Prześladowania chrześcijan w Jordanii

Jordania

39
ŚIP
2022
Jordania
Religia
Islam
Ustrój
Parlamentarna Monarchia Konstytucyjna
Ranking poprzednie lata
38
Jordania
Chrześcijan
0,18
Populacja
10.32
Islamski ekstremizm
Ucisk ze strony klanu/plemienia
Życie prywatne: 13.900
Życie w rodzinie: 14.600
Życie w społeczeństwie: 10.700
Życie w państwie: 10.900
Życie w kościele: 13.500
przemoc fizyczna: 0.700

Sytuacja chrześcijan w Jordanii

Miejsce w rankingu

Miejsce 39 / 66 pkt (ŚIP 2021: Miejsce 38 / 64 pkt )

Okres badawczy: 01.10.2020 – 30.08.2021

Wnioski

Większość jordańskich chrześcijan należy do Kościoła prawosławnego lub rzymskokatolickiego. Ogólnie rzecz biorąc, chrześcijanie cieszą się stosunkowo wysokim poziomem wolności religijnej, ale doświadczają dyskryminacji w zatrudnieniu, a działalność kościołów jest monitorowana i nakładane są na nią pewne ograniczenia, zwłaszcza w kwestiach publicznego nauczania. Otwarte świadectwo wiary konwertyty z islamu może prowadzić do pobicia, aresztowania i zabójstwa.

Niezarejestrowane wspólnoty, szczególnie te, które aktywnie ewangelizują, mogą być prześladowane przez lokalne władze. Chociaż Jordania lubi przedstawiać się jako kraj tolerancji i dialogu międzywyznaniowego, zradykalizowani sunnici i powracający z Syrii i Iraku dżihadyści nadal stanowią zagrożenie dla społeczności chrześcijańskiej. Jordania ma nieproporcjonalnie wysoką liczbę muzułmanów salafitów, którzy stanowią potencjalne zagrożenie dla chrześcijan i innych grup, które nie podzielają ich wizji. 

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletną dokumentację w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

Dział badań i analiz Economist Group klasyfikuje Jordanię jako reżim autorytarny. Król Abdullah II i jego rodzina mają prawo do powoływania rządów, zatwierdzania ustawodawstwa i rozwiązywania parlamentu. Według Middle East Concern: „Konstytucja Jordanii ustanawia islam religią państwową. Potwierdza ona zasadę niedyskryminacji, w tym ze względu na religię, i stanowi, że należy chronić swobodę prowadzenia kultu i obrzędów religijnych, pod warunkiem, że są one zgodne z porządkiem publicznym i moralnością. Zgodnie z obowiązującym prawem islamskim, muzułmanie mają faktyczny zakaz zmiany religii, a kobiety zarejestrowane jako muzułmanki nie mogą wychodzić za mąż za niemuzułmanów”.

Chociaż pod względem bezpieczeństwa Jordania wydaje się krajem stabilnym, w latach 2016-2019 doświadczyła czterech ataków islamistycznych. Obrońcy praw człowieka oskarżyli rządzących Jordanią o wykorzystywanie zagrożenia terroryzmem do ograniczania praw obywateli i parlamentu.

Jordania przyjmuje dużą liczbę uchodźców, głównie z Iraku i Syrii. Kilka tysięcy z nich to chrześcijanie. Wzrosło napięcie między umiarkowanymi i radykalnymi elementami islamskimi w społeczeństwie jordańskim.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

180.000

1,7

muzułmanie

9.816.568

95,1

wyznawcy bahaizmu

23.984

0,2

ateiści

48.864

0,5

agnostycy

246.807

2,4

inne

4.777

0,0

2. Sytuacja w różnych regionach kraju

Presja, jakiej poddawani są chrześcijanie, jest na ogół taka sama w całym kraju, chociaż kontrola społeczna jest prawdopodobnie większa na obszarach wiejskich. Południe kraju jest również znane jako bardziej konserwatywnie islamskie.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo spotykają się z największą presją, a nawet przemocą ze strony rodziny i społeczności, w tym przywódców religijnych i etnicznych. Wszyscy chrześcijanie mogą podlegać rządowemu monitoringowi i są zagrożeni radykalizacją Jordańczyków przez ideologię Państwa Islamskiego (IS). Rząd narzuca społeczeństwu wartości i prawa islamskie, choć nadal promuje tolerancję i pokojowe współistnienie z innymi religiami.

Antagonizm klanowy

Dotyczy to w szczególności chrześcijan nawróconych z islamu. Społeczeństwo Jordanii jest zasadniczo plemienne, zwłaszcza poza głównymi miastami, i jest osadzone w jordańskim nacjonalizmie. Po masowym napływie Palestyńczyków do Jordanii po wojnie z Izraelem w 1967 r. Jordania podzieliła się na czysto jordańskich „mieszkańców Wschodniego Brzegu Jordanu” i palestyńsko-jordańskich „mieszkańców Zachodniego Brzegu Jordanu”. Mieszkańcy Wschodniego Brzegu dominują w życiu społecznym, politycznym i ekonomicznym.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Największą kategorię chrześcijan stanowią wspólnoty prawosławne i rzymskokatolickie. Ogólnie rzecz biorąc, cieszą się one stosunkowo wysokim poziomem wolności religijnej, ale mogą doświadczać dyskryminacji, na przykład w dziedzinie zatrudnienia.

Społeczności konwertytów

Chrześcijanie nawróceni z islamu doświadczają najwięcej przemocy z powodów religijnych. Ujawnienie konwersji może prowadzić do przemocy ze strony rodziny, społeczności, urzędników państwowych, niechrześcijańskich przywódców religijnych i radykalnych grup religijnych. Dzieci konwertytów są dodatkowo narażone na niebezpieczeństwo. Zarejestrowane jako muzułmanie, dzieci mają prowadzić muzułmańskie życie poza domem, w tym uczęszczać na lekcje islamu.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Po konwertytach, z największą presją spotykają się chrześcijanie z kościołów ewangelickich, baptystycznych i zielonoświątkowych, zwłaszcza ci, którzy prowadzą działalność charytatywną. Znajdują się pod szczególną kontrolą służb wywiadowczych, cierpią z powodu nacisków rządowych i mają trudności ze znalezieniem pracy. Większość nietradycyjnych wspólnot chrześcijańskich nie jest uznawana za kościoły, lecz za stowarzyszenia. Próby uzyskania statusu równorzędnego z innymi wyznaniami kościelnymi były konsekwentnie odpierane.

5. Dane na temat przemocy i presji

Poziomy przemocy i presji

Życie prywatne 12.9
Życie w rodzinie 14.0
Życie w społeczeństwie 11.0
Życie w państwie 12.3
Życie w kościele 12.5
przemoc fizyczna 3.0

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Życie prywatne

Odejście od islamu, choć nie jest karalne, nie jest dozwolone. Konwertyta może zostać skierowany do sądu szariatu, gdzie zostanie uznany za „bezwyznaniowca”, czego konsekwencją jest zerwanie wszystkim zawartych z nim wcześniej umów, w tym umowy małżeńskiej. Konwertyci są często obserwowani i mogą być narażeni na prześladowania ze strony tajnej policji, nie mogą być zatrudniani w sektorze publicznym i są poddawani ostracyzmowi w swoich społecznościach. Kobiety są szczególnie narażone na areszt domowy, przymusowe małżeństwa i inne środki mające na celu przywrócenie „honoru rodziny”. Jeśli chrześcijanie rozmawiają o swojej wierze z muzułmanami, może to zostać uznane za próbę ewangelizacji (co jest w Jordanii zabronione) i zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.

Życie rodzinne

Dzieci konwertytów z islamu lub dzieci chrześcijańskiej matki i muzułmańskiego ojca są automatycznie rejestrowane jako muzułmanie i nie ma możliwości zmiany tego zapisu. Oznacza to, że dziecko będzie musiało uczęszczać na zajęcia muzułmańskie w szkole. W przypadku rozwodu konwertyci tracą prawo do opieki nad dziećmi zgodnie z prawem islamskim.

Życie w społeczeństwie

Monitoring (w tym rozmowy telefoniczne i korzystanie z mediów społecznościowych) jest szczególnie intensywny w przypadku konwertytów z islamu lub osób aktywnych w ewangelizacji. Znane są przypadki chrześcijan, którzy kilkakrotnie tracili pracę lub odmawiano im możliwości zatrudnienia z powodów religijnych. Stanowiska w rządzie i siłach zbrojnych należą do muzułmanów, choć dziewięć miejsc w parlamencie jest zarezerwowanych dla chrześcijan, a chrześcijanie są regularnie wybierani do pracy w charakterze ministrów. Ponieważ większość jordańskich kobiet nosi hidżab, chrześcijanki są bardziej widoczne w miejscach publicznych i często uważa się, że są  nieodpowiednio ubrane, przez co mogą stać się obiektem molestowania.

Życie w kraju

Konstytucja Jordanii ustanawia islam religią państwową, a szariat głównym źródłem prawa. Apostazja w islamie jest nielegalna (podobnie jak ewangelizacja nieislamska). Jest to sprzeczne z art. 18 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Nie istnieje żaden mechanizm prawny umożliwiający zmianę oficjalnej przynależności religijnej z islamu na inną religię (lub jej brak), na podstawie przepisów prawa islamskiego dotyczących apostazji. W świetle obowiązujących przepisów dotyczących cyberprzestępczości i licznych aresztowań wolność słowa jest ograniczona. Chrześcijanie rozumieją potrzebę unikania prowokacyjnych wypowiedzi, zwłaszcza tych, które są krytyczne wobec islamu, głowy państwa, wojska, lub wypowiedzi, które mogłyby być interpretowane jako prozelityzm. Znieważenie islamu jest w Jordanii przestępstwem.

Życie w kościele

Istnieje pewien poziom rutynowego monitorowania działalności kościelnej, rzekomo w celu ochrony kościołów. Monitoring ten może jednak zostać wykorzystany przeciwko kościołom w przypadku wykrycia prowokacyjnych przekazów lub działań, lub w przypadku zaobserwowania obecności muzułmanów. Sprzedaż Biblii i dystrybucja materiałów chrześcijańskich jest dozwolona tylko w wyznaczonych miejscach, takich jak zalegalizowane kościoły i przyległe do nich księgarnie kościelne, ale nie na zwykłych rynkach czy w księgarniach.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

Szczegóły dotyczące miejsc i dat nie mogą zostać podane ze względów bezpieczeństwa. W okresie sprawozdawczym ŚIP 2022:

  • Co najmniej 10 chrześcijan zostało zatrzymanych. Członkowie wspólnot i liderzy zaangażowani w ewangelizację są regularnie wzywani na przesłuchania. Nigdy nie wiadomo, jak długo takie przesłuchanie potrwa; może to być od 20 minut do 12 dni.
  • Kobiety, które nie noszą hidżabu, są narażone na różne formy przemocy. Co najmniej 100 chrześcijanek było napastowanych seksualnie. Z tego powodu wiele chrześcijanek rezygnuje z korzystania z transportu publicznego i taksówek, zwłaszcza w nocy.
  • Zgłoszono przypadki konwertytów, którzy doświadczyli przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym Radwana Muhammada, który był torturowany podczas zatrzymania.

6. Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

39

65,68

2021

38

64,38

2020

33

63,85

2019

31

64,56

2018

21

66,17

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Konwertytki z islamu są najbardziej narażone na prześladowania, a największym źródłem presji jest zazwyczaj rodzina. Kobietom grozi areszt domowy, izolacja, bicie, molestowanie seksualne, przymusowe małżeństwa, a w skrajnych przypadkach mogą zostać zabite, aby uratować rodzinny „honor”. Konwertytki nie mogą oficjalnie zawierać małżeństw z chrześcijanami, a ich mobilność jest ograniczana przez państwo i rodzinę, na przykład po to, by uniemożliwić im wyjazd z kraju. Przepisy dotyczące statusu osobistego ułatwiają areszt domowy i przymusowe małżeństwa, a przepisy dotyczące apostazji umożliwiają unieważnianie małżeństw i utratę opieki nad dziećmi.

  • Brak dostępu do wspólnoty ludzi wierzących/ sieci społecznych
  • Odebranie prawa do opieki nad dziećmi
  • Brak możliwości zawarcia małżeństwa z chrześcijaninem
  • Przymusowy rozwód
  • Wymuszone małżeństwo
  • Uwięzienie przez rodzinę/areszt domowy
  • Celowe uwodzenie
  • Zakaz podróżowania/ograniczenia w przemieszczaniu się
  • Śmierć
  • Przemoc fizyczna
  • Przemoc seksualna
  • Przemoc słowna

Mężczyźni: Dyskryminacja ekonomiczna dotyka wszystkich chrześcijan, poprzez bezrobocie, odmowę awansu zawodowego i wymuszenia. Wynikiem dyskryminacji ekonomicznej może być trudna sytuacja finansowa całej rodziny oraz poczucie bezwartościowości mężczyzn, której wynikiem może być chęć opuszczenia kraju. Prawo małżeńskie uniemożliwia zawarcie legalnego małżeństwa między chrześcijańskim mężczyzną, który nie jest konwertytą, a chrześcijańską kobietą o muzułmańskim pochodzeniu. Dodatkowe trudności występują w kulturze wstydu/honoru, gdzie członkowie rodziny mogą wypędzić mężczyznę z domu ze względu na jego wybór religii. Tacy mężczyźni są również narażeni na przemoc ze strony dalszej rodziny. Państwo wywiera presję na mężczyzn podczas przesłuchań przez służby wywiadowcze zwłaszcza w przypadku przywódców kościelnych.

  • Brak możliwości zawarcia małżeństwa z chrześcijanką
  • Przemoc ekonomiczna w miejscu pracy/biznesie
  • Wypędzenie z domu
  • Zmuszenie do opuszczenia miasta/kraju

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Jordański system państwowy ma tendencję do dyskryminowania społeczności niesunnickich. Żadne wymienione poniżej grupy nie zostały w Jordanii legalnie uznane: szyici, bahaici, druzowie, buddyści, hindusi, iraccy mandaeans i Świadkowie Jehowy. Mówi się, że trudniej jest sunnitom przejść na islam szyicki niż na chrześcijaństwo.

9. Modlitwa

Módl się za Jordanię:

  • Aby chrześcijanie ze środowisk muzułmańskich zostali wyposażeni, zachęceni i wzmocnieni, by mogli być silni i rozkwitać w swojej wierze.
  • Aby otwierały się coraz większe możliwości dla chrześcijan, aby mogli dzielić się z innymi wiarą w Jezusa.
  • Aby Pan nadal wzbudzał nowych liderów do służby w jordańskim kościele.