Prześladowania w Uzbekistanie

Uzbekistan

21
ŚIP
2022
Uzbekistan
Religia
Islam
Ustrój
Republika Prezydencka
Ranking poprzednie lata
21
Uzbekistan
Chrześcijan
0,35
Populacja
33.65
Dyktatorska Paranoja
Islamski ekstremizm
Życie prywatne: 15.100
Życie w rodzinie: 12.900
Życie w społeczeństwie: 14.100
Życie w państwie: 12.200
Życie w kościele: 15.700
przemoc fizyczna: 1.300

Sytuacja chrześcijan w Usbekistanie

Miejsce w rankingu

Miejsce 21 / 71 pkt (ŚIP 2020: Miejsce 21 / 71 pkt)

Okres badawczy: 1.10.2020 – 30.09.2021

Wnioski

Wszyscy chrześcijanie w Uzbekistanie doświadczają jakiejś formy nacisku i przemocy. Najmniej problemów z władzami mają rosyjskie kościoły prawosławne, ponieważ zazwyczaj nie próbują nawiązywać kontaktu z ludnością uzbecką. Rdzenni konwertyci z islamu doświadczają przemocy ze strony państwa, rodziny i społeczności. Tam, gdzie kościoły nie uzyskały formalnej rejestracji, chrześcijanie cierpią z powodu nalotów policyjnych, gróźb, aresztowań i grzywien.

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletne dossier w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

Uzbekistan uzyskał niepodległość w 1991 roku. Cała władza spoczywa w rękach prezydenta Mirziyoyeva (który rządzi od 2016 roku), a działalność ruchów opozycyjnych i niezależnych mediów jest zakazana.

W latach 2006-2017 Amerykańska Komisja ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej (USCRIF) uznawała Uzbekistan za „kraj szczególnej troski”, po czym został on przeniesiony do kategorii krajów, które wymagają obserwacji (ang. Special Watch List) w świetle rozwoju sytuacji w zakresie wolności religijnej. Sytuacja zarejestrowanych kościołów uległa niewielkiej poprawie, lecz sytuacja innych grup religijnych, zwłaszcza konwertytów z islamu się nie zmieniła. Chrześcijańskie wspólnoty są celem nalotów, aresztowań i prześladowań. Niektóre organizacje pozarządowe (NGO) twierdzą, że rząd nadal torturuje osoby aresztowane i więzione pod zarzutem ekstremizmu religijnego lub udziału w podziemnej działalności islamskiej.

Chociaż główną religią Uzbekistanu jest islam, głównie sunnicki, błędem byłoby nazywanie Uzbekistanu krajem muzułmańskim. Siedemdziesiąt lat ateizmu w czasach sowieckich pozostawiło w narodzie głęboki ślad, a świecki rząd utrzymuje islam pod ścisłą kontrolą. Obywatele bardziej przestrzegają tradycji zakorzenionych w kulturze islamskiej, niż zasad islamskich. Niewielka mniejszość chrześcijańska jest osłabiona podziałami denominacyjnymi.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

347.000

1,0

muzułmanie

32.356.000

96,2

wyznawcy hinduizmu

810

0,0

buddyści

46.200

0,1

wyznawcy religii etnicznych    

62.700

0,2

wyznawcy judaizmu

3900

0,0

wyznawcy bahaizmu

920

0,0

ateiści

189.000

0,6

agnostycy

640.000

1,9

inne

1.640

0,0

2. Sytuacja w różnych regionach kraju

Poziom nacisków ze strony urzędników państwowych w Uzbekistanie jest taki sam w całym kraju. Presja ze strony rodzin i społeczności jest silniejsza poza obszarami miejskimi, zwłaszcza w Dolinie Fergany.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Paranoja dyktatorska

Nie zezwala się na działalność religijną poza instytucjami kontrolowanymi przez państwo. Protestanci są często określani mianem „ekstremistów” i uważa się, że ich celem jest szpiegowanie i zniszczenie obecnego systemu politycznego. Z tej perspektywy protestantów należy nie tylko kontrolować, ale jeśli zajdzie taka potrzeba, usunąć z kraju.

Islamski ekstremizm; antagonizm klanowy

Rdzenni obywatele (muzułmanie), którzy przechodzą na chrześcijaństwo, muszą stawić czoła presji środowiska, które będzie się starało zmusić ich do powrotu do dawnej wiary. Niektórzy konwertyci są zamykani przez swoje rodziny w areszcie domowym, bici, a nawet wykluczani z rodzin i lokalnych społeczności. Miejscowi mułłowie wygłaszają przeciwko nim kazania, co zwiększa presję. W rezultacie większość konwertytów robi wszystko, aby utrzymywać swoje nawrócenie w tajemnicy.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Rosyjska Cerkiew Prawosławna przestrzega nakazów ustalonych przez państwo i jej działalność nie napotyka większych trudności. Zdarza się, że w nabożeństwach biorą udział pracownicy służb, ale na ogół zgromadzenia odbywają się bez przeszkód, a członkowie kościoła nie muszą obawiać się aresztowania. Istnieją przepisy, które ograniczają druk i import  materiałów chrześcijańskich.

Społeczności konwertytów

Zarówno państwo, rodzina, jak i lokalna społeczność występują przeciwko konwertytom z islamu.  Dochodzi do wielu przypadków łamania ich praw na różnych poziomach.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Po konwertytach, najczęstszym celem ataków stają się nietradycyjne i niezarejestrowane społeczności chrześcijan. Grupy ewangelikalne i zielonoświątkowe cierpią z powodu nalotów, gróźb, aresztowań i nakładanych na nie grzywien.

5. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziom przemocy i presji

Życie prywatne 14.9
Życie w rodzinie 12.7
Życie w społeczeństwie 14.1
Życie w państwie 11.8
Życie w kościele 15.7
przemoc fizyczna 1.7

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Życie prywatne

Rozmowy na tematy religijne z członkami rodziny niosą ze sobą poważne ryzyko dla konwertyty. Państwo traktuje takie rozmowy jako ewangelizację, za którą grozi areszt i więzienie. Za posiadanie materiałów chrześcijańskich można zostać wypędzonym z domu, doznać przemocy ze strony społeczności lokalnej oraz zostać aresztowanym przez władze. 

Życie rodzinne

Większość Uzbeków to muzułmanie. W rezultacie społeczeństwo (rodzina, przyjaciele, znajomi) będą wywierali presję na dzieci konwertytów, aby otrzymały islamskie nauczanie. Z drugiej strony, w szkołach i na uniwersytetach wpajana jest uczniom antyreligijna propaganda. Wyobcowani i traktowani jako wrogowie zarówno przez rodzinę, jak i przez państwo, jedynym miejscem, w którym konwertyci mogą zapewnić swoim dzieciom chrześcijańskie nauczanie, jest dom, ponieważ prowadzenie działalności kościelnej wśród młodzieży jest nielegalne.

Życie w społeczeństwie

Chrześcijanie znajdują się pod stałą presją zarówno ze strony społeczeństwa islamskiego, jak i świeckiego państwa. Konwertyci znajdują się pod stałą obserwacją członków rodziny, lokalnej społeczności i policji. Formą zastraszania są regularne zatrzymywania i przeszukiwania. Powszechne są donosy na grupy protestanckie, których efektem są naloty policyjne, przemoc, aresztowania i grzywny.

Życie w kraju

Prawo wymaga, aby grupy religijne zarejestrowały się w urzędzie, a działalność religijną niezarejestrowanych grup uznaje się za nielegalną. Prawo ogranicza również publiczne wypowiedzi i prozelityzm, cenzuruje literaturę religijną i ogranicza posiadanie materiałów religijnych w domach prywatnych. Chrześcijanie bywali zatrzymywani podczas nalotów na domy,  a następnie skazywani na kary grzywny, prace społeczne i więzienie.


Służby nie muszą liczyć się z żadnym przepisami, kiedy prowadzą działania wymierzone w chrześcijan. Krzywdy wyrządzane konwertytom i chrześcijanom oskarżanym o ewangelizację przez społeczność muzułmańską zazwyczaj uchodzą im bezkarnie.

Życie w kościele

Praca wśród młodzieży i nieletnich, w tym prowadzenie lekcji religii, jest surowo zabroniona.
Kodeks karny przewiduje karę do trzech lat więzienia za prozelityzm (źródło: Międzynarodowy Raport o Wolności Religijnej za rok 2017 – Uzbekistan), dlatego dla kościołów niebezpieczne jest przyjmowanie konwertytów.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

  • W grudniu 2020 roku w domu Tatyany Achmadijewej i jej sąsiadów przeprowadzono nalot i skonfiskowano materiały religijne. Tatyana została aresztowana. Później została ukarana grzywną w wysokości połowy średniego miesięcznego wynagrodzenia.
  • Dom chrześcijańskiej rodziny w jednej z wiosek został spalony przez społeczność muzułmańską. Na szczęście w chwili wybuchu pożaru rodzina przebywała poza domem. Dom spłonął doszczętnie i prawie cały dobytek został zniszczony.
  • Nasi partnerzy donoszą, że co najmniej 64 konwertytów spotkało się z różnego rodzaju prześladowaniami. Obejmowały one fizyczne i psychiczne znęcanie się, niesprawiedliwe traktowanie i upokorzenia doznawane od rodzin, członków lokalnych społeczności, w pracy i szkole. Większość zgłoszonych przypadków dotyczy prześladowań w rodzinnej sferze życia, takich jak bicie, groźby i izolacja.

6. Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

21

70,82

2021

21

71,30

2020

18

72,97

2019

17

73,57

2018

16

73,20

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Tradycyjna kultura islamska i normy patriarchalne stawiają kobiety w hierarchii niżej od mężczyzn i podporządkowują je w kontekście rodzinnym. Kobiety nie mogą swobodnie wybierać swojej religii i spotykają się z ostrym sprzeciwem w przypadku konwersji. Grozi im areszt domowy, zakaz utrzymywania kontaktów z ludźmi spoza rodziny oraz przemoc słowna, fizyczna, psychiczna i seksualna. Uprowadzenia i przymusowe małżeństwa są powszechne, a przemoc seksualna w małżeństwie jest często niedostrzegana i normalizowana. W przypadku małżeństw istnieje ryzyko przymusowego rozwodu i pozbawienia własności. Prześladowcy celują w kobiety, aby wyrządzić krzywdę zarówno im oraz ich mężom i rodzinom.

  • Uprowadzenia
  • Brak dostępu do wspólnoty ludzi wierzących/ sieci społecznych
  • Wydziedziczenie lub odebranie prawa własności
  • Nękanie ekonomiczne poprzez grzywny
  • Przemoc ekonomiczna w miejscu pracy/biznesie
  • Przymusowy rozwód
  • Wymuszone małżeństwo
  • Uwięzienie przez rodzinę/areszt domowy
  • Uwięzienie przez władze państwowe
  • Śmierć
  • Przemoc fizyczna
  • Przemoc psychiczna
  • Przemoc seksualna
  • Przemoc słowna

Mężczyźni: Przywódcami kościołów są zazwyczaj mężczyźni i to oni najczęściej doświadczają różnych form represji. Mogą zostać ukarani grzywną, zatrzymaniem, odmową wydania wizy wyjazdowej lub aresztem domowym. Jest to celowa taktyka, która ma wywołać efekt fali strachu w ich kongregacjach. Często dochodzi do ataków fizycznych. Przywódcy niezarejestrowanych kościołów są znieważani, bici i poniżani. Chrześcijanie spotykają się z nierównym traktowaniem w środowisku pracy: odmawia się im awansu, są zwalniani i poddawani nadmiernej kontroli urzędników. Lokalne społeczności muzułmańskie utrudniają chrześcijanom prowadzenie firm. Mężczyźni są także narażeni na nierówne traktowania w trakcie realizowania obowiązkowej służby wojskowej. Konwertyci spotykają się z przemocą słowną, fizyczną i psychiczną.

  • Dyskryminacja w szkole/ poprzez dostęp do edukacji
  • Wydziedziczenie lub odebranie prawa własności
  • Przemoc ekonomiczna w miejscu pracy/biznesie
  • Przemoc ekonomiczna poprzez grzywny
  • Uwięzienie przez rodzinę/areszt domowy
  • Uwięzienie przez władze państwowe
  • Zakaz podróżowania/ograniczenia w przemieszczaniu się
  • Przemoc fizyczna
  • Przemoc psychiczna
  • Przemoc słowna

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Wszystkie grupy religijne, w tym muzułmanie, Świadkowie Jehowy, żydzi i bahaici, cierpią z powodu bardzo wysokiego poziomu kontroli i ucisku ze strony państwa. Kluczową rolę w nakładaniu ograniczeń na mniejszości odgrywa Rada do Spraw Religijnych (CRA).

9. Modlitwa

Módl się za Usbekistan:

  • Módl się za chrześcijan, którzy są dyskryminowani w pracy lub w życiu społecznym z powodu swojej wiary. Módl się za chrześcijan, którzy tracą pracę, lub od których wymaga się, aby zachowali swoją wiarę w głębokiej tajemnicy. Módl się szczególnie za chrześcijan, którzy nawrócili się z islamu w Uzbekistanie, aby byli chronieni i doświadczyli Bożego pokoju.
  • Módl się za rząd Uzbekistanu, aby zezwolił na większą swobodę religijną. Proś Boga, aby Jego poznanie dotarło do przywódców tego kraju.
  • Módl się o posługę Open Doors w Azji Środkowej, aby chrześcijanie w całym regionie czuli się zachęceni i wzmocnieni dzięki pomocy i wsparciu, które otrzymują.

Uzbekistan: Informacje i pomoc

Wiadomości

Najnowsze wiadomości z Uzbekistanu

Przeczytaj tutaj najnowsze wiadomości i osobiste relacje prześladowanych chrześcijan z krajów należących do Światowego Indeksu Prześladowań i zaprenumeruj nasz bezpłatny magazyn.

Pomódl się

Pomódl się

Modlitwa jest pierwszą rzeczą, o którą proszą nas prześladowani chrześcijanie i dlatego jest istotną częścią naszej posługi. Dowiedz się tutaj, jak możesz modlić się za prześladowanych chrześcijan.

Darowizna

Darowizna

Bez Waszego zaangażowania nasza globalna posługa nie byłaby możliwa. Twoje wsparcie finansowe zmienia życie prześladowanych chrześcijan!