Prześladowania w Iranie

Iran

9
ŚIP
2022
Iran
Religia
Islam
Ustrój
Republika Teokratyczna
Ranking poprzednie lata
8
Iranie
Chrześcijan
0,80
Populacja
84.31
Islamski ekstremizm
Dyktatorska Paranoja
Zorganizowana korupcja
Życie prywatne: 13.300
Życie w rodzinie: 13.200
Życie w społeczeństwie: 13.900
Życie w państwie: 14.100
Życie w kościele: 14.100
przemoc fizyczna: 16.700

Sytuacja chrześcijan w Iranie

Miejsce w rankingu

Miejsce 9 / 85 pkt (ŚIP 2021: Miejsce 8 / 86 pkt)

Okres badawczy: 01.10.2020 – 30.08.2021

Wnioski

W Iranie to głównie państwo odpowiada za łamanie praw konwertytów z islamu na chrześcijaństwo, a w mniejszym stopniu społeczeństwo i rodziny chrześcijan. Rząd postrzega irańskie chrześcijaństwo jako próbę podważenia islamu i islamskiego reżimu Iranu przez kraje Zachodu. Przywódcy chrześcijańskich grup konwertytów, jak również wspierający ich członkowie i chrześcijanie innych wyznań są zatrzymywani, stawiani przed sądem i skazywani na długie wyroki więzienia za „przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu narodowemu”. Historyczne wspólnoty chrześcijan ormiańskich i asyryjskich są uznawane i chronione przez państwo, ale traktowane jako obywatele drugiej kategorii. Cierpią z powodu prawnie usankcjonowanej dyskryminacji. Przepisy zabraniają używania języka perskiego w praktykach religijnych lub w materiałach chrześcijańskich. Od pracowników, zwłaszcza na stanowiskach rządowych wymaga się, aby byli muzułmanami. Ponadto chrześcijanie z tradycyjnych wspólnot oraz z zagranicy nie mogą utrzymywać kontaktów z chrześcijanami nawróconymi z islamu (mówiącymi po persku), nie mogą też pozwolić im uczestniczyć w nabożeństwach..

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletne lub skrócone dossier w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

Iran stał się republiką islamską z chwilą odsunięcia od władzy szacha podczas rewolucji w 1979 r. i przejęcia kontroli przez szyickich duchownych islamskich. Wtedy to zakazano wpływów zachodnich (rozumianych jako chrześcijańskie) w kraju. Obecnie najwyższym rangą i najbardziej wpływowym duchownym jest Najwyższy Przywódca Ajatollah Ali Chamenei. Wycofanie się USA z porozumienia nuklearnego z Iranem (oficjalnie nazywanego Joint Comprehensive Plan of Action, czyli JCPOA) w 2018 roku doprowadziło do przywrócenia sankcji. Irańska waluta (rial) straciła na wartości i nastąpiło znaczne pogorszenie stanu irańskiej gospodarki. Napięcie rosło, co doprowadziło do złamania przez Iran warunków porozumienia i do wojny w cieniu, w wyniku której w styczniu 2020 roku USA zamordowały między innymi najbardziej wpływowego irańskiego dowódcę wojskowego, generała dywizji Qasema Soleimaniego. Obecny rząd USA jest skłonny powrócić do JCPOA, ale od września 2021 roku stanowisko Iranu jest niejasne. Wynika to częściowo z polityki wewnętrznej, w której istnieje podział na islamską lewicę (reformatorzy) i prawicę (pryncypialiści) oraz polityków środka – pragmatyków. Jednak to Najwyższy Przywódca Chamenei, pryncypialista, pociąga za wszystkie polityczne sznurki. Mianuje on Radę Strażników, która ma prawo weta w stosunku do całego ustawodawstwa parlamentarnego, a także sprawdza wszystkich kandydatów na stanowiska polityczne, w tym do parlamentu. Od lat tysiące kandydatów reformatorów jest odrzucanych przez Radę Strażników, co doprowadziło do bojkotu ostatnich wyborów przez opozycję. W ten sposób, po stłumieniu opozycji, pryncypialistom udało się wygrać zarówno wybory parlamentarne w lutym 2020 roku, jak i prezydenckie w czerwcu 2021 roku. Nowo wybrany konserwatywny prezydent Ebrahim Raisi był wcześniej szefem irańskiego wymiaru sprawiedliwości i jest znany z roli, którą odegrał w skazaniu na śmierć tysięcy irańskich dysydentów. W sytuacji, gdy pryncypialiści zdominowali wszystkie instytucje państwowe, powrót Iranu do JCPOA stał się mniej prawdopodobny.

Protesty opozycji są brutalnie tłumione, a dziesiątki obrońców praw człowieka i aktywistów otrzymuje długie wyroki więzienia. Rząd monitoruje Internet, cenzuruje treści lub spowalnia prędkość połączenia, aby nie dopuścić do manifestowania niezadowolenia i protestów. Osobom przeciwstawiającym się reżimowi grozi aresztowane i uwięzienie. Iran jest jednym z najbardziej represyjnych  krajów na świecie dla dziennikarzy; reporterzy są nękani, zatrzymywani, sądzeni niesprawiedliwie i otrzymują długie wyroki więzienia.

Iran jest jednym z zaledwie sześciu państw ONZ, które nie ratyfikowały Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW). Kobiety są, na ogół, w trudniejszej sytuacji ekonomicznej ze względu na niski poziom wykształcenia, ubóstwo i wczesne małżeństwa. Zgodnie z prawem szariatu córki zazwyczaj otrzymują połowę spadku otrzymywanego przez synów.

Pandemia COVID-19 poważnie dotknęła Iran i jeszcze bardziej pogorszyła sytuację borykającej się z problemami gospodarki. Oficjalna średnia stopa bezrobocia w 2021 roku wynosiła około 11%, podczas gdy stopa bezrobocia wśród młodych Irańczyków osiągnęła 27%.

Iran zawiera sojusze z takimi grupami jak Hezbollah i Hamas. Zagrożenie atakami ze strony bojowników islamskich w Iranie jest wysokie, ponieważ Iran walczył z sunnickim ugrupowaniem Państwo Islamskie i prześladuje sunnitów na swojej ziemi.

Oficjalnie większość Irańczyków wyznaje oficjalną religię państwową – islam szyicki. Znaczna mniejszość (10%) wyznaje islam sunnicki. Ostatnie badania wykazały jednak, że tylko około 32% Irańczyków nadal nazywa siebie wyznawcami szyizmu. Irańska konstytucja honoruje cztery religie: islam, zaratusztrianizm, judaizm i chrześcijaństwo. Irańczycy muszą zadeklarować przynależność do jednej z nich, aby móc ubiegać się o prawa, w tym o wstęp na uniwersytet. Każda osoba, która nie zgłasza przynależności do islamu szyickiego, doświadcza dyskryminacji, a nawet niektóre szyickie grupy sufickie są poddawane naciskom ze strony rządu. Nieuznawane mniejszości (konwertyci na chrześcijaństwo, bahaici, derwisze i niewierzący) doświadczają dyskryminacji i prześladowań.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

800.000

0,9

muzułmanie

82.915.250

98,3

hinduiści

37.521

0,0

buddyści

479

0,0

przedstawiciele religii etnicznych

4.790

0,0

wyznawcy judaizmu

7.784

0,0

wyznawcy bahaizmu

215.546

0,3

ateiści

10.378

0,0

agnostycy

232.510

0,3

inne

84.222

0,1

2. Sytuacja w różnych regionach kraju

Kontrola rządu jest największa na obszarach miejskich, podczas gdy obszary wiejskie są mniej monitorowane. Jednak anonimowość obszarów miejskich daje chrześcijanom większą swobodę w organizowaniu spotkań i działań niż na obszarach wiejskich, gdzie bardziej dotkliwa jest kontrola społeczna.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Wszystkie przepisy muszą być zgodne z prawem szariatu. Rada Strażników, mianowana przez najwyższego przywódcę ajatollaha Chamenei i składająca się z szyickich uczonych i duchownych, opiniuje wszystkie akty prawne, a także kandydatów na najwyższe stanowiska publiczne, np. prezydenta i członków parlamentu. Uznaje się, że etniczni Persowie są muzułmanami, więc konwertyci na chrześcijaństwo są uważani za apostatów. To powoduje, że jakakolwiek działalność chrześcijańska, zwłaszcza w języku perskim, staje się nielegalna. Lokalni muzułmańscy duchowni czasami podżegają do przemocy wobec mniejszości religijnych. Społeczeństwo irańskie jest mniej fanatyczne niż jego przywódcy ze względu na powszechny wpływ umiarkowanego islamu sufickiego, a także dumę Irańczyków z przedislamskiej kultury perskiej. Niemniej jednak rodziny, dla których religia jest ważna, w tym rodziny należące do mniejszości etnicznych, często wywierają presję na tych członków rodziny, którzy przechodzą z islamu na chrześcijaństwo.

Paranoja dyktatorska

Reżim dąży do ochrony wartości rewolucji z 1979 roku, z której czerpie swoją zasadność. Chrześcijaństwo jest postrzegane jako niebezpieczny wpływ Zachodu i zagrożenie dla islamskiej tożsamości Iranu. To wyjaśnia, dlaczego szczególnie konwertyci z islamu są skazywani za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu narodowemu. Ponadto gwałtowne represje wobec wszelkiej opozycji pokazują, że reżimowi zależy przede wszystkim na utrzymaniu władzy.

Zorganizowana przestępczość oraz korupcja 

Uwięzionym chrześcijanom, zwłaszcza konwertytom, regularnie proponuje się zwolnienie za kaucją. Często chodzi o duże sumy pieniędzy, podobno od 2000 do 150 000 USD, zmuszające chrześcijan lub ich rodziny do oddania aktów własności domów, a czasem także biznesów. Osoby zwolnione za kaucją często milczą z obawy przed utratą rodzinnego majątku. Irański reżim naciska, by opuścili kraj i zrezygnowali ze zwrotu kaucji. Można przypuszczać, że urzędnicy państwowi wykorzystują system kaucji, aby się wzbogacić i zrujnować finansowo chrześcijan.

Antagonizm klanowy

W Iranie, zwłaszcza wśród społeczności wiejskich, rozpowszechniona jest kultura honoru i wstydu. Iran to państwo wielokulturowe, tożsamość etniczna jest bardzo ważna dla wielu grup. Przejście na chrześcijaństwo jest często postrzegane jako zdrada, która przynosi wstyd rodzinie. Takie przekonanie na pewno powstrzymuje wielu przed podjęciem decyzji o zmianie religii.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Społeczności chrześcijan ekspatriantów

Grupa ta składa się z chrześcijańskich emigrantów z Dalekiego Wschodu (np. Filipiny i Korea Południowa) i Zachodu, z których wielu ma katolickie, luterańskie lub prezbiteriańskie korzenie. Spośród i tak niewielkiej liczby kościołów, kilka zostało zamkniętych po tym, jak zaczęli do nich uczęszczać lokalni konwertyci. Wspólne doroczne spotkania modlitewne przywódców kościelnych różnych wyznań również były w przeszłości odwoływane z powodu nacisków irańskiego aparatu bezpieczeństwa.

Zagranicznym chrześcijanom absolutnie nie wolno nawiązywać kontaktów z irańskimi konwertytami, nie mówiąc już o przyjmowaniu ich do swoich wspólnot kościelnych.

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Historyczne mniejszości etniczne chrześcijan, takie jak Ormianie i Asyryjczycy, mają względną swobodę w praktykowaniu swojej wiary. Wolno im głosić kazania do rodaków w ich własnym języku, ale zabronione jest posługiwanie ludziom o pochodzeniu muzułmańskim (mówiącym po persku) lub zapraszanie ich do udziału w nabożeństwach. Chociaż formalnie uznane i chronione przez prawo, historyczne wspólnoty chrześcijańskie są traktowane jako obywatele drugiej kategorii i spotykają się ze społeczną dyskryminacją. Za działalność ewangelizacyjną wśród muzułmanów, grozi więzienie.

Społeczności konwertytów

Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo stanowią największą grupę chrześcijan w kraju. Źródłem największych prześladowań, które ich dotykają, jest państwo, a w mniejszym stopniu rodziny i społeczeństwo. Chrzest, czyli publiczna deklaracja wyrzeczenia się islamu, jest zakazany. Dzieci urodzone w rodzinach konwertytów są automatycznie rejestrowane jako muzułmanie, ponieważ ich rodzice formalnie nie mogą zmienić swojej przynależności religijnej. Przed rokiem 2014 to głównie przywódcy, zwłaszcza chrześcijańskich grup konwertytów, byli zatrzymywani, ścigani i otrzymywali długie wyroki więzienia za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu narodowemu. Obecnie coraz więcej osób niebędących przywódcami, a także wspierający ich chrześcijanie innych wyznań, otrzymuje podobne zarzuty. Na całym świecie rośnie społeczność irańskich chrześcijan nawróconych z islamu, gdyż na przestrzeni lat wielu konwertytów uciekło z kraju, wielu też nawróciło się już za granicą.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Choć trudno jest oddzielić tę kategorię od wspólnot konwertytów, należą do niej wspólnoty ewangeliczne, baptystyczne i zielonoświątkowe. Często ich członkowie mają korzenie ormiańskie, asyryjskie, żydowskie lub  zaratusztriańskie. Są tu także dzieci i wnuki konwertytów z islamu. Spotykają się oni z takimi samymi surowymi prześladowaniami ze strony państwa i są dyskryminowani przez społeczeństwo, zwłaszcza jeśli angażują się w jakąkolwiek działalność ewangelizacyjną lub działalność kościoła domowego.

5. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziom przemocy i presji

Życie prywatne 14.5
Życie w rodzinie 14.6
Życie w społeczeństwie 13.6
Życie w państwie 15.8
Życie w kościele 16.5
przemoc fizyczna 10.4

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Życie prywatne

Publiczne dawanie wyrazu swoim przekonaniom religijnym (np. na blogach lub w mediach społecznościowych) jest ryzykowne, zwłaszcza w przypadku konwertytów z islamu. Państwo monitoruje Internet i to, co się tam zamieszcza, może stać się pretekstem do aresztowania. Dzielenie się chrześcijańskim przesłaniem (zwłaszcza w języku perskim) może być interpretowane jako akt prozelityzmu. Korzystanie z materiałów chrześcijańskich online i kontaktowanie się z zagranicznymi chrześcijanami jest ryzykowne. Posiadanie materiałów chrześcijańskich w języku perskim, zwłaszcza w znacznych ilościach, sugeruje, że są one przeznaczone do dystrybucji wśród Irańczyków wywodzących się z kręgów muzułmańskich. Spotkania konwertytów z islamu są monitorowane i często organizowane są naloty na nie.

Życie rodzinne

Chrześcijanie nie mogą adoptować dzieci muzułmańskich, ale Ormianie i Asyryjczycy prowadzą własne sierocińce, z których mogą je adoptować. Dzieci konwertytów są automatycznie rejestrowane jako muzułmanie i muszą uczęszczać do szkoły opartej na islamie, która od czasu rewolucji w 1979 r. uległa głębszej islamizacji. Nawet dzieci ormiańskich i asyryjskich chrześcijan są zmuszane do uczęszczania na lekcje islamu w szkole podstawowej. Rodzice, którzy się temu sprzeciwiali, zostali postawieni przed sądem, a dzieci były zastraszane. Na poziomie uniwersyteckim, kursy takie jak historia islamu, nauki Koranu i język arabski są obowiązkowe. Uniwersyteckie formularze zgłoszeniowe wymagają od kandydatów podania wyznania. Osoba urodzona w muzułmańskim kraju, która zakreśli wyznanie chrześcijańskie, nie zostanie przyjęta. Przywódcy kościelni, a coraz częściej także członkowie kościoła, są skazywani na wieloletnie wyroki pozbawienia wolności, co bardzo negatywnie wpływa na całe rodziny. Zgodnie z art. 881 kodeksu cywilnego, niemuzułmanin nie może dziedziczyć majątku po muzułmaninie. Nawet jeśli tylko jeden ze spadkobierców nie-muzułmanina jest muzułmaninem, osoba ta otrzyma cały spadek.

Życie w społeczeństwie

Chrześcijanie są obserwowani, zwłaszcza jeśli są podejrzani o prowadzenie kościoła domowego lub angażowanie się w ewangelizację. Osoby te będą często wzywane na przesłuchania, których celem jest zastraszenie. Informatorzy w krajach zachodnich donoszą wywiadowi irańskiemu o działaniach irańskich chrześcijan za granicą. Wszystkie kobiety w Iranie muszą zakrywać głowy i nosić hidżab. Państwo kontroluje ponad 60% gospodarki a prowadzenie działalności gospodarczej w Iranie jest uzależnione od koneksji i kontaktów. Historyczni chrześcijanie, tacy jak Ormianie i Asyryjczycy, spotykają się z dyskryminacją przy prowadzeniu działalności gospodarczej, podczas gdy inni chrześcijanie nie mają szans na prowadzenie własnych biznesów w tym kraju.

Życie w państwie

Wysokie stanowiska w rządzie zarezerwowane są dla muzułmanów szyickich; chrześcijanie mają zakaz pełnienia funkcji publicznych, z wyjątkiem trzech miejsc w parlamencie zarezerwowanych dla chrześcijan ormiańskich/asyryjskich. Krytykowanie rządu może okazać się bardzo ryzykowne. Krajowe media są ściśle kontrolowane, a zarówno urzędnicy państwowi, jak i imamowie krytykują chrześcijan (zazwyczaj odnosząc się do syjonizmu i kościołów domowych). Molestowanie seksualne jest bardzo powszechne, mimo że stanowi naruszenie irańskiego kodeksu karnego. Członkowie rodziny mogą bezkarnie krzywdzić konwertytów.

Życie w kościele

Większość nabożeństw kościelnych jest monitorowana przez policję, co budzi strach uczestników. Chrześcijanie ormiańscy i asyryjscy mogą odprawiać nabożeństwa w swoich językach, o ile nie przyjmują chrześcijan wywodzących się z kręgów muzułmańskich. Ormianie i Asyryjczycy prowadzą także niektóre szkoły dotowane przez państwo, jednak dyrektorzy są na ogół muzułmanami. W ciągu ostatnich kilku lat rząd zintensyfikował wysiłki zmierzające do usunięcia perskojęzycznych chrześcijan z Iranu poprzez zamykanie kościołów i aresztowania przywódców. Oficjalnie w kraju nie ma już prawie żadnych perskojęzycznych kościołów.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

  • W lutym 2021 r. (były) prezydent Rouhani podpisał dwie kontrowersyjne poprawki do kodeksu karnego. Poprawki rozszerzają zakres możliwości ścigania chrześcijan, zwłaszcza konwertytów z islamu na chrześcijaństwo, ponieważ reżim nazywa ich „sekciarzami”.
  • W czerwcu 2021 r. trzech konwertytów z islamu na chrześcijaństwo otrzymało maksymalny wyrok pięciu lat pozbawienia wolności na podstawie nowo znowelizowanej ustawy. Należą oni do grupy co najmniej 65 chrześcijan, którzy zostali zatrzymani lub skazani na (długoletnie) kary więzienia.

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

9

85,31

2021

8

85,60

2020

9

85,06

2019

9

85,21

2018

10

84,79

Średnia presja w Iranie utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Niewielki spadek wyniku (mniej niż 0,5 punktu) wynika z kwestii technicznych. Perspektywy dla irańskich chrześcijan, w szczególności konwertytów z islamu na chrześcijaństwo, jeszcze bardziej się pogorszyły w okresie sprawozdawczym ŚIP 2022. Wybór konserwatywnego Ebrahima Raisiego na prezydenta oraz zmiana i zaostrzenie kodeksu karnego wpisuje się w szerszy kontekst, w którym Iran staje się coraz bardziej państwem totalitarnym. Rośnie poziom nadzoru państwa nad obywatelami, co przekłada się na silniejszą kontrolę władz nad codziennym życiem. Wyniki we wszystkich obszarach życia są na ekstremalnie wysokim poziomie.

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Wielu członków i liderów kościołów domowych to kobiety; środowisko domowe umożliwia im angażowanie się w służbę na rzecz wspólnoty. Choć pozwala to wielu kobietom realizować swoje powołanie, sprawia, że grozi im większe niebezpieczeństwo. Grozi im aresztowanie podczas nalotów i przemoc seksualna. Kobiety, zwłaszcza konwertytki z islamu, są zmuszane do małżeństw z muzułmanami. Źródłem nacisków są rodziny i członkowie lokalnej społeczności. Samotne chrześcijanki poszukujące pracy mają trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Jeśli kobieta jest zamężna, grozi jej odebranie dzieci, aby zapewnić im wychowanie w duchu muzułmańskim.

Mężczyźni: Mężczyźni, zwłaszcza pastorzy, są częściej aresztowani, oskarżani i osadzani w więzieniach na długie lata. Zazwyczaj są oni głównymi żywicielami rodzin. Nawracając się na chrześcijaństwo, mężczyźni ryzykują utratę pracy. Jeśli będą się ubiegać o rejestrację działalności gospodarczej, ich wniosek prawdopodobnie zostanie odrzucony. Tego typu utrudnienia i strach przed aresztowaniem stanowią duże obciążenie dla całych rodzin. Chrześcijanie są zastraszani i nękani. W przeciwieństwie do kobiet, które zostały „zwiedzione”, mężczyźni, którzy podjęli decyzję o zmianie religii, są postrzegani jako ci, którzy świadomie dokonali złego wyboru. 

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

W Iranie prześladuje się również bahaitów, sunnitów, muzułmanów sufickich (derwiszów) oraz inne mniejszości religijne. Wielu członków tych grup zostało straconych, głównie pod zarzutem terroryzmu (a nie „apostazji”). Mniejszości etniczne, takie jak Kurdowie, Balochowie i irańscy Arabowie, również spotykają się z podejrzliwością i dyskryminacją ze strony władz.

9. Modlitwa

Módl się za Iran:

  • Aby prezydent Raisi uszanował prawa i wkład, jaki wnoszą w irańskim społeczeństwie mniejszości religijne.
  • Aby Bóg otworzył oczy rządzących, by zobaczyli, że chrześcijanie nie są dla Iranu zagrożeniem, ale stanowią wartościową część irańskiego społeczeństwa.
  • Aby kościoły domowe nadal potężnie wyposażały wierzących do służenia Jezusowi.

Iran: informacje i pomoc

Wiadomości

Najnowsze wiadomości z Iranu

Przeczytaj tutaj najnowsze wiadomości i osobiste relacje prześladowanych chrześcijan z krajów należących do Światowego Indeksu Prześladowań i zaprenumeruj nasz bezpłatny magazyn.

Pomódl się

Pomódl się

Modlitwa jest pierwszą rzeczą, o którą proszą nas prześladowani chrześcijanie i dlatego jest istotną częścią naszej posługi. Dowiedz się tutaj, jak możesz modlić się za prześladowanych chrześcijan.

Darowizna

Darowizna

Bez Waszego zaangażowania nasza globalna posługa nie byłaby możliwa. Twoje wsparcie finansowe zmienia życie prześladowanych chrześcijan!