Tomas urodził się i wychowywał w szanowanej i radykalnie wierzącej rodzinie muzułmańskiej. Nawrócenie się do Chrystusa zmieniło całe życia Tomasa. Zobacz, jak do tego wszystkiego doszło!
Raz w tygodniu Open Doors wysyła najważniejsze informacje dot. sytuacji prześladowanych chrześcijan. Mail informacyjny jest zwykle poświęcony jednej sytuacji w konkretnym kraju.
Wszystkie spotkania z udziałem prelegentów Open Doors – wyszukaj wydarzenia w swojej okolicy, aby dowiedzieć się więcej o prześladowaniach chrześcijan!
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Poznaj historię Rumany z Bangladeszu, który mimo swojego młodego wieku jest ( już) prześladowana ze względu na swoją wiarę w Jezusa.
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025
Chrześcijańska mniejszość w Bangladeszu doświadcza coraz większej presji w warunkach narastającej niestabilności. Najpoważniejszych przejawów dyskryminacji i ataków doświadczają konwertyci z czterech różnych środowisk religijnych (muzułmańskiego, hinduistycznego, buddyjskiego i plemiennego). Ze strachu przed atakami spotykają się potajemnie w małych kościołach domowych. Kościoły prowadzące ewangelizację wśród społeczności muzułmańskiej spotykają się z największymi prześladowaniami, ale nawet tradycyjne Kościoły, takie jak Kościół rzymskokatolicki, stają w obliczu rosnącej wrogości. Chrześcijanie pośród ludności plemiennej prześladowani są podwójnie (na tle etnicznym i religijnym), a także zmagają się z problemami związanymi z zawłaszczaniem ziemi oraz przemocą. Wśród miliona uchodźców Rohingya, którzy uciekli do Bangladeszu z Mjanmy, konwertyci na chrześcijaństwo spotykają się z groźbami śmierci i silną presją ze strony członków lokalnej społeczności.
Rząd tymczasowy powołany po odejściu premier Sheikh Hasiny w 2024 r. jest kierowany przez laureata Nagrody Nobla Muhammada Yunusa, jednak jego zaangażowanie w walkę o prawa mniejszości może nie przynieść oczekiwanych rezultatów ze względu na stojące przed krajem wyzwania oraz działania grup islamskich przed zapowiadanymi wyborami (International Crisis Group, 30 stycznia 2025 r.).
Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.
Bangladesz jest stosunkowo młodym państwem, które uzyskało niepodległość w wyniku wojny z Pakistanem w 1971 r. Od tego czasu nastąpiło kilka okresów niestabilności politycznej, z rządami cywilnymi i wojskowymi oraz wyborami, którym regularnie towarzyszą protesty i przemoc. Prawie 90% ludności kraju to muzułmanie, głównie sunnici. Historycznie rzecz biorąc, stosunki między społecznością chrześcijańską a rządem były dobre. Premier Sheikh Hasina w lipcu 2024 r. mianowała na swoją osobistą asystentkę katoliczkę. Jednak erozja swobód obywatelskich, rosnący wpływ brutalnego radykalnego islamizmu w ostatnich latach i gwałtowne zamieszki w 2024 r. sprawiły, że chrześcijanie stali się bardziej narażeni na prześladowania.
W sierpniu 2024 r. gwałtowne protesty doprowadziły do obalenia premier Sheikh Hasiny, która rządziła krajem od 2009 r. w coraz bardziej autorytarny sposób. Hasina uciekła do sąsiednich Indii, a pod przewodnictwem Mohammeda Yunusa, laureata Nagrody Nobla, utworzono rząd tymczasowy. Rząd ma trudności z zaspokojeniem pokładanych w nim oczekiwań, a jednym z nich było powstrzymanie rosnącej przemocy wobec mniejszości. W międzyczasie różne grupy społeczne, zwłaszcza islamskie, przygotowują się do wyborów, które mają się odbyć między grudniem 2025 r. a czerwcem 2026 r.
Chociaż procentowo populacja chrześcijan jest niewielka (około 0,5% ludności kraju), liczy prawie milion osób i jest dość silnie zróżnicowana. Mniej więcej połowę społeczności chrześcijańskiej stanowią katolicy, a obecne są także wspólnoty protestanckie. Najsilniejsza żyje pośród rdzennych mniejszości etnicznych w regionach Wzgórz Chittagong. Do grup protestanckich należą baptyści, Kościół Braci, luteranie, adwentyści dnia siódmego, Zbory Boże i Kościół Bangladeszu (związek anglikanów i metodystów).
Podczas gdy Bangladesz jest w dużej mierze etnicznie jednorodny – 98% populacji stanowią Bengalczycy – w kraju żyją również mniejszości, takie jak Czakma. Ponadto w regionie Wzgórz Chittagong żyją „ludzie z plemion górskich” (np. Garo, Santal i Bawm), wśród których jest wielu chrześcijan. Ludzie ci są zaniedbywani i dyskryminowani przez władze oraz nękani przez większość społeczną, np. poprzez powracający problem zawłaszczanie ziemi, w tym niszczenie domów i pól.
Północny region Bangladeszu wraz ze Wzgórzami Chittagong i jego licznymi mniejszościami etnicznymi jest punktem zapalnym, w którym dochodzi do łamania praw chrześcijan zarówno przez muzułmańską większość, jak i mniejszość buddyjską. Kolejny punkt zapalny pojawił się, gdy Bangladesz przyjął ponad milion islamskich uchodźców z sąsiedniej Mjanmy. Większość z nich znalazła schronienie w dystrykcie Cox Bazar na południowo-wschodnim krańcu kraju. Obozy dla uchodźców dają schronienie niewielkiej mniejszości nawróconych na chrześcijaństwo Rohingya, którzy stoją w obliczu rosnącej presji i przemocy.
Do tej grupy należy personel ambasad i zagraniczni pracownicy z ważnego sektora tekstylnego. Znajdują się pod obserwacją radykalnych bojowników islamskich, czasami również otrzymują groźby. Do tej społeczności należą także Rohingja z Mjanmy.
Do tej grupy należą Kościół rzymskokatolicki i Kościół anglikański w Bangladeszu. Ich członkowie są często zastraszani, a działalność Kościoła jest ściśle monitorowana.
Ta kategoria obejmuje konwertytów z różnych środowisk: muzułmańskich, hinduskich, buddyjskich oraz plemiennych. Spotykają się oni z najsilniejszymi prześladowaniami, w tym ze strony własnych rodzin i członków lokalnych społeczności. Często tworzą tajne wspólnoty.
Grupa ta obejmuje zbory ewangelikalne, baptystyczne i zielonoświątkowe. Na przykład Zbory Boże (ang. Assemblies of God) gromadzą się głównie na nabożeństwa w kościołach domowych. Członkowie tych społeczności są często zastraszani, a niekiedy brutalnie atakowani.
Polityka w Bangladeszu była w przeszłości zdominowana przez konflikty między Ligą Awami a opozycją w postaci Partii Narodowej Bangladeszu (BNP). Obie partie coraz częściej zabiegają o poparcie grup islamistycznych. Chociaż chrześcijanie i inne mniejszości religijne cieszą się większą wolnością niż w wielu innych krajach muzułmańskich, rosnąca niestabilność polityczna i przemoc oznaczają, że chrześcijanie często stają się kozłami ofiarnymi politycznych rozgrywek, w tym w ostatnich latach rządu Sheikh Hasiny, kiedy rozpowszechniała fałszywe informacje o zachodnim spisku mającym na celu utworzenie chrześcijańskiego narodu na południu kraju. Eskalacja konfliktu między Hamasem a Izraelem zaostrzyła napięcia między muzułmanami a chrześcijanami, przy czym muzułmanie z Bangladeszu identyfikują się z muzułmańskimi Palestyńczykami, a chrześcijanie są uważani za stronę Izraela.
W Bangladeszu jest prawie dwa razy więcej buddystów i ponad dziesięć razy więcej hinduistów niż chrześcijan. Buddyści występują głównie wśród rdzennych grup ludności zamieszkujących tereny graniczące z Indiami i Mjanmą. W ostatnich latach coraz więcej członków plemienia Czakmów (buddystów) przechodzi na chrześcijaństwo. Konwertyci doświadczają presji ze strony lokalnej społeczności, przywódców buddyjskich i plemiennych oraz radykalnych buddystów, którzy sprzeciwiają się obecności chrześcijan. W społecznościach, gdzie religią dominującą jest hinduizm, przywódcy i rodziny wywierają presję na konwertytów, aby powrócili do hinduizmu.
Bangladesz jest krajem patriarchalnym, z zakorzenionymi strukturami klasowymi i jednym z najwyższych na świecie wskaźników małżeństw dzieci. Chrześcijańskie kobiety i dziewczęta, zwłaszcza konwertytki, są narażone na nękanie, ostracyzm, upokarzające rytuały, napaści seksualne, gwałty, przymusowe małżeństwa oraz areszt domowy. Wiele z prześladowań jest „niewidzialnych”, obejmuje znęcanie psychiczne, izolację i kontrolę opartą na wstydzie. Władze często nie stają w obronie poszkodowanych, a sprawcy przemocy pozostają bezkarni. Obozy dla uchodźców są miejscem, gdzie dochodzi do wielu aktów przemocy: chrześcijańskie kobiety i dziewczęta Rohingya doświadczają porwań, pobić, przymusowej konwersji i przymusowych małżeństw. Pomoc, którą otrzymują, nie jest wystarczająca, co pogłębia ich niepewną sytuację i naraża na niebezpieczeństwo.
Formy wywierania nacisku:
W zdominowanej przez mężczyzn kulturze Bangladeszu to mężczyźni często nawracają się jako pierwsi i dlatego też jako pierwsi spotykają się z prześladowaniami. Po dymisji premier Sheikh Hasiny w 2024 r. polityczne wstrząsy nasiliły presję. Są bici i zastraszani, padają ofiarą fałszywych oskarżeń i trafiają do więzienia. Zmagają się ze społecznym ostracyzmem oraz odrzuceniem w rodzinie. Niektórzy są oskarżani na podstawie sfabrykowanych zarzutów o handel narkotykami lub łapówkarstwo. Mężczyźni z mniejszości etnicznych, tacy jak Bawm, są celem operacji antyrebelianckich. Przywódcy kościelni są szczególnie narażeni na aresztowanie. Ponieważ mężczyźni są głównymi żywicielami rodziny, kiedy tracą pracę, cierpi cała rodzina.
Formy wywierania nacisku:
| Rok | Miejsce w Światowym Indeksie Prześladowań | Zaokrąglony wynik prześladowań na 100 pkt |
| 2026 | 33 | 71 |
| 2025 | 24 | 74 |
| 2024 | 27 | 71 |
| 2023 | 30 | 69 |
| 2022 | 29 | 68 |
Spadek o trzy punkty w tym roku następuje po trzypunktowym wzroście w zeszłym roku, a w obu przypadkach jest to spowodowane zmianą punktacji w kategorii przemoc. W poprzednim okresie badawczym doszło do wzmożonych ataków na kościoły i instytucje chrześcijańskie w ramach szerszych niepokojów w sierpniu 2024 r. oraz działań antyrebelianckich armii przeciwko Bawm. W tym okresie badawczym odnotowano mniej przypadków przemocy, ale wyższą punktację w kategoriach życie prywatne, rodzinne, w społeczeństwie i Kościele, która odzwierciedla długoterminowy trend rosnącej presji i gróźb wobec chrześcijan. Niższy wynik w kategorii życie w państwie pokazuje, że rząd tymczasowy przyniósł pewną stabilność i uznał prawa mniejszości; jednak wszystko wskazuje na to, że zagrożenia dla chrześcijan mogą znacznie wzrosnąć w przyszłych latach.
Bangladesz: Przemoc | ŚIP 2026 | ŚIP 2025 |
Liczba zabitych chrześcijan | 3 | 13 |
Ataki/zamknięcie kościołów lub innych obiektów chrześcijańskich | 10 | 14 |
Zatrzymani chrześcijanie | 27 | 151 |
Zniszczenie lub konfiskata własności prywatnej chrześcijan | 25 | 64 |
Bengalscy chrześcijanie napotykają wiele trudności w praktykowaniu swojej wiary w życiu codziennym. Konwertyci żyją w strachu. Często wolą zachować swoją konwersję w tajemnicy przed rodziną. Ci, którzy się ujawniają, są regularnie nękani i zastraszani. Ze względu na presję rodziny i kontrolę społeczną spotykanie się z innymi chrześcijanami jest bardzo niebezpieczne.
Założenie rodziny i życie w zgodzie ze swoimi przekonaniami jest dla chrześcijan bardzo trudne. Obrzędy chrześcijan są często zakłócane. W szkolnych programach nauczania kładzie się duży nacisk na nauczanie islamu. Częstym problemem jest brak chrześcijańskich nauczycieli. Dzieci konwertytów są zmuszane do uczęszczania na lekcje islamu i korzystają z islamskich podręczników.
Biorąc pod uwagę małą liczbę wspólnot chrześcijańskich, ich bezpieczeństwo społeczne i ekonomiczne zależy w dużej mierze od relacji z lokalną społecznością. Presja ekstremistycznych środowisk islamskich może wymuszać na muzułmanach wrogość wobec chrześcijan, aby zmusić ich do wyrzeczenia się swojej wiary. Radykalne grupy islamskie biorą na celownik najbiedniejsze i najsłabsze rodziny i próbują wymusić na nich przejście na islam poprzez obietnice pieniędzy, żywności i edukacji dla dzieci. W ostatnich latach nasiliła się również przemoc tłumów wymierzona w grupy konwertytów. Oficjalnie artykuł 28 (1) Konstytucji Bangladeszu z 1972 r. głosi: „Państwo nie będzie dyskryminować żadnego obywatela ze względu na religię, rasę, kastę, płeć lub miejsce urodzenia”, a artykuł 29 zapewnia równość szans w zatrudnieniu publicznym. Jednak w praktyce mniejszości spotykają się z powszechną dyskryminacją.
Artykuł 41 ust. 1 lit. (a) konstytucji Bangladeszu chroni podstawowe prawo obywatela do swobodnego wyznawania, praktykowania i propagowania religii. Dla każdego chrześcijanina, buddysty czy hinduisty, który chce zostać muzułmaninem, procedura ta jest niemal formalnością. W przypadku, gdy muzułmanin chce zostać chrześcijaninem, zdarza się, że prawnik naciska na klienta, aby zmienił decyzję lub odmawia (bezprawnie) rejestracji konwersji.
Obalenie premierki i związane z tym zamieszki miały bezpośredni wpływ na życie chrześcijan. Przyszłość mniejszości religijnych i kwestia ochrony ich będzie zależeć od kierunku, który obierze przyszły rząd.
Rosnąca w ostatnich latach wrogość wobec chrześcijan sprawiła, że budowanie i utrzymywanie żywej wspólnoty kościelnej stało się żmudnym zadaniem. Radykalne ugrupowania islamistyczne inwigilują kościoły chrześcijańskie, nękając i grożąc przemocą tym, których podejrzewają o prozelityzm. Konwertyci z islamu spotykają się z ostrą kontrolą ze strony zarówno rodziny, jak i lokalnych władz. Z tego powodu wielu przywódców kościelnych boi się chrzcić nawróconych muzułmanów w obawie przed represjami.
Bangladesz zobowiązał się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:
Bangladesz nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych, regularnie naruszając/nie chroniąc następujących praw chrześcijan:
Pomimo działań rządu na rzecz ochrony praw mniejszości, pojawiają się doniesienia o zabójstwach. Hinduski mężczyzna, który rzekomo opublikował obraźliwe komentarze na temat Koranu na Facebooku, został zaatakowany przez tłum muzułmanów. Wyważyli drzwi do jego domu, ukradli jego dobytek, część jego domu spalili, a następnie przeszli do niszczenia innych domów (Al Jazeera, 12 grudnia 2024 r.). Społeczności muzułmańskie Ahmadija nadal doświadczają fizycznych ataków i wandalizmu (UNCIRF, marzec 2025 r.).
Bangladesz został ustanowiony jako państwo świeckie, jednocześnie jednak uznaje islam za religię państwową, a muzułmanie dominują na kluczowych stanowiskach politycznych i społecznych. W konsekwencji Kościół doświadcza prześladowań i ostracyzmu ze strony większościowej społeczności muzułmańskiej, szczególnie na obszarach wiejskich.
Zakres pracy Open Doors na rzecz wzmocnienia Kościoła obejmuje następujące kierunki działania:
