Demokratyczna Republika Konga

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

We wschodnich regionach Demokratycznej Republiki Konga, zwłaszcza w Kiwu Północnym, Ituri i części Kiwu Południowego, chrześcijanie doświadczają poważnych prześladowań w obliczu brutalnego konfliktu. Powiązany z tzw. Państwem Islamskim Sojusz Sił Demokratycznych (ADF) obrał za cel społeczności chrześcijańskie, dokonując masakr, porywając wierzących i niszcząc kościoły. Ocaleni donoszą o okrucieństwach dokonanych przez tę grupę, mających na celu wymazanie obecności chrześcijan.

Odrodzenie się grupy rebelianckiej M23 wspieranej przez Rwandę pogorszyło sytuację chrześcijan. Zdobycze terytorialne M23 w latach 2024-2025 spowodowały masowe wysiedlenia i uciszyły wszelki sprzeciw. Chrześcijańscy przywódcy, którzy krytykują działania tych organizacji, ryzykują, że zostaną porwani lub po prostu „znikną”.

Konwertyci z islamu oraz religii tradycyjnych doświadczają społecznego odrzucenia, presji, by wyrzec się swojej wiary, oraz wykluczenia z dziedziczenia i życia społecznego. Odmowa udziału w tradycyjnych obrzędach często skutkuje zastraszaniem.

Tymczasem katoliccy i protestanccy przywódcy, którzy wypowiadają się przeciwko korupcji w państwie lub opowiadają się za konstytucjonalizmem, spotykają się z groźbami, inwigilacją i nękaniem. Działalność kościelna jest zakłócana, a duchowni są publicznie oczerniani, przyczyniając się do atmosfery strachu, w której apele o sprawiedliwość są systematycznie uciszane.

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

DRK od ponad 50 lat ogarnięta jest konfliktami między wieloma uzbrojonymi grupami rebeliantów. Słabe instytucje państwowe i kruche rządy prawa umożliwiają bezkarne dopuszczanie się poważnych nadużyć, takich jak porwania, zabójstwa i arbitralne zatrzymania. Długo oczekiwany nowy rząd, kierowany przez premier Judith Suminwę, został ostatecznie zaprzysiężony 11 czerwca 2024 r. Pomimo bogactwa zasobów naturalnych DRK zmaga się ze złym zarządzaniem, inflacją i korupcją.

Raport Freedom House z 2025 roku niezmiennie klasyfikuje kraj jako „pozbawiony wolności”, z punktacją 18/100, wskazując na poważne ograniczenia praw politycznych i swobód obywatelskich.

Od października 2024 r. we wschodniej części DRK, zwłaszcza w Kiwu Północnym i Ituri, nastąpił wyraźny wzrost przemocy. W ciągu zaledwie jednego tygodnia w grudniu 2024 r. ataki ADF/IS spowodowały śmierć co najmniej 140 osób, w tym chrześcijańskich cywilów i bojowników prorządowych (BBC Monitoring, 3 stycznia 2025 r.). Te brutalne operacje obejmują masowe zabójstwa, palenie wiosek, porwania i zamachy bombowe na kościoły, wyraźnie wymierzone w społeczności chrześcijańskie. Propaganda, której źródłem jest IS, wyznacza kościoły jako cele priorytetowe. 28 marca 2025 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję potępiającą ADF za ukierunkowane ataki na chrześcijan. Rezolucja podkreśla powiązania grupy z tzw. Państwem Islamskim, jej historię zabijania tysięcy cywilów, w tym wielu chrześcijan, oraz rolę w destabilizacji bogatego w surowce regionu Kiwu Północne. Wzywa także do pociągnięcia winnych do odpowiedzialności przez Międzynarodowy Trybunał Karny, silniejszego wsparcia dla sił pokojowych MONUSCO oraz wzmożonych wysiłków międzynarodowych, w tym wspólnej operacji „Shujaa” z Ugandą, w celu ochrony społeczności chrześcijańskich i ochrony wolności religijnej.

Jednocześnie Ruch 23 Marca (M23), grupa rebeliantów, wspierana przez Rwandę, poczyniła postępy terytorialne w okolicach Gomy (The Independent, 4 lipca 2025 r.). Ich obecność poważnie zakłóciła dostęp mieszkańców regionu do pomocy humanitarnej i życie obywatelskie. Na obszarach kontrolowanych przez M23 krytycy (zwłaszcza przywódcy chrześcijańscy) byli zatrzymywani, znikali lub byli uciszani groźbami. Obywatele mówią o panującej atmosferze strachu, w której nawet łagodny sprzeciw może skończyć się „zniknięciem”.

Kobiety i dziewczęta są narażone na podwyższone ryzyko przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć, podczas gdy mężczyźni i chłopcy są narażeni na przymusową rekrutację, uprowadzenia i egzekucje. Celem ataków dżihadystów są często pastorzy i osoby przyznające się do wiary Jezusa Chrystusa.

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju

Społeczności chrześcijańskie we wschodniej części DRK, szczególnie w Kiwu Północnym i Ituri, stoją w obliczu różnych zagrożeń, w dużej mierze spowodowanej obecnością grup rebelianckich. W Ituri szczególnie brutalna jest ADF. Tamtejsze kościoły są celem bombardowań, a chrześcijańscy wieśniacy są rutynowo uprowadzani lub masakrowani. W Kiwu Północnym chrześcijanie stoją w obliczu zagrożeń zarówno ze strony ADF, jak i nacierającej grupy rebeliantów M23, która sprawuje kontrolę poprzez zastraszanie i porwania. Sytuacja Kiwu Południowego jest także niestabilna, ale dochodzi tam do mniejszej liczby aktów przemocy przeciwko chrześcijanom. W obu tych prowincjach chrześcijańscy przywódcy i konwertyci z islamu lub tradycyjnych wierzeń doświadczają silnej presji i wykluczenia przez członków lokalnej społeczności.

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Historyczne wspólnoty chrześcijańskie

Społeczności rzymskokatolickie i protestanckie doświadczają przemocy ze strony ugrupowań zbrojnych, które przybierają postać ataków na kościoły i zastraszania ich przywódców. Podczas zamieszek politycznych często plądrowane są budynki kościelne. Od Kinszasy po Kasai i Kiwu Północne, kościoły, klasztory i szkoły katolickie są dewastowane przez bojówki i uzbrojoną młodzież.

Społeczności konwertytów

Konwertyci na chrześcijaństwo, zwłaszcza z islamu w Kiwu Północnym, doświadczają prześladowań ze strony bojowników islamskich oraz presji ze strony rodziny i członków lokalnej społeczności. Konwertyci z katolicyzmu na protestantyzm lub z tradycyjnych religii afrykańskich również spotykają się z wrogością.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Kościoły baptystyczne i zielonoświątkowe szybko się rozwijają i stają się celem islamistycznej grupy ADF. Spotykają się one również z dyskryminacją ze strony członków tradycyjnych społeczności chrześcijańskich.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Islamski ekstremizm jest najbardziej odczuwalny w Kiwu Północnym i Ituri, gdzie islamskie grupy bojowników, w szczególności ADF, formalnie sprzymierzone z Państwem Islamskim od 2018 r., prowadzą kampanię terroru przeciwko chrześcijanom. Grupy te atakują kościoły, przywódców chrześcijańskich i konwertytów. Oprócz ugrupowań terrorystycznych współtwórcami wrogiej atmosfery jest ulegająca ekstremistycznej ideologii lokalna ludność, która sprawia, że codzienne funkcjonowanie staje się dla chrześcijan bardzo niebezpieczne. Chrześcijańskie wioski są napadane, pastorzy uprowadzani, a nieruchomości kościelne niszczone w ramach szerszej strategii mającej na celu wyeliminowanie obecności chrześcijan.

Przestępczość zorganizowana oraz korupcja

W rankingu Transparency International z 2024 r. dotyczącym postrzegania korupcji (z wynikiem 20/100) DRK zajęła 163 miejsce na 180 krajów i boryka się z systemową korupcją w sektorze rządowym i biznesowym. Chrześcijanie, którzy opowiadają się za uczciwością, przejrzystością lub ujawniają nadużycia, często stają się celem nękania, inwigilacji, a czasem ataków fizycznych. Mechanizmy egzekwowania prawa i sądownictwa nie działają sprawnie.

Paranoja dyktatorska

Chrześcijańskie głosy od dawna są tłumione przez autorytarne reżimy. Pod rządami Josepha Kabili protesty organizowane przez Kościół były brutalnie tłumione. Chociaż prezydent Félix Tshisekedi, wybrany w grudniu 2018 r., obiecał reformy, dotąd nie widać poprawy. Siły bezpieczeństwa znajdują się poza kontrolą, a chrześcijanie nadal są narażeni na nadużycia za kwestionowanie korupcji w rządzie lub przemocy ze strony rebeliantów. Znani publicznie duchowni, którzy zabierają głos w tej sprawie, są zastraszani.

Ucisk klanowy połączony z wrogością na tle etniczno-religijnym

Na obszarach takich jak Kisangani, Kasai i Kiwu Północne prześladowania często nakładają się na napięcia etniczne. Niektórzy lokalni przywódcy trzymają się rdzennych tradycji duchowych lub synkretycznych kultów, które podsycają głęboką wrogość wobec chrześcijaństwa. W takich środowiskach szczególnie narażeni na niebezpieczeństwo są konwertyci i mniejszości wyznaniowe.

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

Chrześcijańskie kobiety i dziewczęta są narażone na porwania, gwałty, niewolnictwo seksualne, handel ludźmi i przymusowe małżeństwa, zwłaszcza z rąk islamskich bojowników ADF i innych grup zbrojnych. Dziewczynki w wieku 12 lat są wydawane za mąż, często doświadczając przemocy domowej. Ofiary przemocy seksualnej często doświadczają traumy, wstydu i odrzucenia przez rodziny lub społeczności. Konflikty i obecność ponad stu różnych zbrojonych grup we wschodnich prowincjach sprawiły, że życie kobiet stało się niezwykle ryzykowne. Wiele z nich zostało zgwałconych, porwanych i straciło życie. Te przestępstwa dotyczą także żołnierzy armii DRK. 

Formy wywierania nacisku:

• uprowadzenie;
• ograniczony dostęp do publikacji religijnych, nauczania i obrzędów;
• odebranie prawa do opieki nad dziećmi;
• odebranie prawa własności/wydziedziczenie;
• wymuszony rozwód;
• wymuszone małżeństwo;
• handel ludźmi;
• śmierć;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna;
• przemoc seksualna.

Mężczyźni

Chrześcijańscy mężczyźni są często celem przymusowej rekrutacji, uprowadzeń, tortur i egzekucji. Wielu jest okaleczanych lub zmuszanych do pracy, podczas gdy inni muszą zapłacić okup, co wpędza ich rodziny w długotrwałe ubóstwo. Przywódcy kościelni, którzy próbują przeciwstawić się sprawcom przemocy, narażają się do dodatkowe ryzyko. Mężczyźni spotykają się również z dyskryminacją w zatrudnieniu, co osłabia stabilność gospodarstw domowych i zmniejsza zdolność Kościoła do obrony i mobilizacji w czasach kryzysu.

Formy wywierania nacisku:

• uprowadzenia;
• nękanie ekonomiczne poprzez utrudniony dostęp do pracy/możliwości zatrudnienia/prowadzenia biznesu;
• pobór do wojska/bojówek/służba wbrew sumieniu;
• handel ludźmi;
• śmierć;
• przemoc fizyczna;
• przemoc fizyczna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

W ŚIP 2026 DRK uzyskała 72 pkt, tj. o dwa punkty więcej niż w ŚIP 2025, głównie dzięki rosnącej presji w sferze społecznej i krajowej. Chrześcijanie doświadczają ciągłej ingerencji ze strony władz lokalnych i podmiotów społecznych, zwłaszcza na obszarach, gdzie kontrola państwa jest słaba. Na wschodzie, islamistyczna grupa bojowników ADF jest głównym źródłem przemocy: atakują oni chrześcijańskie wioski, porywają mężczyzn i kobiety, palą kościoły i dokonują zabójstw, które destabilizują całe dzielnice. Kobiety i dziewczęta są porywane i wykorzystywane seksualnie, a przywódcy kościelni są zastraszani. Te połączone zagrożenia, przeszkody biurokratyczne, przemoc ze strony grup zbrojnych i słaba ochrona ze strony państwa wyjaśniają wysoki wynik kraju i to, dlaczego społeczności chrześcijańskie niezmiennie stoją w obliczu zagrożeń prześladowaniami.

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Demokratycznej Republiki Konga.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Tabela obejmuje tylko kilka kategorii przemocy na tle wyznaniowym w okresie sprawozdawczym - szczegółowe wyniki znajdują się w sekcji przemoc w Pełnym Dossier Kraju. Ponieważ wiele incydentów nie jest zgłaszanych, poniższe liczby należy rozumieć jako wartości minimalne. Jeśli nie można było dokładnie określić liczy przypadków, podano symboliczną liczbę w zaokrągleniu (10, 100 lub 1000*). Dane rzeczywiste mogą być dużo wyższe. To samo dotyczy liczb 10 000*, 100 000* oraz 1 000 000*.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

• Lipiec 2025 r. - Ponad 38 osób zginęło, gdy bojownicy ADF zaatakowali chrześcijańskich wiernych podczas nocnego czuwania 27 lipca 2025 r. w Komandzie w północno-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Według ONZ i kongijskiego wojska (BBC News, 27/28 lipca 2025) pobliskie sklepy zostały splądrowane i podpalone.
• Luty 2025 r. - Chociaż nie wszystkie źródła to potwierdzają, w lutym 2025 r. raporty z Kiwu Północnego podały, że około 70 chrześcijan zostało uprowadzonych z wioski Mayeba, a następnie znalezionych ściętych w kościele w Kasanga. Masakra została przypisana ADF, która od dawna atakuje społeczności chrześcijańskie w regionie (ACN International, 21 lutego 2025).
• Listopad 2024 r. - W listopadzie co najmniej 13 osób zostało zabitych, a inne porwane w wiosce Mabisio w prowincji Kiwu Północne w wyniku ataku bojowników ADF. Według doniesień jest to zgodne z wzorcem ADF atakowania społeczności chrześcijańskich we wschodniej części DRK (AP News, 16 listopada 2024). 

Życie prywatne

Na obszarach kontrolowanych przez ADF każdy widoczny przejaw chrześcijaństwa może stanowić zagrożenie dla życia. Chrześcijanie noszący krzyże lub inne symbole religijne mogą zostać zabici na miejscu. Zwykłe spotkanie z innymi wierzącymi może prowadzić do porwania lub śmierci. Nawet konwertyci międzywyznaniowi, na przykład katolicy, którzy dołączają do Kościołów ewangelikalnych, spotykają się z wrogą reakcją ze strony rodziny i sąsiadów, co często skutkuje wypędzeniem z domu. Konwertyci z afrykańskich religii tradycyjnych są zmuszani do porzucenia chrześcijaństwa j i uczestnictwa w rytuałach przodków.

Życie rodzinne

Na obszarach zdominowanych przez dżihadystów chrześcijańskie rodziny żyją w stanie stałego zagrożenia. Dzieci mogą być uprowadzane ze szkoły lub zmuszane do studiowania islamskich nauk. Konwertytom z islamu lub innych wyznań chrześcijańskich grozi utrata praw do dziedziczenia i wymuszony rozwód. W niektórych przypadkach rozwód ma być karą, ale czasami wynika z obawy, że zatrzymanie konwertyty w rodzinie może wywołać odwet dżihadystów na szerszej społeczności.

Życie w społeczeństwie

Życie wspólnoty chrześcijańskiej we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga naznaczone jest niepokojem i izolacją. Lokalne biznesy należące do chrześcijan są systematycznie niszczone, czego skutkiem jest ubóstwo całych rodzin. Podróże i chodzenie do szkoły, zwłaszcza w przypadku dziewcząt, jest niebezpieczne ze względu na ryzyko uprowadzenia, przymusowego małżeństwa i aktów przemocy. W niektórych regionach część szkół została zamknięta z powodu zbyt wysokiego zagrożenia atakami. Na niektórych obszarach chrześcijanie są uważnie obserwowani przez sąsiadów, którzy donoszą na nich bojownikom lub władzom. Zabieranie głosu grozi porwaniem lub zabójstwem, co zmusza wielu chrześcijan do milczenia i społecznej izolacji.

Życie w państwie

Chrześcijanie, którzy publicznie potępiają niesprawiedliwość, korupcję lub przemoc, narażają się na ogromne ryzyko. W odwecie mogą zostać zaatakowani zarówno przez grupy zbrojne, jak i podmioty państwowe.

Życie w Kościele

Kościół w DRK stoi w obliczu silnej presji zarówno ze strony niepaństwowych podmiotów zbrojnych, jak i rządu centralnego. We wschodnich prowincjach ADF celowo atakowało kościoły, zabijało duchownych i wysiedlało całe wspólnoty. Ważnymi celami są pastorzy, postrzegani zarówno jako przywódcy duchowi, jak i ruchów obywatelskich. Władze monitorują kazania i zgromadzenia religijne na obszarach kontrolowanych przez państwo, rozprawiając się z Kościołami, które krytykują przywództwo polityczne lub opowiadają się za pokojem i reformą wyborczą. Ministerstwo Sprawiedliwości od 2014 r. odmawia wydawania zezwoleń na zakładanie nowych kościołów, tak więc tysiące Kościołów działa bez oficjalnego uznania i grozi im zamknięcie. Prześladowania ze strony państwa i przemoc dżihadystów sprawiły, że Kościoły znalazły się w niepewnej i często niebezpiecznej sytuacji.

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

DRK zobowiązała się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:

1. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);

2. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);

3. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);

4. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);

5. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

DRK nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych, regularnie naruszając/nie chroniąc następujących praw chrześcijan:

• Konwertyci są poddawani ostracyzmowi, a członkowie rodziny przeciwni ich konwersji grożą im rozwodem i utratą prawa do dziedziczenia (Art. 18 ICCPR);
• Chrześcijańskie konwertytki narażone są na przymusowe małżeństwa z muzułmanami (Art. 16 CEDAW);
• Sprawcy przemocy wobec chrześcijan pozostają bezkarni (Art. 2 ICCPR);
• Dzieci chrześcijańskie mogą być zmuszane do nauki pism islamskich (ICCPR Art. 18 i CRC Art. 14);
• Chrześcijanie są zabijani przez członków organizacji terrorystycznych (ICCPR Art. 6.1).

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Liczebność mniejszości religijnych w DRK, w tym muzułmanów, jest często przedmiotem sporów. Najwyższa Islamska Rada Konga szacuje, że muzułmanie stanowią około 14% populacji kraju. Liczba ta jest jednak przez niektórych kwestionowana, co prowadzi do ciągłych konfliktów. Muzułmanie skarżą się, że nie otrzymują takich samych przywilejów i traktowania jak chrześcijanie.

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Demokratycznej Republice Konga

Open Doors rozpoczęło działalność w DRK w 2016 r. Służymy Kościołowi we współpracy z lokalnymi partnerami i wspólnotami. Naszym pragnieniem jest, aby Kościół w DRK był w stanie zapewnić fizyczne i duchowe wsparcie prześladowanym chrześcijanom, aby wzmocnić ich w obliczu prześladowań. Nasze działania w DRK obejmują:

• szkolenia w zakresie gotowości na prześladowania;
• uczniostwo.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe Dossier Kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: Research & Reports · Serving Persecuted Christians Worldwide (https://www.opendoors.org/en-US/research-reports/).
• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.