Egipt

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

Większość naruszeń wolności wyznania w Egipcie ma miejsce na poziomie lokalnej społeczności. Chrześcijanki są napastowane na ulicy lub muzułmańska część społeczności zmusza chrześcijan do wyprowadzenia się po rzekomym oskarżeniu o bluźnierstwo. Takie incydenty mają miejsce głównie na obszarach wiejskich Górnego Egiptu i niektórych obszarach miejskich, zwłaszcza tam, gdzie aktywni są islamscy radykałowie. Prezydent pozytywnie wypowiada się o tradycyjnych społecznościach chrześcijańskich w Egipcie, ale słabe egzekwowanie prawa sprawia, że one także narażone są na ataki, czemu współwinne są czasami służby bezpieczeństwa. Pomimo obietnic prezydenta, że w każdej nowej dzielnicy powstanie kościół, budowa nowych napotyka na trudności. 
Chrześcijanie z rodzin muzułmańskich doświadczają ogromnej presji, by powrócić do islamu. Wielki imam Uniwersytetu Al-Azhar (jednego z najbardziej wpływowych uniwersytetów islamskich na świecie) zakazał muzułmanom konwersji na chrześcijaństwo. Służby bezpieczeństwa demonstrują swoją kontrolę nad konwertytami z islamu na chrześcijaństwo poprzez zatrzymania i izolację. Państwo uniemożliwia również oficjalne uznanie konwersji. 

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

Egipt jest kolebką jednej z najwcześniejszych wpływowych cywilizacji w historii: starożytnych Egipcjan, po których nastąpiły okresy obcych rządów, w tym Persów, Greków i Rzymian. Po wiekach funkcjonowania jako centrum chrześcijaństwa pod panowaniem bizantyjskim, przybycie arabskich sił muzułmańskich w VII wieku zapoczątkowało stopniową transformację Egiptu w społeczeństwo islamskie, a język arabski ostatecznie zastąpił języki koptyjski i grecki. Koptyjski Kościół Ortodoksyjny wywodzi swoje początki od apostoła Marka. Zwłaszcza w Aleksandrii ukształtowała się dynamiczna tradycja teologiczna, z której wywodzili się tak znaczący myśliciele jak ojciec Kościoła Atanazy, a miasto to z czasem stało się ważnym ośrodkiem monastycyzmu. Kościół był dotkliwie prześladowany w okresie rzymskim, a następnie musiał mierzyć się z trudnościami zarówno za panowania Bizancjum, jak i w czasach rządów islamskich, co sprawiło, że jego działalność koncentrowała się przede wszystkim na przetrwaniu, a nie na obecności w życiu publicznym. Od czasu egipskiej rewolucji w 1952 r. chrześcijanie doświadczali sporadycznych, lokalnych prześladowań. Obecnie ponad 90% egipskich chrześcijan należy do Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, choć w kraju obecne są także Kościoły rzymskokatolicki, anglikański, prezbiteriański i inne niezależne Kościoły. 
Choć Egipt formalnie uchodzi za demokrację, kompetencje parlamentu i władzy sądowniczej od zawsze były ograniczone, a faktyczna władza pozostaje w rękach prezydenta. Od czasu przejęcia władzy przez prezydenta Al-Sisiego w 2014 r. sytuacja polityczna Egiptu stała się bardziej stabilna, ale ta w zakresie praw człowieka uległa znacznemu pogorszeniu (HRW 2025). Specjalne agencje monitorują media społecznościowe, a krytyka rządu oraz islamu nie jest tolerowana.
Egipt charakteryzuje się konserwatyzmem kulturowym i dąży do umocnienia swojej pozycji jako ważnego ośrodka islamu sunnickiego. Zwłaszcza na terenach wiejskich i w regionach dotkniętych ubóstwem, zamieszkanych także przez wielu chrześcijan, znaczącą rolę odgrywają radykalni imamowie. W całym kraju widoczne są wyraźne podziały między społecznościami chrześcijańskimi i muzułmańskimi. Dyskryminacja chrześcijan na rynku pracy jest zjawiskiem powszechnym, szczególnie w odniesieniu do wrażliwych stanowisk w administracji państwowej. Przedsiębiorstwa prowadzone przez chrześcijan bywają obiektem bojkotów, a sami chrześcijanie są narażeni na ataki ze strony tłumu, często wywoływane pogłoskami o domniemanym bluźnierstwie lub budowie nowych kościołów. Władze lokalne zazwyczaj próbują rozwiązywać takie konflikty poprzez tzw. „sesje pojednawcze”, co nierzadko prowadzi do bezkarności sprawców przemocy wobec chrześcijan. 
W realiach silnych napięć na tle religijnym w społeczeństwie egipskim nie ma miejsca na konwersję z islamu na chrześcijaństwo. Osoby, które się na nią decydują, doświadczają ogromnej presji ze strony rodziny, społeczności i państwa, w tym nadużyć, inwigilacji oraz aresztowań. 

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju

Egipscy chrześcijanie mieszkają głównie w południowym Górnym Egipcie i głównych miastach. Południe jest bardziej konserwatywne pod względem religijnym i to tam dochodzi do większości ataków tłumów, zwłaszcza w gubernatorstwie Minya, które odnotowuje najwyższy wskaźnik napaści na mieszkańca. Ataków dokonują także radykalne ugrupowania islamistyczne. Grupy takie jak Bractwo Muzułmańskie cieszą się ogólnokrajowym poparciem, podczas gdy brutalne bojówki działają głównie na Synaju. Chociaż prezydent Al-Sisi ogłosił, że terroryzm został pokonany w 2023 r., region nadal jest niestabilny, zwłaszcza po wojnie Izraela z Hamasem.

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Pomimo bardziej inkluzywnego podejścia koptyjscy chrześcijanie spotykają się z dyskryminacją w edukacji i w ustawodawstwie, które utrudnia funkcjonowanie kluczowych aspektów życia kościelnego. Koptowie cieszą się większą tolerancją ze strony państwa i większości muzułmańskiej ze względu na historyczną obecność i znaczną, kilkumilionową liczebność. 

Społeczności konwertytów

Istnieje niewielka, ale rosnąca liczba konwertytów, którzy doświadczają prześladowań, najczęściej z rąk członków rodziny. Ponadto konwertyci znajdują się pod obserwacją egipskich służb wywiadowczych, które często zatrzymują ich i stosują wobec nich przemoc.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

W kraju istnieje kilka grup ewangelikalnych i zielonoświątkowych, zwykle wywodzących się z Kościoła ortodoksyjnego. Spotykają się one z presją zarówno ze strony społeczeństwa islamskiego, jak i Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Chrześcijanie często czują się traktowani jak obywatele drugiej kategorii i spotykają się z niesprawiedliwym traktowaniem w kontaktach z urzędnikami państwowymi. Państwo niechętnie przestrzega podstawowych praw chrześcijan. W niedalekiej przeszłości doszło do kilku poważnych brutalnych ataków na chrześcijan, których sprawcami były ugrupowania islamistyczne. Od 2018 r. nie doszło do ataków na dużą skalę, chociaż w ostatnich latach chrześcijanie byli mordowani przez działających samodzielnie radykalnych muzułmanów. 

Paranoja dyktatorska

Egipt ma długą tradycję rządów autorytarnych. Obecnie jest rządzony przez cywilny rząd kierowany przez byłego szefa armii Abdula Fataha Al-Sisiego. W świetle ogromnych bieżących wyzwań gospodarczych, politycznych, społecznych i w zakresie bezpieczeństwa, prawa człowieka i pluralizm demokratyczny znajdują się nisko na liście priorytetów rządu. Co za tym idzie, wolność religijna chrześcijan jest zagrożona.

Protekcjonizm denominacyjny

Szczególnie w Górnym Egipcie i regionie Delty Koptyjski Kościół Ortodoksyjny działa zdecydowanie i sprzeciwia się innym wyznaniom. Duchowni Kościoła zalecili członkom swoich wspólnot, aby nie utrzymywali kontaktów z innymi wyznaniami, zwłaszcza z chrześcijanami ze wspólnot ewangelikalnych. Zdarzały się przypadki, w których rodziny uzależnione od pomocy finansowej i socjalnej ze strony Kościoła koptyjskiego, zostały jej pozbawione po wizycie w Kościele innej denominacji lub zaproszeniu pastora wspólnoty ewangelikalnej do ich domu.

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

Chrześcijanki w Egipcie, szczególnie na obszarach wiejskich, są celowo uwodzone, zmuszane do konwersji i molestowane seksualnie, co często jest usprawiedliwione kulturą honoru/wstydu, która stygmatyzuje ich rodziny. Niektóre z nich są publicznie rozbierane, bite lub poniżane, a sprawcy często pozostają bezkarni, co sprawia, że ofiary milczą i żyją w strachu. Koptyjskie kobiety są nieustannie nękane za brak nakrycia głowy. Dziewczęta z ubogich rodzin są uwodzone i nakłaniane do wczesnych małżeństw z muzułmanami i zmuszane do konwersji. Konwertytki z islamu są w najtrudniejszej sytuacji: mogą zostać zamknięte w domowych areszcie, pobite, zabite „w obronie honoru” rodziny. Mężowie mogą się z nimi rozwieść i pozbawić prawa do opieki nad dziećmi.

Formy wywierania nacisku:

• uprowadzenie;
• ograniczanie kontaktów społecznych/międzyludzkich;
• odebrania prawa do opieki nad dziećmi;
• brak prawnej możliwości zawarcia małżeństwa z chrześcijaninem;
• narzucenie reguł ubioru;
• wymuszone małżeństwo;
• uwięzienie przez rodzinę (areszt domowy);
• celowe uwodzenie;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna. 

Mężczyźni

Chrześcijańscy mężczyźni w Egipcie spotykają się z systemową dyskryminacją. Niewielu z nich ma szansę na objęcie wysokich stanowisk w wojsku lub administracji państwowej. Na terenach wiejskich połączenie bezrobocia oraz uprzedzeń wobec chrześcijańsko brzmiących imion powoduje, że młodzi mężczyźni znajdujący się w trudnej sytuacji są podatni na obietnice materialnych korzyści w zamian za konwersję na islam. Trudności finansowe osłabiają stabilność rodzin i odpowiadają za wzrost wskaźnika przemocy domowej i rozwodów. Poborowi są zmuszani do wyrzeczenia się swojej wiary. Przywódcy kościelni, głównie mężczyźni, są szczególnie narażeni na przemoc (w tym zabójstwa). Ataki grożą także ich rodzinom. Przemoc o podłożu ekstremistycznym i zabójstwa duchownych podsycają strach i są powodem emigracji.

Formy wywierania nacisku:

• Ograniczanie kontaktów społecznych/międzyludzkich;
• przymusowe opuszczenia domu/wypędzenie;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

Wynik ogólny Egiptu nie zmienił się. Wynik w kategorii przemoc spadł z 6,3 do 5,7 pkt. W kraju odnotowano mniej przypadków przemocy na tle religijnym, ale wydaje się, że jest to raczej wynikiem kontroli państwa niż szczerego współistnienia różnorodnych grup społecznych. Nieznacznie wzrosły wyniki w kategoriach życia prywatnego i w państwie, napędzane przez wzrost liczby zgłoszonych publicznych wypowiedzi podżegających do nienawiści przez medialnych influencerów i utrzymującą się silna presja na konwertytów z islamu.

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Egiptu.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Tabela obejmuje tylko kilka kategorii przemocy na tle wyznaniowym w okresie sprawozdawczym – szczegółowe wyniki znajdują się w sekcji przemoc w Pełnym Dossier Kraju. Ponieważ wiele incydentów nie jest zgłaszanych, poniższe liczby należy rozumieć jako wartości minimalne. Jeśli nie można było dokładnie określić liczy przypadków, podano symboliczną liczbę w zaokrągleniu (10, 100 lub 1000*). Dane rzeczywiste mogą być dużo wyższe. To samo dotyczy liczb 10 000*, 100 000* oraz 1 000 000*.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

• 3 czerwca 2025: Nadia Youssef Nakhnoukh, lat 52, została zabita w biały dzień przez muzułmańskiego sąsiada w Ezbet, gubernatorstwo Assiut, Górny Egipt. Morderstwo nastąpiło po wielu latach prześladowań na tle religijnym.
• Naruszenia własności kościelnej: W Rashid, w gubernatorstwie Beheira, władze zburzyły nowo wybudowany mur wokół cmentarza, mimo że wspólnota posiadała ważne pozwolenie na budowę, a następnie ponownie wydały zgodę bez żadnego wyjaśnienia. W Warraq, w gubernatorstwie Gizy, muzułmanin przejął ziemię należącą do kościoła, zbudował tam nielegalnie sklepy i pomimo postępowania sądowego nie został stamtąd usunięty.
• Przemoc na tle religijnym: W maju 2025 r. doszło do przemocy tłumu w Manshiyat Al-Hawasliya w prowincji Minya. Montaż stacji ruchomej przez koptyjskiego mieszkańca wsi wywołał kłótnię, po której agresywny tłum ranił co najmniej pięciu koptów oraz zniszczył i splądrował co najmniej dziewięć domów.
• Przemoc społeczna: Zgłoszono kilka innych incydentów, w tym obrzucenie kamieniami młodej chrześcijanki w Aleksandrii podczas ramadanu, ponieważ jadła w miejscu publicznym. Odnotowano kilka zabójstw, ale nie jest jasne, czy miały one podłoże religijne. 

Życie prywatne

Chrześcijanie w Górnym Egipcie unikają eksponowania symboli religijnych, takich jak krzyże w samochodach, z obawy przed prześladowaniami. Większość koptyjskich chrześcijan nosi wytatuowany krzyż na przedramieniu jako znak wiary, ale dzięki temu stają się łatwym celem i padają ofiarą dyskryminacji. Po rzekomych internetowych zniewagach wobec islamu dochodziło do aresztowań i ataków tłumu. Oskarżenia o bluźnierstwo są formułowane szybko i bezpodstawnie. W rezultacie chrześcijanie zazwyczaj nie ujawniają swojej religii przed obcymi. Orzeczenie Sądu Administracyjnego w Kairze z 2008 r. wzmocniło zakaz konwersji z islamu, postrzeganej jako naruszenie zasad religijnych. Konwertyci spotykają się z poważną wrogością społeczną i odrzuceniem przez rodzinę. Na obszarach wiejskich nawet zwykłe pogłoski o konwersji mogą wywołać ataki, dlatego wiele osób zachowuje swoją wiarę w tajemnicy.

Życie rodzinne

Koptyjscy chrześcijanie w Egipcie stoją w obliczu wyzwań związanych z edukacją. Dzieci często muszą brać udział w lekcjach islamu, ponieważ lekcje religii chrześcijańskiej nie są oferowane, a nie każdego jest stać na opłacenie prywatnej szkoły. Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo napotykają jeszcze większe trudności, ponieważ nie mogą zmienić wpisu dotyczącego wyznania w dowodach osobistych, a ich dzieci są automatycznie rejestrowane jako muzułmanie. Zgodnie z prawem szariatu konwertyci tracą prawa do dziedziczenia i opieki nad dziećmi, a w przypadku osób w związkach małżeńskich spotykają się z silną presją ze strony rodziny, by się rozwieść. Czynniki te przyczyniają się do znacznej dyskryminacji prawnej i społecznej obu grup.

Życie w społeczeństwie

Dyskryminacja w zatrudnieniu jest szeroko rozpowszechniona. Chrześcijanie nie są zatrudniani w służbach wywiadowczych, niedostępne są dla nich wysokie stanowiska w armii i administracji państwowej. Mimo że stanowią prawie 9% populacji, ani jeden chrześcijanin nie grał w narodowej drużynie piłki nożnej w ostatniej dekadzie. Ta marginalizacja sprzyja silnej aktywności przedsiębiorczej wśród społeczności chrześcijańskiej. Dyskryminacja jest bardziej dotkliwa na biednych i wiejskich obszarach, zwłaszcza w Górnym Egipcie, gdzie chrześcijanie są obserwowani przez lokalne grupy islamistyczne. Ataki i nękanie często pozostają bezkarne z powodu słabego egzekwowania prawa. 

Życie w państwie

Chrześcijanie w Egipcie żyją w warunkach ograniczonej wolności religijnej pomimo gwarancji konstytucyjnych. Członkowie zarejestrowanych Kościołów mogą swobodnie zarządzać swoimi prawami dotyczącymi statusu osobistego i spraw religijnych, ale w sprawach między muzułmaninem a niemuzułmaninem obowiązuje prawo szariatu. Konwertyci, którzy próbują zalegalizować zmianę wyznania, muszą być przygotowani na to, że zostaną przesłuchani i mogą zostać oskarżeni o bluźnierstwo. Rzekoma krytyka islamu lub rządu może skutkować aresztowaniem, torturami lub więzieniem. Złe traktowanie konwertytów przez członków rodziny jest uważane za wewnętrzną sprawę rodziny i dlatego nie podlega karze. Państwowe agencje bezpieczeństwa monitorują konwertytów i wywierają na nich presję, aby ujawnili innych członków wspólnot.

Życie w Kościele

Kościoły rzadko przyjmują konwertytów, aby uniknąć oskarżeń o prozelityzm, co mogłoby prowadzić do ataków lub zamknięcia Kościoła. Policja i agencje wywiadowcze ściśle monitorują działalność Kościołów i czasami odwołując organizowane przez nie imprezy ze względów „bezpieczeństwa”. Działania mające na celu zdobycie pozwolenia na budowę w świetle Ustawy o Budowie Kościołów z 2016 r. często napotykają opór. Warto jednak zaznaczyć, że zatwierdzono już ponad 3600 Kościołów. Działalność wspólnot poza murami kościołów jest prowadzona w ciszy, aby nie prowokować napięć.

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

Egipt zobowiązał się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:

1. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);
2. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);
3. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);
4. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);
5. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

Egipt nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:

• sprawcy przemocy wobec chrześcijan pozostają bezkarni (Art. 2 ICCPR);
• chrześcijanie są bezpodstawnie oskarżani i karani za bluźnierstwo (Art 18 i 19 ICCPR);
• dzieci konwertytów chrześcijańskich są z automatu rejestrowane jako muzułmanie (Art. 18 ICCPR i Art. 14 CRC);
• chrześcijanie spotykają się z dyskryminacją w zatrudnieniu publicznym i prywatnym (Art. 26 ICCPR);
• Kościoły napotykają szereg przeszkód podczas procedury ubiegania się o rejestrację lub pozwolenia na budowę (Art. 21 i 26 ICCPR);
• chrześcijanki, szczególnie na obszarach wiejskich, padają ofiarą celowego uwodzenia, aby nakłonić je do małżeństwa z muzułmanami (Art. 23 ICCPR; Art. 16 CEDAW i Art. 10 ICESCR)
• chrześcijanie są zabijani przez członków organizacji terrorystycznych (Art. 6.1 ICCPR).

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Inne grupy religijne, które spotykają się z nietolerancją, dyskryminacją i prześladowaniami w Egipcie, to muzułmanie szyiccy i suficcy, bahaici, mormoni i Świadkowie Jehowy. Muzułmanie szyiccy są atakowani zwłaszcza przez sunnickich bojowników, co sprawia, że jawne praktykowanie wiary jest dla nich niebezpieczne. Władze odmawiają uznania mormonów, bahaitów i Świadków Jehowy, co utrudnia im posiadanie miejsc kultu. Działalność misyjna jest nielegalna, a wyznawcy spotykają się z wrogością zarówno ze strony urzędników państwowych, jak i społeczeństwa. Ateiści także są narażeni na przemoc, zwłaszcza osoby aktywne w sieciach społecznościowych.

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Egipcie

We współpracy z lokalnymi Kościołami i innymi organizacjami partnerskimi Open Doors wspiera Kościoły wszystkich wyznań w Egipcie poprzez różne ośrodki służby rozsiane po całym kraju. Angażujemy się w wiele działań, np.:

• rekolekcje duszpasterstwa rodzin i poradnictwo rodzinne;
• seminaria dla mężczyzn;
• kursy dla kobiet i dziewcząt oraz grupy biblijne;
• zajęcia dla dzieci;
• duszpasterstwo młodzieży;
• grupy uczniowskie i szkolenie przywódców;
• pomoc w zdobyciu wykształcenia ogólnego; programy wsparcia edukacyjnego dla dzieci na obszarach wiejskich;
• szkolenie w zakresie umiejętności czytania i pisania: zajęcia z czytania i pisania dla kobiet i dziewcząt na terenach wiejskich;
• rzecznictwo;
• rozwój przywództwa; wzmacnianie i zachęcanie pastorów i liderów lokalnych Kościołów poprzez regularne bezpośrednie wizyty i seminaria;
• pomoc medyczną;
• służbę wśród wdów.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe Dossier Kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: www.opendoors.org/en-US/research-reports/
• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.