowania religii innych niż islam, a mniejszości religijne spotykają się z ciągłą dyskryminacją w sferze prawnej, edukacyjnej i zawodowej. 

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju.

Chrześcijanie w Arabii Saudyjskiej spotykają się z różnym poziomem prześladowań w zależności od miejsca zamieszkania i pochodzenia. Chociaż pracownicy zagraniczni są rozsiani po całym kraju, w zależności od tego, gdzie zostaną zatrudnieni, prześladowania, których doświadczają, wszędzie są takie same. Obszary wiejskie charakteryzują się znacznie wyższym poziomem kontroli społecznej i konserwatyzmu religijnego, co stwarza szczególnie niebezpieczne warunki dla wierzących wywodzących się ze środowisk muzułmańskich.

Osiedla dla imigrantów z Zachodu stanowią wyjątek od tej reguły, oferując mniejszą kontrolę i mniejszą presję, aby dostosowywać się do norm islamskich. W ostatnich latach w dużych ośrodkach miejskich, takich jak Rijad i Dżudda, odnotowano nieznaczny wzrost tolerancji, chociaż w całym królestwie nadal obowiązują fundamentalne ograniczenia wolności religijnej. 

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Chrześcijańscy ekspatrianci (w większości rzymscy katolicy) pochodzą z Afryki, Azji i Zachodu oraz przybywają do Arabii Saudyjskiej w poszukiwaniu pracy. Migranci z krajów o niskich dochodach, którzy żyją i pracują w środowisku muzułmańskim, często spotykają się z prześladowaniami ze względu na swoje pochodzenie etniczne i niski status społeczny, a także poddawani są naciskom, aby przeszli na islam. Nie wolno im rozmawiać o wierze z muzułmanami ani legalnie zakładać kościołów, chociaż niektóre nabożeństwa odbywają się bez większych przeszkód. Społeczność ta obejmuje także konwertytów z islamu, którzy spotykają się z podobnymi prześladowaniami jak w swoich krajach ojczystych, ponieważ na co dzień żyją w niewielkich społecznościach swoich krajów. 

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Społeczności konwertytów

Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo utrzymują swoją konwersję w tajemnicy ze względu na grożące im niebezpieczeństwo. Zazwyczaj mają kontakt z chrześcijaństwem i czerpią wiedzę na ten temat z programów telewizyjnych i Internetu. 

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Arabia Saudyjska jest zdefiniowana przez wahhabizm, Koran i Sunna (dosłownie Tradycje) zostały ogłoszone konstytucją, a szariat fundamentem prawnym kraju. Tylko wahhabicki islam może być praktykowany publicznie, a wszyscy obywatele Arabii Saudyjskiej są uważani za muzułmanów. Chociaż formalnie za apostazję grozi kara śmierci, w ostatnich latach nie odnotowano przypadków egzekucji sądowych z tego powodu. Rola rządu jako strażnika najświętszych miejsc islamu wzmacnia jego wizerunek jako obrońcy ortodoksji islamskiej. 

Ucisk klanowy

Tożsamość plemienna i klanowa mają silny wpływ na społeczeństwo saudyjskie, np. w kwestiach związanych z małżeństwem, zatrudnieniem, wynajmem lub kupnem nieruchomości oraz statusem społecznym. Nazwiska wskazują na powiązania klanowe, a osoby pozbawione odpowiednich koneksji, zwłaszcza niemuzułmańscy emigranci, spotykają się z powszechną pogardą. Antagonizm klanowy jest wyraźnie związany z islamską tożsamością i dotyka szczególnie konwertytów z islamu. Odejście od islamu jest wstydem dla honoru rodzinnego i plemiennego, i może prowadzić do gwałtownych reakcji ze strony zarówno najbliższej, jak i dalszej rodziny konwertyty. 

Paranoja dyktatorska

Monarchia saudyjska sprawuje absolutną kontrolę nad swoimi obywatelami, a rodzina królewska tłumi wszelkie przejawy sprzeciwu. Król i książę koronny zrobią wszystko, aby utrzymać status quo. Saudyjscy konwertyci na chrześcijaństwo są postrzegani jako hańba dla dumnej reputacji kraju – kustosza dwóch świętych meczetów, dlatego też oficjalnie zaprzecza się ich istnieniu. Urzędnicy państwowi często podejmują działania przeciwko chrześcijanom na prośby członków rodziny lub lokalnej społeczności. Saudyjscy władcy wprowadzili zmiany, które dotykają ekspatriantów, takie jak podniesienie opłat wizowych dla osób pozostających na ich utrzymaniu oraz zaostrzona inwigilacja środków komunikacji. 

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

Konwertytki z islamu na chrześcijaństwo żyją pod ścisłą kontrolą mężczyzn, co ogranicza ich prywatność i wolność wyznania. Są narażone na silną presję ze strony rodziny i społeczności, w tym przemoc, przymusowe małżeństwa, areszt domowy, rozwód i utratę prawa do opieki nad dziećmi. Ryzyko zabójstw honorowych w połączeniu z brakiem konkretnej ochrony prawnej zmusza większość z nich do ukrywania swojej wiary. Ciągła inwigilacja i zależność od rodzin pogłębiają trudną pozycję kobiet. Tysiące chrześcijańskich migrantek zatrudnionych jako pomoc domowa doświadcza przemocy seksualnej, wyzysku i kradzieży wynagrodzenia w ramach systemu kafala. 

Formy wywierania nacisku:

• ograniczanie kontaktów społecznych/międzyludzkich;
• odebrania prawa do opieki nad dziećmi;
• narzucenie reguł ubioru;
• wymuszone małżeństwo;
• uwięzienie przez rodzinę (areszt domowy);
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna;
• przemoc seksualna. 

Mężczyźni

W zdominowanym przez mężczyzn społeczeństwie Arabii Saudyjskiej chrześcijanie, którzy odeszli od islamu, płacą wysoką cenę. Narażają się na publiczne poniżenie, pobicie, więzienie, utratę rodziny i dochodów, a nawet śmierć. Rodziny mogą wywierać na nich presję, aby powrócili do islamu, wykorzystując do tego środki w postaci „reedukacji” religijnej lub zachęty materialnej. Chociaż reformy ograniczyły uprawnienia policji religijnej, publiczne praktyki religijne chrześcijan są zakazane. Chrześcijanie spotykają się z dyskryminacją w miejscu pracy i odmawia się im awansu oraz podwyżki wynagrodzenia, a zarówno lokalnym, jak i migrującym chrześcijanom zabrania się noszenia symboli chrześcijańskich. W świetle tych zagrożeń wielu mężczyzn nie ujawnia swojej konwersji. 

Formy wywierania nacisku:

• nękanie ekonomiczne poprzez dostęp do zatrudnienia/w miejscu pracy;
• zmuszenie do opuszczenia miasta/kraju;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

Ogólny wynik wzrósł o jeden punkt, z 81 do 82 pkt, głównie ze względu na wzrost przemocy. Presja we wszystkich sferach życia utrzymuje się na ekstremalnie wysokim poziomie. Chociaż Arabia Saudyjska na zewnątrz prezentuje się jako kraj otwarty i nastawiony na reformy, a w dziedzinie wolności religijnej nastąpiły niewielkie pozytywne zmiany, mniejszości religijne nadal doświadczają silnych prześladowań. W 2025 r. miała miejsce pierwsza od ponad dziesięciu lat duża fala deportacji chrześcijańskich pracowników zagranicznych. Chrześcijańscy emigranci byli zatrzymywani w celu przesłuchania, a następnie deportowani. Zamknięto jeden kościół domowy; osoby, które były tam obecne, zostały wydalone z kraju bez podania przyczyny. Publiczne praktykowanie religii innych niż islam jest zabronione, a mniejszości religijne nadal spotykają się z dyskryminacją. Ponadto Arabia Saudyjska jest jednym z niewielu krajów na świecie, w których oficjalnie nadal obowiązuje zakaz budowy kościołów.

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Arabii Saudyjskiej.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Ze względów bezpieczeństwa nie możemy podać szczegółowych danych na temat incydentów z użyciem przemocy.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

Szacuje się, że w okresie badawczym ŚIP 2026:

• Chrześcijańscy pracownicy zagraniczni byli zatrzymywani w celu przesłuchania, a następnie deportowani.
• Zamknięto jeden kościół domowy; a jego członkowie zostali wydaleni z kraju bez podania przyczyny.

Życie prywatne

Przepisy Arabii Saudyjskiej przeciwko prozelityzmowi ograniczają chrześcijanom możliwość dzielenia się swoimi przekonaniami. Konwertyci nie mogą rozmawiać o swojej wierze nawet z członkami rodziny. W przypadku emigrantów rozmowy o wierze grożą zwolnieniem z pracy i deportacją. Zaangażowanie religijne w Internecie jest szczególnie niebezpieczne ze względu na wszechobecny nadzór cyfrowy. Chrześcijanie nie mogą eksponować symboli chrześcijańskich ani posiadać materiałów chrześcijańskich w języku arabskim. Konwertyci są bardzo surowo traktowani. Na mocy przepisów o apostazji grozi im więzienie, chociaż ostatnio nie odnotowano przypadków egzekucji sądowych za apostazję.

Życie rodzinne

Nieislamskie praktyki religijne są niedozwolone, więc chrześcijanie nie mogą spotykać się na nabożeństwach ani udzielać chrztów czy ślubów. Małżeństwa chrześcijańskie zawarte w Arabii Saudyjskiej nie są uznawane przez prawo. Saudyjscy rodzice, którzy dokonali konwersji na chrześcijaństwo, mogą stracić prawo do opieki nad swoimi dziećmi. Zgodnie z saudyjskim prawem chrześcijanki innych narodowości, które poślubiają Saudyjczyków, muszą zrzec się prawa do opieki nad dziećmi, aby zapewnić im islamskie wychowanie. Chrześcijańscy rodzice napotykają trudności w wychowywaniu dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami, ponieważ edukacja religijna w szkołach jest ściśle kontrolowana, a dzieci muszą uczestniczyć w nauczaniu islamu niezależnie od osobistych przekonań.

Życie w społeczeństwie

Konwertyci cierpią z powodu prześladowań na poziomie społeczności lokalnych w całej Arabii Saudyjskiej. Narażeni są na groźby, przemoc i utratę pracy. Lokalne społeczności rutynowo monitorują osoby podejrzane o zmianę wyznania. W ramach procedury aplikacyjnej imigranci muszą określić swoje wyznanie. Przyznanie się do bycia chrześcijaninem może skutkować nieotrzymaniem pracy. Dotyczy to głównie migrantów z krajów o niskich dochodach. Niektórzy rejestrują się jako muzułmanie, aby zwiększyć swoje szanse na zatrudnienie.

Życie w państwie

Bluźnierstwo, obraza uczuć religijnych i prozelityzm nieislamski są zabronione, podobnie jak wszelkie publiczne praktykowanie religii innych niż islam Chrześcijanie stosują szeroko zakrojoną autocenzurę, aby nie narazić się na prześladowania. Chociaż ozdoby świąteczne są coraz częściej tolerowane w miastach, są one reklamowane jako produkt „sezonowy”, a nie religijny. Logo firm jest weryfikowane pod kątem symboliki religijnej. Chrześcijanie nie mogą zajmować wysokich stanowisk państwowych ani wojskowych. Zeznania chrześcijanina mają niewielką wagę w saudyjskich sądach, a podczas procesu ubiegania się o obywatelstwo, domyślnym wymogiem jest wyznawanie islamu.

Życie w Kościele

Arabia Saudyjska zakazuje budowy kościołów i działalności formalnych organizacji chrześcijańskich. Emigranci tworzą nieformalne wspólnoty i spotykają się w prywatnych domach, a władze rutynowo monitorują te spotkania. Segregacja płciowa komplikuje organizację nabożeństw, ponieważ mężczyźni i kobiety z różnych rodzin nie mogą przebywać w jednym pomieszczeniu. Importowanie nieislamskich materiałów religijnych w języku arabskim jest zabronione. Chociaż teoretycznie ekspatrianci mogą posiadać jedną Biblię na własny użytek, celnicy często nękali chrześcijan spoza Zachodu, gdy ją u nich znajdowali. Treści religijne w Internecie są filtrowane i monitorowane. 

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

Arabia Saudyjska zobowiązała się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:

1. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);
2. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);
3. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

Arabia Saudyjska nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:

• kobiety nawrócone na chrześcijaństwo spotykają się z przemocą i łamaniem praw podstawowych z powodu obowiązującego w kraju męskiego systemu opiekuńczego (Art. 2 i 5 CEDAW);
• w przypadku ujawnienia konwertytki zamykane są w areszcie domowym. Rodzina ogranicza im możliwość opuszczania domu (Art. 15 CEDAW);
• konwertytki są przymusowo wydawane za mąż za muzułmanów, aby zmusić je do rekonwersji. Jeśli są zamężne, grozi im rozwód i utrata prawa do opieki nad dziećmi (Art. 16 CEDAW);
• chrześcijańscy rodzice nie mogą wychowywać swoich dzieci zgodnie ze swoimi wartościami religijnymi (Art. 14 CRC).

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Muzułmanie szyiccy (10% populacji) spotykają się z dyskryminacją we Wschodniej Prowincji Arabii Saudyjskiej. Postrzegani jako heretycy doświadczają nierówności w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, edukacji, zatrudnienia i reprezentacji w rządzie. Wyznawcy szyizmu narażają się na aresztowanie i egzekucję pod zarzutem działalności antyrządowej. W latach 2024 i 2025 kilku szyitów zostało straconych za rzekomy terroryzm, przy czym ich działalność polityczna była przypisywana ich szyickiej tożsamości. Represje i potencjalnie deportacja grożą także innym mniejszościom religijnym, w tym ujgurskim muzułmanom. 

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Arabii Saudyjskiej

Open Doors zachęca świat do modlitwy za chrześcijan/Kościół w Arabii Saudyjskiej.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe dossier kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.

• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: Research & Reports · Serving Persecuted Christians Worldwide (https://www.opendoors.org/en-US/research-reports/).

• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.