Prześladowania chrześcijan na Mali

Mali

24
ŚIP
2022
Mali
Religia
Islam
Ustrój
Republika Semiprezydencka
Ranking poprzednie lata
28
Mali
Chrześcijan
0,48
Populacja
20.89
Islamski ekstremizm
Zorganizowana korupcja
Wrogość etniczno-religijna
Życie prywatne: 13.900
Życie w rodzinie: 13.900
Życie w społeczeństwie: 11.500
Życie w państwie: 13.100
Życie w kościele: 13.400
przemoc fizyczna: 3.900

Sytuacja chrześcijan w Mali

Miejsce w rankingu

Miejsce 24 / 70 pkt (ŚIP: Miejsce 28 / 67 pkt)

Okres badawczy: 01.10.2020 – 30.08.2021

Wnioski

Radykalne ugrupowania islamskie przejęły kontrolę nad północną częścią Mali w 2012 roku. Społeczności  chrześcijańskie padły ofiarą ataków, wiele kościołów zostało zburzonych, a chrześcijanie zostali zmuszenie do ucieczki.  Chrześcijanie nadal cierpią z powodu utraty domów, wspólnot i kościołów. Chociaż pewna grupa uciekinierów powróciła do swoich domów pod ochroną policji, zagrożenie islamskim ekstremizmem wciąż jest duże. Osoby prowadzące działalność ewangelizacyjną narażone są na przemoc i uprowadzenia. Konwertyci z islamu spotykają się z presją, a czasem z brutalnym przymusem ze strony krewnych i członków społeczności, aby powrócili do islamu.

Profil kraju w PDF

Poniższy profil kraju jest przetłumaczonym fragmentem z Country Dossier World Watch Research, działu badawczego Open Doors. Kompletną dokumentację w języku angielskim można pobrać tutaj.

Profil kraju w PDF

Skrócony profil w PDF

1. Tło

Oznaką udanego przejścia do rządów demokratycznych było dla Mali przyjęcie nowej konstytucji w 1992 r. Kraj ten został uznany za wzorcowy wśród państw afrykańskich pod względem ochrony swobód obywatelskich. Jednak w 2012 r. rebelianci tuarescy, którzy od kilku lat działali na północy, sprzymierzyli się z radykalnymi ugrupowaniami islamskimi, w skład których wchodzili zagraniczni bojownicy z Algierii i zaatakowali oraz zajęli kilka miast. W wyniku wojskowego zamachu stanu obalono administrację cywilną. Z pomocą zagranicznych wojsk rząd malijski był w stanie odeprzeć natarcie rebeliantów i odzyskać znaczną część utraconego wcześniej terytorium. 24 maja 2021 r. władzę przejęła armia malijska pod dowództwem wiceprezydenta Assimiego Goïty. Pomimo zawieszenia członkostwa Mali przez Wspólnotę Gospodarczą Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS) i Unię Afrykańską 7 czerwca 2021 r. Goïta został zaprzysiężony jako tymczasowy prezydent.

Religią dominująca w Mali od wieków jest (w większości umiarkowany) islam, charakteryzujący się dość dużą tolerancją. Obecnie jednak bycie chrześcijaninem, jeśli pochodzi się ze środowiska muzułmańskiego, wiąże się z dużym niebezpieczeństwem. Zarówno malijscy chrześcijanie (większość z nich to katolicy), jak i muzułmanie łączą swoją wiarę z rdzennymi wierzeniami animistycznymi.

Kontekst religijny

Liczba wyznawców

%

chrześcijanie

476.000

2,3

muzułmanie

18.571.000

88,9

wyznawcy religii etnicznych

1.820.000

8,7

wyznawcy bahaizmu

1.200

0,0

ateiści

1.300

0,0

agnostycy

22.800

0,1

inne

820

0,0

2. Sytuacja w różnych regionach kraju?

Mimo że większość malijskich chrześcijan mieszka na południu kraju, znaleźli się oni pod rosnącą presją w wyniku zagrożenia ze strony rosnącej aktywności radykalnych islamistów na północy i w północno-wschodniej części kraju. W okresie sprawozdawczym dżihadyści opanowali obszary w środkowym Mali, a niestabilna sytuacja polityczna silnie dotyka chrześcijan.

3. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Ekstremizm islamski

Umiarkowany islam w Mali przeżył silny wstrząs w 2012 roku. Islamiści, pozostający pod silnym wpływem wahhabizmu oraz globalnych trendów radykalizacji i upolitycznienia islamu, ustanowili na północy kraju surowy reżim szariatu, burząc kościoły i napadając na chrześcijan. Kościół w południowym Mali także został skonfrontowany z rosnącą presją ze strony grup wahhabickich.

Przestępczość zorganizowana oraz korupcja

Mali znajduje się w regionie Sahel w Afryce Zachodniej, obejmującym rozległe obszary pustynne, nad którymi trudno jest utrzymać kontrolę. Gangi przestępcze wykorzystują to jako okazję do przemycania narkotyków do Europy Zachodniej. Większość gangów sprzymierzyła się z grupami islamistycznymi i prześladuje chrześcijan. Wiele ocalałych sił rebelianckich Tuaregów, w obliczu porażki rządu i jego sojuszników, stało się organizacjami przestępczymi, uzależnionymi od nielegalnego handlu bronią, narkotykami i ludźmi.

Wrogość etniczno-religijna

Chociaż większość mieszkańców Mali to muzułmanie, często łączą oni swoje wierzenia z praktykami plemiennymi. Większość przywódców plemiennych lub etnicznych w odległych częściach kraju jest wrogo nastawiona do muzułmanów lub chrześcijan, którzy sprzeciwiają się takim praktykom, co może prowadzić do starć między przywódcami plemiennymi a muzułmanami lub chrześcijanami.

4. Kogo dotykają prześladowania?

Społeczności chrześcijan ekspatriantów

Chrześcijanie przebywający na emigracji w Mali nie są zmuszeni do izolacji. Często padają jednak ofiarą uprowadzeń.

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Mniej niż 3% Malijczyków jest chrześcijanami, a większość z nich należy do wspólnot tradycyjnych, takich jak Kościół rzymskokatolicki. Osoby mieszkające na południu cieszą się względną wolnością religijną w porównaniu z mieszkańcami północy, jednak w okresie sprawozdawczym wzrosło zagrożenie przemocą i porwaniami ze strony grup islamistów.

Społeczności konwertytów

Chrześcijanie nawróceni z islamu występują głównie wśród ludów Bozo i Dogon. Oprócz zagrożenia ze strony bojowników islamskich, z którym boryka się większość malijskich chrześcijan, konwertyci spotykają się z różnym stopniem presji ze strony rodziny i społeczności, aby wyrzekli się chrześcijaństwa.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Do tej grupy należą wspólnoty charyzmatyczne i zielonoświątkowe, które występują głównie w południowym Mali. Ze względu na swój sposób praktykowania religii i działalność ewangelizacyjną, wspólnoty takie mogą ściągnąć na siebie wrogość całego społeczeństwa.

5. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Życie prywatne 9.4
Życie w rodzinie 8.2
Życie w społeczeństwie 13.9
Życie w państwie 10.3
Życie w kościele 12.9
przemoc fizyczna 15.0

 

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6x16,7 = 100).

Życie prywatne

Konwertyci z islamu doświadczają największych trudności w życiu prywatnym, ponieważ rodzina i członkowie społeczności wywierają na nich presję, aby wrócili do islamu. Jednak wszyscy chrześcijanie mieszkający na północy kraju narażeni są na prześladowania i brutalne ataki.

Życie rodzinne

Trwający w Mali konflikt zbrojny sprawił, że praktykowanie chrześcijaństwa stało się ryzykowne. W przeciwieństwie do wielu krajów muzułmańskich represje wobec chrześcijan nie są regulowane prawnie, ale wiążą się z praktykowaniem religii innej niż islam wahhabicki, za co grozi odwet ze strony grup islamskich. Na północy kraju bojownicy zastraszali nauczycieli, a dzieci były zmuszane do uczęszczania na lekcje Koranu. Islamiści domagali się również przekształcenia szkół, z których wiele prowadzonych jest przez organizacje chrześcijańskie, w medresy. Muzułmańscy krewni z reguły sprzeciwiają się konwersji jednego z nich na chrześcijaństwo i starają się nakłonić go do porzucenia tego hańbiącego pomysłu, który plami honor rodziny.

Życie w społeczeństwie

Chociaż wrogość i przemoc są najbardziej dotkliwe na północy, w całym kraju można zaobserwować ich nasilenie. Władze starają się zakazać wrogiej propagandy religijnej, ale kazania w meczetach stają się coraz bardziej radykalne w swoim sprzeciwie wobec chrześcijan. Rośnie presja na lokalne społeczności w środkowym Mali, by przyjęły prawo szariatu, mimo że jest ono bezpośrednio sprzeczne ze świeckim prawem państwowym.

W regionach kontrolowanych przez grupy islamistów burzy się kościoły i inwigiluje każdego, kto jest podejrzany o bycie chrześcijaninem. Chrześcijanom grożą uprowadzenia, gwałty, przymusowe małżeństwa i śmierć.

Życie w kraju

Mali jest oficjalnie państwem świeckim, które szanuje wolność wyznania, ale bojownicy islamscy na północy sprzeciwiają się tej wolności. Ze względu na prawie całkowity brak politycznej i społecznej reprezentacji, chrześcijanie są często zmuszani do przejścia na islam. Takie naciski są szczególnie rozpowszechnione w malijskiej armii, agencjach bezpieczeństwa oraz w sektorze zdrowia publicznego i bankowości. Podróżowanie po Mali jest bardzo niebezpieczne dla chrześcijan, zwłaszcza misjonarzy, w ostatnich latach wielokrotnie dochodziło do porwań i morderstw.

Życie w kościele

Chrześcijanie, którzy powracają na północ, aby odbudować zniszczone kościoły, są prześladowani i napadani. Islamiści grożą uchodźcom przemocą, aby powstrzymać ich od stawiania tymczasowych konstrukcji, które miałyby służyć im za miejsce spotkań. Utrzymywanie kontaktów z zachodnimi organizacjami pozarządowymi (NGO), siłami pokojowymi ONZ lub sojuszniczymi siłami wojskowymi obcych rządów są interpretowane przez grupy islamistów jako „ewangelizacja”. Pod tym pretekstem przywódcy lokalnych społeczności i grupy rebelianckie przeprowadzają ataki na bezbronną ludność chrześcijańską lub ich mienie.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

  • W październiku 2020 r. porywacze z islamskiej grupy militarnej Jama'at Nasr al-Islam wal-Muslimin (JNIM) zabili szwajcarską zakładniczkę Beatrice Stoeckli, chrześcijańską misjonarkę, która była przetrzymywana w niewoli od 2016 r.
  • Katolicka zakonnica z Kolumbii siostra Gloria Cecilia Argoti, która została porwana 7 lutego 2017 r. w Karangasso w pobliżu Koutial, została uwolniona w październiku 2021 r.
  • Na obszarach kontrolowanych przez islamistów, chrześcijanom odmawia się dostępu do zasobów komunalnych i uniemożliwia dostęp do wody i ziemi, aby mogli uprawiać własne plony.
  • Między listopadem 2020 r. a końcem marca 2021 r. w środkowym Mali zostało uprowadzonych przez islamistów siedmioro chrześcijan. Ci, którzy zostali uwolnieni donoszą, że byli zmuszani do mówienia po arabsku i odmawiania islamskich modlitw.

6. Perspektywa 5-letnia

Rok

Miejsce

Pkt

2022

24

69,53

2021

28

67,45

2020

29

65,65

2019

24

67,55

2018

37

59,06

7. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety: Wraz ze wznowieniem ataków przez islamskich bojowników rośnie groźba porwań chrześcijanek i przymusowych małżeństw. Takie działania nie dotyczą wyłącznie chrześcijańskich dziewcząt, ale stanowią powszechną taktykę stosowaną przez bojowników islamskich w celu szerzenia islamu. Konwertytki są najbardziej narażone na wykorzystywanie seksualne, przemoc fizyczną, a nawet śmierć. Niezamężne chrześcijanki są przymusowo wydawane za mąż, a zamężnym kobietom grozi się rozwodem i utratą prawa do opieki nad dziećmi. Wypędzenie z domu rodzinnego zwiększa bezbronność kobiet, które tracą wsparcie i ochronę członków rodziny. Na ogół, kobiety muszą dostosować swój ubiór do islamskich zasad.

  • Uprowadzenia
  • Zmuszanie do przestrzegania nakazów związanych z ubiorem
  • Przymusowy rozwód
  • Wymuszone małżeństwo
  • Śmierć
  • Przemoc fizyczna
  • Przemoc psychiczna
  • Przemoc seksualna

Mężczyźni: Ponieważ ataki bojowników islamskich nie ustają w całym Mali, chrześcijańscy mężczyźni są szczególnie narażeni na groźby śmierci i brutalne ataki fizyczne. Osoby przebywające na obszarach wiejskich lub oddalonych od siedzib ludzkich są narażone na ryzyko uprowadzenia, śmierci i przymusowej rekrutacji w szeregi  dżihadystów. Celowe ataki na chrześcijańskie domy i firmy są wykorzystywane do zubożenia rodzin i osłabienia chrześcijańskich wspólnot. Chrześcijanie, zwłaszcza konwertyci z islamu, są poddawani presji odrzucenia społecznego lub ograniczonego dostępu do pracy czy edukacji. Żonatych konwertytów zmusza się do rozwodu.

  • Uprowadzenia
  • Brak dostępu do wspólnoty ludzi wierzących/ sieci społecznych
  • Wydziedziczenie, utrata prawa własności
  • Dyskryminacja w szkole/ poprzez dostęp do edukacji
  • Przemoc ekonomiczna w miejscu pracy/biznesi
  • Przymusowy rozwód
  • Pobór do wojska/milicji/służba wbrew sumieniu
  • Śmierć
  • Przemoc fizyczna

8. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Na terenie Mali obecni są także wyznawcy rdzennych systemów wierzeń. Chociaż takie religie historycznie współistniały z islamem, wzrost wojującego islamu zagroził tej koegzystencji

9. Modlitwa

Módl się za Mali:

  • Mód się o stabilność i normalizację życia w Mali, które ma kluczowe znaczenie dla powstrzymania ugrupowań ekstremistycznych i przywrócenie pokoju w lokalnych społecznościach.
  • Wznieś swój głos do nieba za wierzących, którzy zostali przesiedleni [są uchodźcami we własnym kraju] na skutek przemocy w północnej części Mali i próbują rozpocząć życie w nowym miejscu po utracie wszystkiego co posiadali. Proś Boga, aby pocieszał ich serca z powodu straty i wspierał ich poprzez posługę wierzących pośród nich.
  • Módlcie się za naszych lokalnych partnerów, którzy poszukują i posługują chrześcijanom potrzebującym pomocy, poradnictwa związanego z traumą, Biblii, czy też szkoleń przygotowujących do prześladowań. Módl się o mądrość i wnikliwość dla nich, gdy będą nawiązywać kontakty z różnymi ludźmi i oceniać ich potrzeby.