Tomas urodził się i wychowywał w szanowanej i radykalnie wierzącej rodzinie muzułmańskiej. Nawrócenie się do Chrystusa zmieniło całe życia Tomasa. Zobacz, jak do tego wszystkiego doszło!
Raz w tygodniu Open Doors wysyła najważniejsze informacje dot. sytuacji prześladowanych chrześcijan. Mail informacyjny jest zwykle poświęcony jednej sytuacji w konkretnym kraju.
Wszystkie spotkania z udziałem prelegentów Open Doors – wyszukaj wydarzenia w swojej okolicy, aby dowiedzieć się więcej o prześladowaniach chrześcijan!
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Poznaj historię Rumany z Bangladeszu, który mimo swojego młodego wieku jest ( już) prześladowana ze względu na swoją wiarę w Jezusa.
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025
Chrześcijanie w Mali borykają się z rosnącymi, wielowymiarowymi prześladowaniami, które sprawiają, że wiele obszarów staje się dla nich niemal niemożliwe do zamieszkania. Grupy dżihadystów, takie jak Jama'at Nasr al-Islam wal-Muslimin (JNIM) i Islamskie Państwo na Wielkiej Saharze (ISGS), rozszerzyły swoją działalność poza północ na środkowe i południowe regiony kraju. Chrześcijanie są napadani i porywani, a ich kościoły są palone. Pastorzy i członkowie wspólnot ewangelikalnych są szczególnie narażeni na przemoc, często oskarżani o bycie agentami Zachodu.
Niebezpieczeństwo napływa z wielu stron. Chrześcijanie cierpią z powodu działań islamistycznych bojówek, zorganizowanej przestępczości oraz korupcji urzędników i władz. Dżihadyści zajmują się nielegalnym wydobyciem surowców, tworzą sieci patronackie i strefy bezprawia, w których chrześcijanie, zwłaszcza na obszarach wiejskich, są bezradni i narażeni na ogromne niebezpieczeństwo.
Pod rządami wojskowymi nasiliły się represje państwa. Chrześcijańscy przywódcy i aktywiści, którzy zabierają głos, są śledzeni, zastraszani i bezpodstawnie aresztowani. Przestrzeń obywatelska została drastycznie ograniczona.
Konwertyci z islamu są narażeni na jeszcze większe ryzyko. Są postrzegani jako apostaci, a wielu z nich doświadcza odrzucenia przez rodziny i ukierunkowanych ataków ze strony ekstremistów, którzy z powodu osłabionego autorytetu państwa i braku ochrona prawnej działają z większą swobodą.
Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.
Mali, niegdyś uważane za symbol tolerancji religijnej i demokratycznych aspiracji w Afryce Zachodniej, jest obecnie pogrążone w autorytarnych rządach, przemocy dżihadystów i pogłębiającym się rozłamie społecznym. Okres demokratycznej transformacji zapoczątkowanej w roku 1991 i łagodząca obecność islamu sufickiego sprzyjały współistnieniu różnych wspólnot religijnych. Punktem zwrotnym okazała się rebelia Tuaregów z 2012 roku i wynikający z niej wojskowy zamach stanu. Północne Mali szybko znalazło się pod kontrolą grup dżihadystycznych, zwłaszcza Al-Kaidy Islamskiego Maghrebu (AQIM) i powiązanych z nią organizacji, które wykorzystały słabe rządy i niestabilność transgraniczną do narzucenia surowej interpretacji prawa szariatu. Praktykowanie chrześcijaństwa w tych regionach stało się praktycznie niemożliwe.
Wycofanie się sił francuskich i wniosek rządu Mali z 2023 r. o wycofanie misji pokojowej ONZ (MINUSMA) doprowadziły do rozpadu zewnętrznych filarów bezpieczeństwa. W ich miejsce pojawili się powiązani z Rosją najemnicy z Grupy Wagnera, którzy później zostali zastąpieni lub/i przemianowani na Africa Corps. Są oni oskarżani o poważne naruszenia praw człowieka i promowanie bezkarności zamiast bezpieczeństwa. Od tego czasu nasiliły się ataki na ludność cywilną, w tym mniejszości religijne.
Pod rządami przejściowego rządu wojskowego pułkownika Assimi Goïty, utworzonego po zamachu stanu w 2021 r., państwo nie zdołało przywrócić kontroli terytorialnej ani zapewnić ochrony ludności cywilnej. Pomimo referendum konstytucyjnego w 2023 r. i obietnicy przejścia do cywilnej transformacji do 2024 r., Mali popada w coraz większą izolację, wycofując się zarówno z G5 Sahel, regionalnego bloku bezpieczeństwa, jak i ze Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS). Osłabiło to więzi dyplomatyczne i regionalne mechanizmy zarządzania konfliktami.
Sytuacja staje się coraz bardziej niebezpieczna dla chrześcijan, zwłaszcza konwertytów z islamu i osób mieszkających na obszarach wiejskich dotkniętych działalnością dżihadystów. Przywódcy kościelni są narażeni na porwania, egzekucje lub przymusowe przesiedlenia. Zamykane są kościoły i szkoły wyznaniowe, a chrześcijańscy urzędnicy państwowi nie mogą ujawniać swojej religii, jeśli chcą być bezpieczni. Nieco inaczej wygląda sytuacja chrześcijan w ośrodkach miejskich, którzy zachowali pewną swobodę do wykonywania praktyk religijnych, choć i w ich przypadku rośnie poziom kontroli.
Amerykańska Komisja ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej (USCIRF) uznała islamistyczne ugrupowania bojowe działające w Mali za „podmioty szczególnego zagrożenia”. Grupy te atakują również umiarkowanych muzułmanów i praktykujących religię tradycyjnie, promując ideologie wrogie pluralizmowi i współistnieniu.
Kryzys w Mali wynika z długotrwałych problemów, słabych struktur państwowych i globalnych zmian. W obliczu rosnącej siły grup dżihadystycznych, braku mechanizmów rozliczalności władz i zmieniających się sojuszy politycznych, Mali staje się coraz bardziej niestabilne. Dla społeczności chrześcijańskich oznacza to rosnące zagrożenie, wyeliminowanie z życia publicznego i walkę o przetrwanie.
Chociaż większość malijskich chrześcijan mieszka w południowych regionach wokół Bamako, Sikasso i Kayes, są oni coraz bardziej dotknięci ekspansją wpływów dżihadystów z północy i centrum Mali. Północne obszary, takie jak Timbuktu, Gao i Kidal, były świadkami ekspansji bojowników islamskich na południe, szczególnie na obszarach wiejskich. Ekspansji towarzyszyły strach i groźby czystek religijnych. W centralnych regionach, np. Mopti i Ségou, dochodziło do ataków na kościoły i porwań pastorów. Zamykano instytucje chrześcijańskie.
Zagraniczni chrześcijanie nie stanowią odrębnej grupy w malijskim społeczeństwie. Podobnie jak inne grupy społeczne są narażeni na porwania, zwłaszcza ze strony ugrupowań dżihadystycznych, które traktują je jako środek pozyskiwania okupu lub narzędzie nacisku w realizacji własnych interesów.
Mniej niż 3% Malijczyków jest chrześcijanami, a większość z nich należy do Kościoła rzymskokatolickiego. Podczas gdy mieszkańcy południa cieszą się względną wolnością religijną, stale rosną groźby przemocy i porwań ze strony brutalnych grup islamskich.
Konwertyci z islamu, obecni głównie wśród ludów Bozo i Dogon, stają w obliczu presji nie tylko ze strony dżihadystów, ale także ze strony swoich rodzin i społeczności, aby wyrzec się chrześcijaństwa.
Grupy charyzmatyczne i zielonoświątkowe, głównie na południu, spotykają się z wrogością ze względu na swoją działalność ewangelizacyjną i sposób praktykowania religii. Ich widoczność sprawia, że są bardziej narażeni na reakcję społeczną i ataki ekstremistów, zwłaszcza na terenach, gdzie radykalne ideologie zyskują na popularności.
Upadek umiarkowanych przywódców islamskich w 2012 r. otworzył przestrzeń dla radykalnych frakcji islamistycznych, które narzuciły surowe prawo szariatu, szczególnie w północnym Mali. Kościoły były niszczone, chrześcijanie wypędzani, a symbole religijne bezczeszczone. Podmioty te, pozostające pod wpływem globalnych ideologii dżihadu i wahhabizmu, kontynuują ekspansję w środkowym i południowym Mali. Społeczności ewangelikalne i katolickie są nękane np. ograniczeniami w organizowaniu zgromadzeń i groźbami wobec przywódców. Niepowodzenie rządu w ograniczeniu tego typu zachowań doprowadziło do rozkwitu ekstremizmu.
Rozległe, słabo kontrolowane obszary Mali oraz przepuszczalne granice sprzyjają współistnieniu dżihadyzmu i zorganizowanej przestępczości. Grupy zbrojne, początkowo motywowane ideologią, obecnie czerpią zyski z handlu narkotykami, bronią i ludźmi. Byli bojownicy Tuaregów i komórki dżihadystów współpracują w nielegalnym handlu, tworząc szare strefy, w których społeczności chrześcijańskie są podwójnie atakowane: jako wrogowie ideologiczni i przeszkoda w prowadzeniu przestępczej działalności. Korupcja w siłach bezpieczeństwa dodatkowo osłabia ochronę i utrudnia wymierzanie sprawiedliwości.
Na obszarach zdominowanych przez afrykańską religię tradycyjną (ATR) struktury klanowe często łączą religię z autorytetem przodków. Konwertyci na chrześcijaństwo lub niechętni takim praktykom muzułmanie są uważani za zdrajców wspólnotowej tożsamości. Starsi plemienia mogą zdecydować o wykluczeniu społecznym, pobiciu lub przymusowym wysiedleniu nieposłusznych. Przy ograniczonym nadzorze państwa, te struktury władzy bezkarnie egzekwują swoje prawa.
Od zamachu stanu w 2021 r. wojskowi rządzący tłumią swobody obywateli Mali. Grupy chrześcijańskie, zwłaszcza te powiązane z zagranicznymi sieciami lub działające na rzecz praw człowieka, są traktowane z podejrzliwością. Wzrósł nadzór państwa, podczas gdy korzystanie z legalnych form obrony interesów jest skutecznie ograniczane. Prośby o ochronę są często ignorowane, ponieważ bezpieczeństwo reżimu jest ważniejsze od praw mniejszości.
Regularne ataki islamskich bojowników sprawiają, że groźba porwań i przymusowych małżeństw jest bardzo realna w życiu malijskich chrześcijanek. Konwertytki są zastraszanie, cierpią z powodu przemocy fizycznej i seksualnej. Grozi im nawet śmierć. Niezamężne konwertytki są przymusowo wydawane za mąż, a zamężnym kobietom grozi rozwód i utrata prawa do opieki nad dziećmi. Wypędzenie z domu rodzinnego zwiększa bezbronność kobiet, które tracą wsparcie i ochronę członków rodziny. Na ogół kobiety muszą ubierać się zgodnie z zasadami islamu. Życie w takich warunkach może powodować poważny uraz psychiczny, potęgując wyzwania stojące przed chrześcijańskimi rodzinami i społecznościami.
Formy wywierania nacisku:
Chrześcijańscy mężczyźni są narażeni na groźby śmierci i brutalne, fizyczne ataki ze strony islamskich bojowników. Osoby przebywające na obszarach wiejskich lub oddalonych od siedzib ludzkich są narażone na ryzyko uprowadzenia, śmierci i przymusowej rekrutacji w szeregi dżihadystów. Aby chronić swoje dzieci, rodziny czasami decydują się na rozstanie i odesłanie chłopców w bardziej bezpieczne miejsca. Celowe ataki na chrześcijańskie domy i firmy są wykorzystywane do zubożenia rodzin i osłabienia chrześcijańskich wspólnot. Chrześcijanie, zwłaszcza konwertyci z islamu, są poddawani presji odrzucenia społecznego lub ograniczonego dostępu do pracy czy edukacji. Żonatych konwertytów zmusza się do rozwodu.
Formy wywierania nacisku:
| Rok | Miejsce w Światowym Indeksie Prześladowań | Zaokrąglony wynik prześladowań na 100 pkt |
| 2026 | 15 | 81 |
| 2025 | 14 | 80 |
| 2024 | 14 | 79 |
| 2023 | 17 | 76 |
| 2022 | 24 | 70 |
| 2021 | 28 | 67 |
Z wynikiem 81 pkt Mali zajmuje 15. miejsce w rankingu ŚIP 2026, co oznacza wzrost o jeden punkt w porównaniu z 80 pkt w ŚIP 2025. Wzrost spowodowany jest osiągnięciem maksymalnego poziomu w kategorii przemoc. Chrześcijanie mieszkający poza Bamako mierzą się z ostrymi i ciągłymi zagrożeniami: zastraszaniem, przymusowymi przesiedleniami, wymuszeniami oraz powtarzającymi się atakami na kościoły i członków społeczności. Dominującą pozycję w tym krajobrazie zajmują dwie główne islamistyczne sieci bojowników, Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) i Islamskie Państwo na Wielkiej Saharze (ISGS), które egzekwują ścisłą kontrolę religijną i atakują chrześcijan w spornych regionach. Frakcje, które działały tam wcześniej, takie jak Ansar Dine, nadal są istotne ze względu na przekazane dziedzictwo ideologiczne i rolę w kształtowaniu szerszej rebelii.
Mali: Przemoc | ŚIP 2026 | ŚIP 2025 |
| Zabici chrześcijanie | 15 | 47 |
| Ataki/zamknięcie kościołów lub innych obiektów chrześcijańskich | 10* | 53 |
| Gwałty i napaści na tle seksualnym | 26 | 100* |
| Porwania chrześcijan | 100* | 100* |
Chrześcijanie w Mali, zwłaszcza konwertyci z islamu, doświadczają poważnej presji w życiu prywatnym. Konwersja jest uważana za zdradę tożsamości rodzinnej i wspólnotowej, co prowadzi do emocjonalnego znęcania się, wypędzenia z domu lub gróźb przemocy. Na północy, pod kontrolą dżihadystów, nawet prywatna modlitwa lub posiadanie chrześcijańskich materiałów może być karane. Konwertyci muszą ukrywać swoją wiarę. Nawet na obszarach znajdujących się pod kontrolą państwa nadzór rodziny i społeczności wymuszają religijny konformizm.
Ideologie ekstremistyczne doprowadziły do zmian w strukturach rodzinnych. Chrześcijańskie szkoły są zamykane lub przekształcane w medresy. Chrześcijańscy nauczyciele są zastraszani i grozi im zwolnienie z pracy. Dzieci są zmuszane do nauki religii pod przewodnictwem bojowników. Konwertyci są zmuszani do wyrzeczenia się wiary przez krewnych, a to prowadzi do izolacji oraz aktów przemocy. Pretekstem, który ma uzasadniać egzekwowanie religii w gospodarstwach domowych, jest ochrona honoru rodziny.
Niechęć wobec chrześcijan sięga dalej niż północ kraju. W środkowym Mali religijni nauczyciele często przedstawiają chrześcijan jako zagrożenie. Kościoły są niszczone, wierni inwigilowani, a chrześcijanki porywane lub zmuszane do małżeństwa. Chrześcijanie mają trudności ze znalezieniem pracy, grozi im przemoc i ograniczony dostęp do usług socjalnych.
Chociaż konstytucja Mali formalnie gwarantuje wolność religijną, bojownicy odrzucają władzę państwową i prowadzą równoległe rządy islamskie. Chrześcijanie nie mają reprezentacji politycznej i są dyskryminowani w służbie cywilnej. Konwertyci, misjonarze i pracownicy organizacji pomocowych są narażeni na porwania, wymuszenia lub egzekucje.
Kościoły w strefach walk zagrożone są zniszczeniem lub zamknięciem. Wysiłki na rzecz odbudowy są blokowane. Wszelkie powiązania z zachodnimi organizacjami pozarządowymi lub zagranicznymi wojskami są wykorzystywane do usprawiedliwiania ataków. Chrześcijańscy przywódcy prowadzą działalność w ukryciu, a publiczne nabożeństwa w wielu regionach nie są już możliwe.
Mali zobowiązało się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:
Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);
Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);
Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);
Konwencja o prawach dziecka (CRC).
Mali nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:
chrześcijańscy konwertyci są zabijani na miejscu, jeśli ich konwersja zostanie ujawniona, a nawet, jeśli są tylko podejrzani o konwersję (Art. 6 ICCPR);
chrześcijanie są celem i są zabijani przez islamskie grupy ekstremistyczne (Art. 6 ICCPR);
chrześcijanie są szykanowani za noszenie symboli religijnych (Art. 18 ICCPR);
chrześcijańscy konwertyci są torturowani i poddawani naciskom, by wycofali się z konwersji (Art. 7 i 18 ICCPR);
chrześcijańscy rodzice nie mogą wychowywać dzieci zgodnie ze swoimi wartościami religijnymi (Art. 14 CRC);
chrześcijanie spotykają się z prześladowaniem i przemocą, jeśli otwarcie wypowiadają się na tematy religijne lub angażują się w prozelityzm (Art. 18 i 19 ICCPR).
Oprócz chrześcijan do mniejszości religijnych w Mali należą wyznawcy rdzennych systemów wierzeń. Chociaż takie przekonania historycznie współistniały z islamem, wzrost wojującego islamu zagroził ich koegzystencji. Dyskryminacja dotyka również lokalnych szyitów.
Open Doors angażuje się w służbę na rzecz chrześcijan w Mali od 2013 r., kiedy rebelia Tuaregów została przejęta przez islamistów. W partnerstwie z lokalnym Kościołem realizujemy programy:
odpowiedzi na prześladowania i wzmocnienie proroczego głosu Kościoła;
wsparcia ekonomicznego.
Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe dossier kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: Research & Reports · Serving Persecuted Christians Worldwide (https://www.opendoors.org/en-US/research-reports/).
Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.
