Prześladownia w Etiopii

Etiopia

38
ŚIP
2022
Etiopia
Religia
Chrześcijaństwo
Ustrój
Republika Demokratyczna
Ranking poprzednie lata
36
Etiopia
Chrześcijan
69,23
Populacja
115.40
Islamski ekstremizm
Protekcjonizm denominacyjny
Dyktatorska Paranoja
Życie prywatne: 13.100
Życie w rodzinie: 13.900
Życie w społeczeństwie: 11.400
Życie w państwie: 11.600
Życie w kościele: 12.400
przemoc fizyczna: 2.000

Sytuacja chrześcijan w Etiopia

Miejsce w rankingu

Miejsce 38 / 66 pkt (ŚIP 2021: Miejsce 36 / 65 pkt)

Okres badawczy: 01.10.2020 – 30.08.2021

Wnioski

Wszystkie wspólnoty chrześcijańskie doświadczają prześladowań, nietolerancji i dyskryminacji. Zarówno władze lokalne, jak i struktury Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego (EOC) łamią prawa nietradycyjnych grup chrześcijańskich. Konwertyci na chrześcijaństwo wywodzący się ze środowisk muzułmańskich oraz konwertyci międzywyznaniowi wywodzący się ze środowisk prawosławnych spotykają się z surowym traktowaniem ze strony swoich rodzin i społeczności. Wzmogły się również prześladowania chrześcijan, którzy porzucili afrykańskie tradycyjne praktyki religijne. Na niektórych obszarach chrześcijanie są wykluczani i odmawia się im dostępu do zasobów wspólnoty.

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletną dokumentację w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

Konstytucja z 1995 r. ustanowiła federalną formę rządu opartą na przynależności etnicznej. Ideologię tę poparły Ludowy Front Wyzwolenia Tigraju (TPLF) oraz inne partie polityczne o charakterze etnicznym. Do końca 2019 TPLF stanowił najbardziej wpływowy element rządzącego Etiopskiego Ludowo-Rewolucyjnego Frontu Demokratycznego (EPRDF). W Etiopii podstawowym wyznacznikiem tożsamości jest pochodzenie etniczne, a nie religia. Chociaż nadal wybuchają konflikty na tle religijnym, brak bezpieczeństwa w Etiopii rodzi się z konfliktów między etnicznymi grupami zbrojnymi. Seria gwałtownych protestów antyrządowych, które rozpoczęły się w 2015 r., zmusiła premiera TPLF do rezygnacji w 2018 r. Jego następcą został dr Abiy Ahmed, zielonoświątkowiec, który w 2019 r. założył Partię Dobrobytu. TPLF odmówiło przyłączenia się do jego rządu.

Premier Abiy Ahmed Al podjął się przeprowadzenia szeroko zakrojonych reform, w tym prywatyzację niektórych przedsiębiorstw państwowych oraz zniesienie zakazu działalności trzech grup opozycyjnych i ich członków przebywających na wygnaniu. 50% stanowisk w rządzie powierzono kobietom i powołano pierwszą kobietę na stanowisko głowy państwa. W lipcu 2018 roku podpisano traktat pokojowy z Erytreą, formalnie kończący wojnę, która trwała od 1998 do 2000 roku. Nie wszystko jednak przebiegało spokojnie.

W 2020 r. rywalizujące ze sobą frakcje regionalne, etniczne i polityczne starły się o ideologię, władzę i zasoby, zabijając tysiące ludzi i wysiedlając ponad trzy miliony. Wybory planowane na sierpień 2020 r. nie odbyły się z powodu pandemii COVID-19. W listopadzie 2020 r. brak porozumienia między TPLF a etiopskim rządem federalnym doprowadził do poważnego konfliktu, który rząd nazwał „operacją egzekwowania prawa”. TPLF została odsunięta od rządów regionalnych, a parlament ustanowił rząd tymczasowy. Według ONZ trwające działania wojenne i brak bezpieczeństwa nadal mają negatywny wpływ na osoby wewnętrznie przesiedlone i utrudniają działania humanitarne.

Etiopia pozostaje jednym z najbiedniejszych krajów na świecie. Według UNESCO 41% ludności nie ukończyło 15 roku życia. Etiopia ma słabą infrastrukturę technologiczną z powodu wewnętrznych konfliktów, panującej wojny domowej oraz innych katastrof spowodowanych przez człowieka lub klęsk żywiołowych. W kraju działa tylko jeden dostawca usług telekomunikacyjnych, którego właścicielem jest rząd. Według Freedom House treści polityczne, społeczne i religijne są blokowane, działanie sieci jest celowo zakłócane, a dyskusje w internecie manipulowane przez prorządowych komentatorów. Pomimo obietnic związanych z przemianami w 2018 r. sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Etiopii pozostaje niestabilna, z licznymi konfliktami na tle wspólnotowym i etnicznym. W 2021 r. konflikt na północy stał się o wiele bardziej złożony z powodu celowego rozpowszechniania fałszywych raportów przez TPLF.


Etiopia była jednym z pierwszych krajów, który przyjął chrześcijaństwo jako religię państwową (Etiopski Kościół Ortodoksyjny). Kiedy do władzy w 1991 r. doszedł Etiopski Ludowo-Rewolucyjny Front Demokratyczny patriarcha kościoła, który zazwyczaj piastuje to stanowisko dożywotnio, został usunięty z urzędu i wypędzony. Premier Abiy mediował między dwiema frakcjami EOC i w 2018 roku były patriarcha powrócił do Etiopii. Etiopia ma bardzo liczną mniejszość muzułmańską. Sufizm ma długą tradycję, a bardziej konserwatywne nurty salafickie są obecne od lat trzydziestych XX wieku, rozwijając się od lat sześćdziesiątych. Premier uwolnił także wszystkich przywódców muzułmańskich, którzy zostali aresztowani za rządów poprzedniego premiera.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

69.234.000

60,0

muzułmanie

39.766.000

34,5

wyznawcy hinduizmu

7.800

0,0

buddyści

1.800

0,0

wyznawcy religii etnicznych    

6.256.000

5,4

wyznawcy judaizmu

16.600

0,0

wyznawcy bahaizmu

26.400

0,0

ateiści

12.600

0,0

agnostycy

82.700

0,1

2. Sytuacja w różnych regionach kraju

Rozkład geograficzny przypadków łamania praw chrześcijan zależy od dominujących źródeł prześladowań. Na przykład, punktami zapalnymi w przypadku protekcjonizmu wyznań chrześcijańskich jest region Amhara, Tigray i niektóre części Oromii. Punkty zapalne dla esktremizmu islamskiego znajdują się w niektórych częściach wschodniej i zachodniej Oromii, Afarze i regionie Somali. Do regionów dotkliwych prześladowań należą także Gurage, Silte i Alaba.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Islamski ekstremizm stanowi realne zagrożenie dla chrześcijan, zwłaszcza na terenach zdominowanych przez społeczności muzułmańskie. Wraz ze wzrostem radykalizmu w regionie i poza nim, radykalny (lub polityczny) islam rozwija się na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Różne grupy chrześcijan spotkały się z różnymi formami nacisków i presji we wszystkich obszarach życia. Szczególnie na obszarach wiejskich, gdzie muzułmanie stanowią większość, dochodzi do prześladowań i dyskryminacji chrześcijan, np. poprzez ograniczanie dostępu do zasobów komunalnych. Co więcej, chrześcijanie padają ofiara przemocy fizycznej, a czasami nawet są zabijani. Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo są poddawani ostracyzmowi i często odmawia się im prawa do dziedziczenia i opieki nad dziećmi. Należy również zauważyć, że wzrost radykalnego islamu w sąsiedniej Somalii i Sudanie rozlewa się na Etiopię.

Protekcjonizm denominacyjny

Źródłem tej formy prześladowań jest głównie Etiopski Kościół Ortodoksyjny (EOC). Szczególnie sprzeciwia się ewangelicznym chrześcijanom, postrzegając ich jako wyznawców zachodniej religii, która stanowi zagrożenie dla etiopskiego nacjonalizmu i kultury, od dawna chronionej przez EOC. Często słyszy się kazania i pieśni, które ostro krytykują ewangelicznych chrześcijan. EOC poważnie narusza prawa chrześcijan, którzy opuszczają ich szeregi, aby dołączyć do (zazwyczaj) protestanckich kościołów, lub którzy przyłączają się do ruchów odnowy wewnątrz EOC. Łamanie praw przybiera różne formy. Członkowie EOC wykorzystują swoje koneksje w rządzie do ograniczania rozwoju nieortodoksyjnych kościołów, a czasami fizycznie atakują chrześcijan. Takie zjawiska występują głównie w północnej i środkowej części kraju, gdzie większość ludności należy do EOC.

Paranoja dyktatorska

W ostatnich latach rząd etiopski stał się bardziej autorytarny i ograniczył prawa społeczeństwa obywatelskiego i instytucji religijnych. Poprzedni rząd etiopski okazywał podejrzliwość wobec religii w ogóle, a wobec chrześcijan w szczególności.

Antagonizm klanowy

Przez ostatnie ćwierć wieku polityka etniczna zdominowała wszystkie dziedziny życia publicznego w kraju. Dyskurs polityczny doprowadził do poszukiwania „korzeni i tożsamości”, co spowodowało, że niektóre jednostki i grupy stały się wrogo nastawione do chrześcijaństwa. Do 1974 roku chrześcijaństwo było religię państwową. Od 1974 do 1991 roku kraj znajdował się pod rządami komunistów.  Po 17 latach wojny domowej w 1991 r. rząd komunistyczny został obalony przez koalicję rebeliantów utworzoną z różnych grup etnicznych. Grupom etnicznym obiecano szacunek i uznanie dla ich kultury i tożsamości w ramach Etiopskiej Karty Przejściowej z 1991 r., która została ustanowiona po upadku reżimu komunistycznego. Początkowo uznano to za posunięcie rozsądne z politycznego punktu widzenia, ale rząd podsycił niechęć do chrześcijaństwa wśród niektórych grup etnicznych. W regionach takich jak Afar i Somali (Ogaden), islam jest połączony z etnicznością.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Etiopski Kościół Ortodoksyjny (EOC) jest bardzo silnie obecny w Etiopii. Jest to jeden z czynników przyczyniających się do złożoności dynamiki łamania wolności religijnej w Etiopii; oprócz tego, że prawa EOC są naruszane, EOC odgrywa również kluczową rolę jako sprawca naruszeń. Historyczne wspólnoty chrześcijańskie spotykają się z naruszeniami głównie ze strony rządu i radykalnych ugrupowań islamskich. Ponadto, na obszarach, gdzie dominuje trybalizm, istnieje presja na EOC. Chrześcijanie ortodoksyjni są w większości skoncentrowani w północnej i środkowej Etiopii. Chrześcijanie żyjący w zdominowanych przez muzułmanów stanach (Harrari, Somalia, Afar), a także w społecznościach lokalnych (np. wśród Silte), napotykają trudności w uczestniczeniu w praktykach religijnych.

Społeczności konwertytów

Kategoria ta obejmuje i) chrześcijan nawróconych z islamu, ii) konwertytów międzywyznaniowych (z jednego wyznania chrześcijańskiego do innego) oraz iii) konwertytów z tradycyjnych wierzeń etnicznych na chrześcijaństwo. Konwertyci w Etiopii spotykają się z licznymi formami dyskryminacji. Na obszarach zdominowanych przez muzułmanów konwertyci z islamu spotykają się z presją i przemocą głównie ze strony rodziny, liderów społeczności lokalnych i niechrześcijańskich przywódców religijnych. Na obszarach zdominowanych przez EOC źródełm prześladowań są  zwolennicy EOC. We wszystkich częściach kraju prawa konwertytów są łamane przez przedstawicieli lokalnych władz. Wewnątrz własnych społeczności konwertyci spotkają się z prześladowaniami ze strony wyznawców tradycyjnych systemów wierzeń etnicznych i muzułmanów, którzy próbują wymusić na nich uczestnictwo w tradycyjnych obrzędach religijnych.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

W tej kategorii mieszczą się zgromadzenia baptystyczne, ewangelickie i zielonoświątkowe, które są bardzo licznie reprezentowane w kraju. W społecznościach tych dochodzi do poważnych naruszeń, głównie ze strony rządu, EOC i grup islamskich. Rozwijają się one bardzo szybko w porównaniu z innymi denominacjami. Protestanci, którzy mieszkają na terenach zdominowanych przez muzułmanów i prawosławnych, spotykają się z różnymi formami dyskryminacji. Ta kategoria chrześcijaństwa jest przez wielu postrzegana jako zagrożenie, ponieważ stale rośnie liczebnie i zwiększa swoje wpływy. W rezultacie chrześcijanie są poddawani presji i przemocy z wielu stron.

5. Dane na temat przemocy i presji

Poziomy przemocy i presji

Życie prywatne 9.9
Życie w rodzinie 10.3
Życie w społeczeństwie 13.1
Życie w państwie 10.3
Życie w kościele 12.3
przemoc fizyczna 9.8

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Życie prywatne

Konwersja z islamu jest postrzegana jako zdrada przodków i odrzucenie tożsamości plemiennej. Jest to zabronione i karalne. Naciski przychodzą zazwyczaj od krewnych konwertyty, ale także członków lokalnej społeczności. Presja jest bardziej odczuwalna na obszarach wiejskich. W północnej Etiopii, sercu EOC, konwertyci na protestantyzm są często odsuwani na margines społeczności lub zmuszani do jej opuszczenia. Z kolei na terenach południowej Etiopii i Oromii protestantyzm jest normą, więc konwertyci nie napotykają tam na tak silny sprzeciw. Posiadanie materiałów chrześcijańskich jest niebezpieczne dla konwertytów i zdarzały się ataki na chrześcijan za posiadanie muzyki gospel lub „wersji” Biblii sprzecznych z nauczaniem Kościoła Ortodoksyjnego. Rośnie przemoc wobec chrześcijan, którzy publicznie wypowiadają się na temat religijne w internecie. Eksponowanie symboli chrześcijańskich, np. noszenie krzyżyka, może być postrzegane jako prowokacja w regionach zamieszkanych przez muzułmanów.

Życie rodzinne

W niektórych regionach dzieci chrześcijan są zastraszane, a nawet atakowane fizycznie. Na terenach zamieszkałych przez muzułmanów dzieci są zobowiązane do uczęszczania do szkół muzułmańskich. Kiedy chrześcijanin ze środowiska ortodoksyjnego dołącza do grupy protestanckiej (lokalnie zwanej Pentay), członkowie rodziny, księża i ultrakonserwatywne grupy w EOC wywierają na nich presję, aby wrócił do kościoła ortodoksyjnego. Czasami nawrócony jest zmuszany do picia „wody święconej”, ponieważ uważa się, że jest opętany przez diabła. Uzyskanie zgody na pochówek zmarłych na terenach zdominowanych przez muzułmanów, jak i EOC jest bardzo trudny dla chrześcijan spoza EOC.

Życie w społeczeństwie

Na obszarach zamieszkałych w większości przez EOC osoby, które opuściły EOC, muszą stawić czoła poważnym wyzwaniom ze strony członków społeczności, takim jak znalezienie szkół, w których ich dzieci byłyby bezpieczne. Na obszarach zamieszkałych przez muzułmanów, zwłaszcza na wsi, chrześcijanie są dyskryminowani i prześladowani. Porwania i przymusowe małżeństwa dzieci są w Etiopii powszechne, zwłaszcza wśród konwertytów na obszarach wiejskich. Chrześcijanie mogą być monitorowani przez członków społeczności, którzy nawet czasami wysyłają dzieci, aby szpiegowały kościoły i domy chrześcijan.

Życie w kraju

Ustawy wprowadzone przez poprzedni rząd ograniczały radio i telewizję i nauczanie religii. Publiczne wyrażanie opinii przez chrześcijan może okazać się dla nich niebezpieczne, zwłaszcza dla konwertytów lub wyznawców mniejszościowych grup chrześcijańskich. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego nadal podlegają ograniczeniom prawnym, choć istnieje nowy projekt ustawy, który ma znieść większość z nich. Od wielu lat nie powstają nowe partie polityczne. Władze, zwłaszcza lokalne, dyskryminują chrześcijan spoza EOC na obszarach zdominowanych przez EOC lub muzułmanów. Wielu kaznodziejów muzułmańskich i EOC prowadzi kampanie oszczerstw przeciwko zielonoświątkowcom i ewangelikom, często twierdząc, że wstępują do kościołów, aby otrzymać pomoc zagraniczną. W zamian niektórzy kaznodzieje zielonoświątkowi występują przeciwko prawosławnym chrześcijanom, nazywając ich zacofanymi.

Życie w kościele

Liderzy, zwłaszcza z młodszych denominacji, są prześladowani na obszarach wiejskich ponieważ jest tam silny islamski ekstremizm i chrześcijański protekcjonizm wyznaniowy. Duchowni są najbardziej widocznym celem i często są oskarżani o występowanie przeciwko wartościom społecznym. Konfrontacja z podżegaczami może prowadzić do eskalacji konfliktu.  Podmioty niepaństwowe, takie jak radykalne grupy islamskie, monitorują działalność chrześcijan i zdarzały się przypadki atakowania kościołów podczas nabożeństw oraz niszczenia mienia. Szczególnie narażeni na ataki są konwertyci, którzy wolą nie przyznawać się zmiany wyznania/religii.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

  • Dziesiątki domów chrześcijan zostało napadniętych lub spalonych.
  • Konflikty w różnych częściach kraju sprzyjają atakowaniu chrześcijan.

6. Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

38

65,76

2021

36

64,55

2020

39

62,86

2019

28

65,01

2018

29

62,39

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Naruszenia praw chrześcijanek (w tym konwertytek) często przybierają formę uprowadzenia i przymusowego małżeństwa z niechrześcijaninem. Oczekuje się, że poślubiona kobieta przyjmie religię męża. Gwałt jest skutecznym narzędziem karania chrześcijanek, co skutkuje izolacją w społeczności, wstydem w rodzinie i ograniczeniem perspektyw małżeńskich w przyszłości. Konwertytkom z islamu grożą najcięższe prześladowania. Grozi im izolacja od rodziny, areszt domowy, przemoc fizyczna i utrata spadku. Jeśli są w związku małżeńskim, grozi im rozwód i utrata prawa do opieki nad dzieckiem.

  • Uprowadzenia
  • Brak dostępu do wspólnoty ludzi wierzących/ sieci społecznych
  • Odebranie praw do opieki nad dziećmi
  • Wydziedziczenie lub odebranie prawa własności
  • Przymusowy rozwód
  • Wymuszone małżeństwo
  • Uwięzienie przez rodzinę/areszt domowy
  • Przemoc fizyczna
  • Przemoc seksualna

Mężczyźni: Chrześcijańscy mężczyźni są bardziej narażeni na ataki fizyczne, wysiedlenia, rabunki, a nawet zabójstwa. Napastnicy celowo mierzą w mężczyzn jako tych, którzy są żywicielami rodziny; atakowanie ich osłabia całą rodzinę. Konwertyci są zmuszani do ucieczki, aby uniknąć ataków i prześladowań. Państwo narusza również wolność religijną mężczyzn poprzez więzienie ich, co stanowi szczególne zagrożenie na obszarach zdominowanych przez muzułmanów. Rząd ingeruje w wybory i nominacje kościelne. Ponieważ większość przywódców kościelnych to mężczyźni, dotyka to głównie chrześcijańskich mężczyzn.

  • Dyskryminacja w szkole/ poprzez dostęp do edukacji
  • Zmuszenie do opuszczenia miasta/kraju
  • Uwięzienie przez władze państwowe
  • Śmierć
  • Przemoc fizyczna

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

W kraju istnieje kilka mniejszości religijnych, na które wpływ mają przepisy dotyczące radia i telewizji, roli religii w edukacji oraz ustawy o społeczeństwie obywatelskim. Ogólnie rzecz biorąc, ustawa o społeczeństwie obywatelskim wymaga złożenia wniosku o rejestrację dla każdej grupy religijnej z wyjątkiem wspólnot prawosławnych i katolickich, muzułmanów i żydów. Ponadto ustawa o rejestracji wymaga minimalnej liczby 50 osób do rejestracji wspólnoty religijnej oraz 15 osób do rejestracji i uzyskania zezwolenia na działalność organizacji lub stowarzyszenia. Niesie to ze sobą poważne skutki dla nowopowstających mniejszości religijnych. W niektórych rejonach mormoni i Świadkowie Jehowy (których liczba nie przekracza 50 osób) walczą o posiadanie oficjalnego miejsca kultu. Dotyczy to zwłaszcza regionów, gdzie grupy większościowe są wrogo nastawione do mniejszości religijnych.

9. Modlitwa

Módl się za Etiopię:

  • O mądrość i zaopatrzenie dla rządu, który kieruje krajem bardzo dotkniętym przez wojnę, suszę, plagi i niestabilność polityczną.
  • Aby chrześcijanie, którzy są poddawani silnym naciskom, aby wyrzekli się swojej wiary, mieli siłę, by uchwycić się Jezusa i zaufać Mu w kwestii swojej przyszłości.
  • O posługę wśród kobiet i młodzieży - proś Boga, aby wzbudził więcej kobiet i ludzi młodych do umacniania Kościoła.