Prześladowania w Myjanarze

Mjanma

12
ŚIP
2022
Mjanma
Religia
Buddyzm
Ustrój
Republika Parlamentarna
Ranking poprzednie lata
18
Myanmar
Chrześcijan
4,41
Populacja
55.27
Religijnie motywowany nacjonalizm
Dyktatorska Paranoja
Zorganizowana korupcja
Życie prywatne: 13.300
Życie w rodzinie: 13.900
Życie w społeczeństwie: 13.500
Życie w państwie: 14.500
Życie w kościele: 14.000
przemoc fizyczna: 12.000

Prześladowania chrześcijan w Mjanmie

Miejsce w rankingu

Miejsce 12 / 79 pkt (ŚIP 2021: Miejsce 18 / 74 pkt)

Okres badawczy: 01.10.2020 – 30.08.2021

Wnioski

Wojskowy zamach stanu w Mjanmie w 2021 r. to wydarzenie, które zmieniło cały kraj, a w związku z tym wpłynęło także na sytuację chrześcijan. Walki trwają nieustannie od 1 lutego 2021 r. Atakowane są nawet dobrze ugruntowane kościoły, należące do historycznych wspólnot w stanach zamieszkanych w większości przez chrześcijan, takich jak Czin i Kaja, ale także w stanach z silną mniejszością chrześcijańską, takich jak Kaczin, Karen czy północne Szan. Szacuje się, że w tym roku co najmniej 250 tys. osób zostało wewnętrznie przesiedlonych. Więcej chrześcijan niż kiedykolwiek zostało zmuszonych do zamieszkania w obozach dla uchodźców wewnętrznych (IDP), gdzie często pozbawieni są dostępu do żywności i opieki zdrowotnej. 

Chrześcijanie zaangażowali się w szybko rozwijający się Ruch Obywatelskiego Nieposłuszeństwa (CDM) w proteście przeciwko zamachowi stanu. Równolegle do szeroko zakrojonego pokojowego oporu w całym kraju nasiliły się walki. Chociaż nie wszystkie etniczne grupy zbrojne (które od dziesięcioleci walczą o autonomię, jak np. Karenowie) są w nie zaangażowane, są wśród nich także grupy chrześcijańskie. Armia Mjanmy zaatakowała chrześcijańskie wioski i kościoły, pozostawiając klasztory buddyjskie nietknięte, oraz zabijała chrześcijańskich pracowników organizacji pomocowych i pastorów.

Konwertyci, którzy mieszkają na obszarach zamieszkałych w większości przez ludność muzułmańską lub buddyjską, doświadczają przemocy ze strony rodziny i społeczności, w tym odmowy dostępu do zasobów komunalnych, takich jak woda.

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletne lub skrócone dossier w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

W latach po uzyskaniu przez Birmę (Mjanmę) niepodległości w 1948 r. różne grupy etniczne próbowały odłączyć się i utworzyć niezależne państwa. Wojsko, dążąc do utrzymania integralności państwa oraz kontroli przez etnicznych Bamarów, przejęło władzę i nastąpiło pięć dekad rządów wojskowych. Seria protestów pod przywództwem birmańskiej polityczki Aung San Suu Kyi zwiększyła presję opinii publicznej na rząd, a punktem kulminacyjnym były wybory w 2015 r., w których Suu Kyi odniosła zdecydowane zwycięstwo. 

W wyborach w listopadzie 2020 r., powszechnie uznanych za wolne i uczciwe, partia NLD Aung San Suu Kyi zdobyła 82% wszystkich dostępnych miejsc. Jednakże wojsko powołało się na fałszerstwa wyborcze i dokonało zamachu stanu, siłą obalając Suu Kyi w lutym 2021 r. Od tego czasu kraj powrócił pod rządy wojska, co doprowadziło do znacznych niepokojów w całym kraju. Szczególnie dotknięte są stany mniejszości chrześcijańskich, ponieważ siły zbrojne Mjanmy – Tatmadaw walczą z powstaniem z całą swoją mocą.
Większość chrześcijan należy do mniejszości etnicznych, a nie do birmańskiej/bamarskiej większości. Przyjęcie „Ustawy o ochronie rasy i religii” w sierpniu 2015 r. było świętowane w całym kraju przez nacjonalistyczne grupy buddyjskie, takie jak Ma Ba Tha (Stowarzyszenie Ochrony Rasy i Religii). Chociaż przepisy te były wymierzone głównie w mniejszość muzułmańską w stanie Arakan, dotknęły również chrześcijan, ponieważ konwersja musi przejść proces administracyjny, w tym zgłoszenie do różnych organów. Ma Ba Tha było kilkakrotnie delegalizowane, ale odradzało się pod różnymi nazwami.

Radykalne grupy buddyjskie wzięły na celownik raczej muzułmanów niż chrześcijan, co doprowadziło do eksodusu Rohingya (grupa etniczna zamieszkująca północną część stanu Arakan) do Bangladeszu. Chrześcijanie doświadczają nacisków, a nawet przemocy ze strony armii. Zgłaszane są przypadki zabójstw chrześcijan.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

4.409.000

8,0

muzułmanie

1.989.000

3,6

hinduiści

908.000

1,6

buddyści

42.182.000

76,3

wyznawcy religii etnicznych

4.492.000

8,1

wyznawcy islamu

30

0,0

wyznawcy bahaizmu

86.000

0,2

ateiści

21.200

0,0

agnostycy

252.000

0,5

inne

928.900

1,7

2. Sytuacja w różnych regionach kraju

Mjanma cierpi z powodu prawdopodobnie najdłuższej na świecie wojny domowej, która rozpoczęła się zaraz po uzyskaniu przez kraj niepodległości od Wielkiej Brytanii w 1948 r. Istota konfliktu polega na tym, że rząd centralny próbuje narzucić swoją kontrolę nad regionami, którym obiecano pewną autonomię. 

Jeśli chodzi o trudności dla chrześcijan w okresie sprawozdawczym, należy wymienić stan Czin. Tatmadaw masowo atakuje chrześcijańskie wioski, budynki kościelne (czasami mieszczące uchodźców lub będące obozami dla przesiedleńców) oraz zabija chrześcijańskich pracowników organizacji pomocowych i pastorów. Inne punkty zapalne to stany Kaczin na północy i Kaja na południowym wschodzie. Trwają tam walki, a coraz więcej osób, w tym wielu chrześcijan, przebywa w obozach dla przesiedleńców. Większość z nich przebywa tam od lat, a dostęp do nich organizacji humanitarnych jest uniemożliwiany. Walki trwają również w sąsiednim stanie Szan, który zamieszkuje duża mniejszość chrześcijańska, zwłaszcza na północy. Od lat nie wygasa konflikt z Karenami i walki o autonomię stanu Karen, w wyniku którego wielu ludzi straciło dach nad głową. Mieszkają w obozach dla przesiedleńców wewnętrznych, a wielu zbiegło do Tajlandii. Podobną historię można opowiedzieć o Czinach, najbiedniejszym ludzie Birmy. Są oni w większości chrześcijanami i szukają schronienia w Indiach.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Nacjonalizm religijny – buddyzm w połączeniu z wrogością etniczno-religijną

Większość ludności Mjanmy (szacunkowo 60%) stanowią Birmańczycy, zwani również Bamarami. Bycie Bamarem jest utożsamiane z byciem buddystą. W przeciwnym razie jest się postrzeganym jako obcy, zagrożenie dla państwa i jedności narodowej. Polityka rządu wspiera nawet tak radykalnych buddystów, jak grupa Ma Ba Tha, która dąży do wykorzenienia i wyeliminowania wyznawców innych religii w Mjanmie za pomocą środków politycznych.

Paranoja dyktatorska

Mjanma ma długą historię rządów armii i jest jednym z niewielu krajów, w których armia sprawuje prawie całą władzę, co pokazał przewrót wojskowy z 1 lutego 2021 r. Zgodnie ze (starą) konstytucją kraju, która została napisana przez samą armię w 2008 r., jedna czwarta miejsc w parlamencie została zarezerwowana dla personelu wojskowego. Ponadto armia posiadała najważniejsze urzędy państwowe, w tym Ministerstwa Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Granicznych. Powstanie ruchów oporu w postaci Ruchu Obywatelskiego Sprzeciwu (ang. CDM – Civil Disobedience Movement) czy Ludowych Sił Obronnych (ang. PDF – People's Defense Force) przyczyniło się do wzrostu paranoi armii.

Korupcja oraz zorganizowana przestępczość

Wiele z najcenniejszych zasobów naturalnych Mjanmy, takich jak jadeit, rudy i drewno, znajduje się w stanach zamieszkiwanych przez mniejszość chrześcijańską. Ponadto Mjanma jest częścią „złotego trójkąta” – jednego z największych w Azji regionów produkcji opium. Wojsko i grupy powstańcze rywalizują o wpływy z tych lukratywnych przedsięwzięć. Ci, którzy sprzeciwiają się korupcji, np. chrześcijanie, narażają się na przemoc zarówno ze strony grup powstańczych, jak i samego wojska.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Tradycyjne wspólnoty chrześcijańskie od dziesięcioleci spotykają się z presją i przemocą ze strony Tatmadaw, armii Mjanmy. Ponieważ społeczności te są celem ataków Tatmadaw, są silnie dotknięte prześladowaniami. W wielu przypadkach są uwikłane w konflikty między wojskiem a radykalnymi grupami powstańczymi. Ponieważ konflikty te mają z reguły charakter separatystyczny, często dominuje w nich silne poczucie nacjonalizmu. Chrześcijanie, którzy są postrzegani jako „obcy”, często są pierwszymi ofiarami ataków.

Społeczności konwertytów

Osoby nawrócone na chrześcijaństwo ze środowisk buddyjskich lub muzułmańskich spotykają się ze skrajnymi naruszeniami swoich praw ze strony władz, rodzin i społeczności. Choć Rohingya to głównie muzułmańska grupa etniczna, są wśród nich także chrześcijanie, którzy zostali zmuszeni do ucieczki do Bangladeszu z powodu brutalnych działań wojska. Chrześcijanie Rohingya są prześladowani ze względu na swoją przynależność etniczną i religijną.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Wiele ewangelikalnych i zielonoświątkowych wspólnot mierzy się z przemocą i prześladowaniami ze strony członków społeczności, w których żyją, szczególnie na obszarach wiejskich. W przeszłości prozelityzm oraz import materiałów chrześcijańskich były nielegalne. Ostatnio polityka rządu stara się nadać priorytet interesom buddystów, kosztem innych mniejszości religijnych.

5. Dane na temat przemocy i presji

Poziom przemocy i presji

Życie prywatne 12.4
Życie w rodzinie 11.5
Życie w społeczeństwie 13.8
Życie w państwie 13.4
Życie w kościele 13.1
przemoc fizyczna 14.8

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt. (6 x 16,7 = 100).

Życie prywatne

Obecne prawo w Mjanmie stoi na przeszkodzie osobom, które chcą zmienić wyznanie. Ustawa o konwersji religijnej, będąca częścią „Ustawy o ochronie rasy i religii”, wymaga od obywateli, którzy chcą zmienić wyznanie, uzyskania zgody od nowo utworzonej Rady Rejestracyjnej ds. Konwersji Religijnej, poddania się rozmowie kwalifikacyjnej i uczestniczenia w zajęciach religijnych. W tym czasie wniosek zgłaszającego jest umieszczany na lokalnej tablicy informacyjnej, co ma na celu wymuszenie na konwertycie wycofania wniosku. Z tego powodu konwersja odbywa się zazwyczaj w tajemnicy. Konwertyci spotykają się również z presją ze strony rodziny i lokalnej społeczności, a czasami są wydziedziczani i wyrzucani z domu rodzinnego.

Życie rodzinne

Państwo prowadzi tzw. Border Areas National Races Youth Development Training Schools (lub szkoły Na Ta La), które są atrakcyjne dla mniejszości, ponieważ są to szkoły z internatem, w których nie pobiera się czesnego za naukę. Są one wykorzystywane do wpływania na młodych ludzi i przekonywania ich do buddyzmu. Armia usiłuje osłabiać etniczne ruchy wyzwoleńcze poprzez uzależnienie młodzieży od narkotyków, co dotyka również chrześcijan z mniejszości Kaczin.

Życie w społeczeństwie

Chrześcijanie w Mjanmie poddawani są silnej presji przez członków lokalnej społeczności. Są zwykle wykluczeni ekonomicznie, społecznie i politycznie, co prowadzi do ubóstwa, dyskryminacji i przestępstw. Chrześcijanie, zwłaszcza spotykający się w kościołach domowych, są pod stałą obserwacją przedstawicieli lokalnych władz, którzy próbują nakłonić ich do zmiany wyznania. Są wykluczeni z decydowania w sprawach wspólnotowych i ogranicza im się dostęp do zasobów wspólnoty. Odmowa dostępu do materiałów budowlanych i wody pitnej może spowodować, że chrześcijanie znajdą się w sytuacjach zagrażających ich życiu i zdrowiu.

W obliczu rozwijającej się wojny domowej oraz szybko rosnącej liczby przesiedleńców i obozów dla przesiedleńców opieka zdrowotna i pomoc humanitarna dla chrześcijan jest niemożliwa, niedozwolona albo udzielana w minimalnych ilościach. Państwo nie zezwala na międzynarodowy monitoring oraz dostęp organizacji pomocowych. To samo dotyczy dystrybucji pomocy humanitarnej dla poszkodowanych w wyniku pandemii COVID-19.

Życie w państwie

Punkt 361 konstytucji z 2008 r. brzmi następująco: „Unia uznaje szczególną pozycję buddyzmu jako wiary wyznawanej przez zdecydowaną większość obywateli Unii”, uznając jednocześnie w punkcie 362 obecność chrześcijaństwa, islamu, hinduizmu i animizmu. Ta „szczególna pozycja buddyzmu” jest nadużywana przez buddyjskich radykałów. Poprzedni rząd starał się pozyskać poparcie buddystów poprzez kontrolę konwersji, zakaz małżeństw międzywyznaniowych i wprowadzenie kontroli urodzeń. Aby dokonać konwersji, należy uzyskać oficjalne pozwolenie.

Chrześcijanie są zazwyczaj zatrudniani w firmach tylko wtedy, gdy nie ma buddystów, którzy mogliby wykonywać daną pracę. Są też często pomijani przy awansach.

Im dłużej trwa wojna domowa, tym częściej chrześcijańscy pracownicy organizacji pomocowych i pastorzy są oskarżani o stanie na czele ruchu oporu i mogą być atakowani przez wojsko.

Życie w kościele

Odmienne zdanie, a zwłaszcza krytyka polityki państwa wobec mniejszości etnicznych i religijnych, spotyka się z silną reakcją rządu. Wnoszenie skarg jest daremne, a kiedy w sprawę zaangażowane jest wojsko, mówienie o tym wiąże się z jeszcze większym ryzykiem. Po wojskowym zamachu stanu armia jest zaangażowana w każdy aspekt funkcjonowania państwa. W klimacie, w którym chrześcijańscy przywódcy są oskarżani o przyłączanie się lub wręcz przewodzenie ruchowi oporu, zabieranie głosu jest nie tylko ryzykowne, ale i bezcelowe. To samo dotyczy działań radykalnych grup buddyjskich.

Ponieważ kościoły podejrzewane są o bycie ośrodkami opozycji, lokalne społeczności, władze, a zwłaszcza wojsko monitorują ich działalność. W coraz większej liczbie przypadków monitoring ten doprowadził do ataków na budynki kościelne, pracowników i przywódców kościelnych, a także do zabójstw.

Buddyjscy mnisi związani z ruchem nacjonalistycznym Ma Ba Tha również z bliska przyglądają się działalności chrześcijan. W przypadku konwertytów presja ta jest jeszcze większa, ponieważ ujawnienie wiąże się z poważniejszymi konsekwencjami nie tylko ze strony lokalnej społeczności, ale także rodziny. 

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

  • 14 września 2021 r. kościół baptystów w mieście Thantlang w stanie Czin został zaatakowany przez artylerię sił zbrojnych Mjanmy. Pastor, który pomagał w gaszeniu pożaru 19 domów, został zabity przez żołnierzy, którzy odcięli mu również palec, aby ukraść obrączkę.
  • Wielu katolickich księży i pastorów zostało zatrzymanych przez wojsko, są podejrzewani o pomoc, wspieranie lub nawet przewodzenie siłom opozycyjnym.

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

12

79,01

2021

18

74,07

2020

19

72,65

2019

18

71,42

2018

24

65,03

Wzrost wyniku o 4,9 punktu w ŚIP 2022 związany jest głównie ze znacznym wzrostem liczby zgłaszanych aktów przemocy. Presja wywierana na chrześcijan we wszystkich sferach życia nadal rośnie, ale jest bardziej widoczna w „życiu w społeczeństwie” i „życiu w kościele”. O ile wzrost presji na „życie w społeczeństwie” wynikał z doniesień o dyskryminacji w dostępie do usług zdrowotnych związanych z COVID-19, o tyle wzrost presji na „życie w kościele” odzwierciedlał fakt, że armia coraz częściej postrzega kościoły jako ośrodki opozycji. Konwertyci na chrześcijaństwo nadal spotykają się z silną presją, zwłaszcza ze strony rodziny i społeczności.

Należy zauważyć, że coraz trudniej jest uzyskać raporty z terenów ogarniętych wojną. Przyznają to również inne organizacje międzynarodowe, czego dowodem jest zatrzymywanie i skazywanie reporterów, a także przerwy w dostępie do internetu i komunikacji, np. w stanie Czin.

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Istnieją doniesienia o tym, że grupy ekstremistyczne Rohingya uprowadzają chrześcijańskie kobiety Rohingya, siłą wydają je za mąż za muzułmańskich mężczyzn i próbują nawracać na islam. Żołnierze sił zbrojnych stanowią dodatkowe zagrożenie dla kobiet, szczególnie należących do mniejszości etnicznych. Często są one zdane na ich łaskę, narażone na gwałt i napaść fizyczną. Kobiety w przeważająco chrześcijańskim stanie Kaczin są sprzedawane do Chin jako „panny młode”, aby mogły spłodzić męskich spadkobierców. Konwertytki są również narażone na areszt domowy, wyrzucenie z domu rodzinnego, rozwód i utratę opieki nad dziećmi.

Mężczyźni: Chrześcijanom grozi utrata pracy, wygnanie z rodzinnej wioski lub miasta oraz zniewolenie. Praktykowanie wiary jest szczególnie trudne, jeśli zostaną wcieleni w szeregi armii Mjanmy lub gdy są zmuszani do przyłączenia się do bojówek, takich jak Armia Wyzwolenia Kaczinu. Szkoły Na Ta La zamierzają nawracać chrześcijańskie dzieci na buddyzm, chcąc powstrzymać rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa na kolejne pokolenia. Tutaj chłopcy są wychowywani na mnichów buddyjskich. Konwertyci spotykają się również z groźbami, wyśmiewaniem i przemocą fizyczną. 

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Prześladowania muzułmańskiej mniejszości Rohingja są przedmiotem dyskusji w Hadze. Rychły powrót z Bangladeszu wydaje się niemożliwy, zwłaszcza po zamachu stanu w lutym. Inne grupy muzułmańskie w kraju również spotykają się z prześladowaniami i dyskryminacją. 

9. Modlitwa

Módl się za Mjanmę:

  • Módl się, aby Bóg dotknął i zmiękczył serca dowódców wojskowych w Mjanma i dał im wolę do pokoju i pojednania. 
  • Módl się o kościół w Mjanma, aby trwał na kolanach i modlił się o przywrócenie pokoju w tym kraju. Módl się, aby Bóg wzmocnił każdego wierzącego i odnowił jego ducha, który został przygaszony z powodu politycznego chaosu.
  • Oddajmy Panu chwałę za szkolenie przygotowujące do prześladowań, które partnerzy Open Doors prowadzili w bezpiecznym miejscu podczas burzliwych miesięcy 2021 roku. Dziękujemy Bogu, że chrześcijanie zostali zachęceni, aby nie zapominali, że to właśnie Bóg jest ich Ojcem.