Katar

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

W Katarze istnieją dwie główne kategorie chrześcijan. Pierwszą i największą grupę stanowią pracownicy migrujący. Ich stałym problemem jest brak wystarczającej przestrzeni kościelnej w oficjalnym kompleksie religijnym poza stolicą, Dohą. W styczniu 2025 r. Sojusz Kościołów Ewangelikalnych Kataru (ECAQ) rozpoczął budowę kościoła, który ma służyć 129 wspólnotom członkowskim. Chociaż w przeszłości organizowanie dużych nabożeństw było dozwolone, prozelityzm muzułmanów jest surowo zabroniony i może skutkować aresztem i deportacją. Wielu chrześcijańskich pracowników migrujących cierpi z powodu złych warunków życia i pracy, a kwestia ich wyznania pogarsza jeszcze ich trudną sytuację. 
Druga grupa obejmuje konwertytów z islamu na chrześcijaństwo. Rodzimi konwertyci poddawani są silnym naciskom rodziny, podczas gdy migranci-konwertyci podlegają normom swoich imigracyjnych społeczności, a nie katarskim praktykom kulturowym. Obie grupy narażone są na dyskryminację, nękanie i inwigilację ze strony władz. Zmiana religii z islamu na inną nie jest oficjalnie uznawana, co stwarza poważne wyzwania prawne w kwestiach statusu osobistego i własności.

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

Katar to półwysep na północno-wschodnim wybrzeżu Półwyspu Arabskiego, graniczący od południa z Arabią Saudyjską i otoczony Zatoką Perską. W przeszłości było to skrzyżowanie szlaków handlowych i wymiany kulturalnej między Irakiem, Iranem i Indiami. Dzięki eksploatacji złóż ropy naftowej i gazu ziemnego od lat 40. ubiegłego wieku kraj poławiaczy pereł bardzo się wzbogacił.

Katar jest monarchią absolutną rządzoną przez rodzinę al-Thani. Państwo hojnie dzieli się swoim bogactwem z obywatelami, co w dużej mierze przyczyniło się do braku niezadowolenia społecznego i ekonomicznego, które charakteryzowało inne kraje w tym regionie. Katarczycy są homogenicznym narodem o silnych więzach rodzinnych, który aktywnie stara się przestrzegać norm islamu, broniąc się przed modernizacją i westernizacją. Konstytucja Kataru ustanowiła islam religią państwową, a prawo islamskie głównym źródłem ustawodawstwa, gwarantując jednocześnie wolność praktyk religijnych, o ile nie zakłócają one porządku publicznego i moralności. Muzułmanów obowiązuje zakaz zmiany religii, a nieislamski prozelityzm jest surowo zabroniony, za co grożą kara więzienia i deportacja.

Pozostałości nestoriańskiego Kościoła na południowo-wschodnim wybrzeżu Kataru oraz nestoriański krzyż znaleziony w środkowym Katarze stanowią rzadkie materialne dowody wczesnego chrześcijaństwa w tym regionie. Dokumenty sugerują, że nestoriańscy i arabscy chrześcijanie osiedlili się w Katarze już w IV-V wieku, a postacie takie jak Izaak z Niniwy, słynny biskup z VII wieku, pochodziły właśnie stamtąd. Chrześcijaństwo nestoriańskie kwitło w Katarze i Zatoce Perskiej aż do kilku wieków po powstaniu islamu, po czym zanikło. Ze względu na swoje strategiczne położenie na szlakach morskich między Irakiem a Indiami Katar utrzymywał kontakt ze społecznościami chrześcijańskimi nawet po zniknięciu jego własnej społeczności chrześcijańskiej.

Obecność chrześcijan w kraju zaczęła wzrastać wraz z rozwojem przemysłu gazowego i naftowego w latach 70. XX wieku i napływowi pracowników zagranicznych. Chociaż chrześcijańscy ekspaci cieszyli się pewnym ograniczonym poziomem wolności religijnej, dopiero w 2008 roku poświęcono pierwszy kościół w ściśle nadzorowanym ‘kompleksie religijnym’ w pobliżu Dohy. Rząd Kataru uważa chrześcijaństwo za obcy wpływ, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych reguluje działalność Kościołów w kraju. 

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju

Katar jest bardzo małym krajem, ze stolicą w Dosze będącej centrum wszystkich działań. Ryzyko, na jakie narażeni są chrześcijanie, a zwłaszcza konwertyci z islamu na chrześcijaństwo, zależy od społeczności, w jakiej żyją i pracują. Miejscowi konwertyci z islamu doświadczają największych prześladowań, ponieważ spotykają się z presją rodzinną i społeczeństwa, podczas gdy imigranci nawróceni na chrześcijaństwo doświadczają podobnej presji jak w swoich krajach ojczystych, ponieważ często żyją w swoich własnych społecznościach narodowych lub etnicznych.

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Większość chrześcijańskich pracowników w Katarze to migranci z Azji, głównie katolicy. Inni chrześcijańscy migranci pochodzą z Afryki. Wielu z tych pracowników spotyka się ze złym traktowaniem niezależnie od wyznania, ale chrześcijanie są szczególnie narażeni na dyskryminację, a niektórzy są zmuszani do przejścia na islam. Przepełnienie istniejących kościołów i surowe ograniczenia administracyjne utrudniają im wykonywanie praktyk religijnych, a wykorzystywanie prywatnych mieszkań dla celów kultu jest coraz większym wyzwaniem. 

Historyczne wspólnoty chrześcijańskie

Historyczne wspólnoty chrześcijańskie zostały uwzględnione w kategorii ekspatriantów.

Społeczności konwertytów

Konwertyci z islamu doświadczają poważnych naruszeń praw człowieka, w tym kar prawnych, dyskryminacji społecznej, a nawet gróźb pozbawienia życia. Postrzegani jako zdradzający wiarę i rodziny poddawani są silnej presji ze strony krewnych, pracodawców i społeczności, aby wyrzekli się swojej wiary.

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Nietradycyjne wspólnoty chrześcijańskie zostały włączone do kategorii ekspatriantów.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Katarska polityka i kultura wymagają ścisłego przestrzegania islamu wahhabickiego i prawa szariatu. Konwertyci z islamu na chrześcijaństwo domyślnie są traktowani jako obywatele drugiej kategorii. Grozi im utrata wsparcia ekonomicznego, bezpieczeństwa rodzinnego i ochrony prawnej.

Ucisk klanowy

Plemienność wciąż odgrywa ogromną rolę w katarskim społeczeństwie. Religia jest silnie związana z tożsamością rodzinną. Odejście od islamu jest interpretowane jako zdrada rodziny. Ogólnie rzecz biorąc, rodziny wywierają silną presję społeczną na konwertytów, aby zmusić ich do powrotu do islamu. W wielu przypadkach rodziny odsuwają się od konwertytów.

Paranoja dyktatorska

Katar jest monarchią absolutną, rządzoną przez emira. Chociaż rząd stworzył państwo opiekuńcze, które oferuje obywatelom wiele świadczeń finansowych, w zamian oczekuje posłuszeństwa i nie dopuszcza żadnej opozycji politycznej. Priorytetem władz jest utrzymanie islamskiego charakteru kraju, zwłaszcza ze względu na niewielką liczbę obywateli w porównaniu z bardzo dużą liczbą ekspatriantów. Chociaż chrześcijanie z zagranicy cieszą się stosunkową wolnością praktyk religijnych, państwo monitoruje ich działalność. Kraj ma dobrze rozbudowany system policyjny, a ekspatrianci muszą zachować ostrożność, jeśli nie chcą zostać wydaleni z kraju.

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

Ograniczenia praw kobiet wynikające z szariatu i kulturowej wahhabickiej interpretacji islamu sprawiają, że kobietom grozi wiele niebezpieczeństw. Jeśli rodzina dowie się o ich konwersji, grożą im ostracyzm, areszt domowy i odcięcie od wszelkich środków komunikacji. Mogą zostać dotkliwie pobite, wypędzone z domu, poddane przymusowemu leczeniu psychiatrycznemu lub egzorcyzmom. Katarskim konwertytkom prawnie zabrania się zawierania małżeństw z niemuzułmanami, a jako środek naprawczy grozi im przymusowe małżeństwo z muzułmaninem. Pokojówki pracujące w Katarze (wiele z nich to chrześcijanki) często doświadczają wykorzystania seksualnego lub niewolniczego traktowania. 

Formy wywierania nacisku:

• ograniczony dostęp do materiałów religijnych;
• odebranie prawa do spadku/własności;
• brak prawnej możliwości zawarcia małżeństwa z chrześcijaninem;
• wymuszone małżeństwo;
• uwięzienie przez rodzinę (areszt domowy);
• przemoc seksualna.

Mężczyźni

Poza przestrzeganiem oficjalnych restrykcji dotyczących nieislamskich praktyk religijnych chrześcijanie starają się nie rzucać w oczy. Uwaga społeczeństwa zazwyczaj skupia się na mężczyznach/chrześcijanach, ponieważ to oni są widoczni w sferze publicznej i znajdują się na pierwszej linii interakcji z władzami. Przywódcy chrześcijańscy, którzy zazwyczaj są mężczyznami, są zobowiązani do zgłaszania wszystkich działań kościoła, dzięki czemu władze mają pełny wgląd w ich działalność. Konwertyci narażeni są na presję ze strony rodziny; w przypadku ujawnienia rodziny mogą grozić mężczyźnie odebraniem mu żony i dzieci, izolacją, lub wypędzeniem z domu. Mężczyźni mogą doświadczać presji w obszarze zatrudnienia, co ma wpływ na ich pozycję społeczną i stabilność finansową.

Formy wywierania nacisku:

• nękanie ekonomiczne poprzez dostęp do zatrudnienia/w biznesie;
• zmuszenie do opuszczenia miasta/kraju;
• uwięzienie przez władze państwowe;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

Wynik ogólny Kataru nie zmienił się. Średnia presja na chrześcijan, zwłaszcza konwertytów z islamu na chrześcijaństwo, utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie 13,3 pkt. Przemoc utrzymała się poniżej 1 pkt. Konwertyci krajowi i zagraniczni napotykają w swoim życiu i praktykowaniu wiary największe przeszkody. Konwertyci nadal napotykają na ograniczenia, restrykcje i prześladowania ze wszystkich stron: rządu, społeczeństwa i własnych rodzin. Chrześcijańskie społeczności imigrantów są tolerowane, ale funkcjonowanie Kościołów podlega ograniczeniom i kontroli, a wszelka działalność ewangelizacyjna jest surowo zabroniona.

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Kataru.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Ze względów bezpieczeństwa nie możemy podać szczegółowych danych na temat incydentów z użyciem przemocy.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

Incydenty przemocy wobec chrześcijan są rzadko zgłaszane, być może dlatego, że chrześcijańscy pracownicy migrujący, którzy są celem ataków, chcą zachować swoją pracę, a rząd woli nie rejestrować takich zdarzeń w swoich aktach. Po drugie, czasami trudno jest stwierdzić, czy przypadek złego traktowania miał podłoże religijne. Szacuje się jednak, że tysiące chrześcijan przebywających w Katarze spotyka się z nadużyciami. Według raportu Amnesty International z roku 2020 – AI (AI, „Why do you want to rest”, 2020), tysiące pracowników migrujących nadal cierpi z powodu nadużyć w pracy pomimo inicjatyw i przepisów mających na celu poprawę warunków pracy. We wcześniejszym raporcie (AI, „My Sleep Is My Break”, 2014) AI zwróciła uwagę na praktyki wykorzystywania (seksualnego) zwłaszcza pracownic migrujących, z których wiele jest chrześcijankami. Presja na konwertytów z islamu utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. 

Życie prywatne

Wychowanie i utrzymanie chrześcijańskiej rodziny dla konwertytów na chrześcijaństwo jest trudne ze względu na wysoką presję społeczną. Ponieważ nie uznaje się konwersji z islamu na chrześcijaństwo, państwo odmawia uznania chrześcijańskich ceremonii, takich jak małżeństwa konwertytów z islamu na chrześcijaństwo. Dzieci rodziców, którzy przeszli na chrześcijaństwo, nie mogą być zwolnione z islamskiej edukacji. Wreszcie, wszystkie rodziny są zobowiązane do przestrzegania prawa szariatu, co może skutkować przymusową separacją dzieci od członków rodziny w przypadku tych, którzy dokonali konwersji. 

Życie rodzinne

Społeczeństwo katarskie zdominowane jest przez wyznawców wahhabizmu, fundamentalistycznej interpretacji islamu i prawa szariatu. W związku z tym lokalne społeczności i władze są wrogo nastawione do osób postrzeganych jako „obce” lub przeciwne islamowi. Chrześcijanie imigranci spotykają się z prześladowaniami i dyskryminacją ze względu na różnice etniczne i religijne ze strony ogółu społeczeństwa katarskiego.

Życie w społeczeństwie

Społeczeństwo katarskie zdominowane jest przez wyznawców wahhabizmu, fundamentalistycznej interpretacji islamu i prawa szariatu. W związku z tym lokalne społeczności i władze są wrogo nastawione do osób postrzeganych jako „obce” lub przeciwne islamowi. Chrześcijanie imigranci spotykają się z prześladowaniami i dyskryminacją ze względu na różnice etniczne i religijne ze strony ogółu społeczeństwa katarskiego.

Życie w państwie

Rząd Kataru jest islamską monarchią absolutną, a jego system prawny opiera się na prawie szariatu. W rezultacie władze ograniczają działalność chrześcijańskich organizacji pozarządowych, cenzurują publiczne wyrażanie wiary przez chrześcijan i mogą aresztować lub deportować osoby, które uważają za krytyków islamu i państwa.

Życie w Kościele

Pierwszy kościół w Katarze został otwarty w 2008 roku. Był to duży krok naprzód dla rosnącej społeczności pracowników z zagranicy, głównie z Azji Południowej i Filipin. Otwarciu towarzyszyły jednak kontrowersje, wielu katarskich obywateli sprzeciwiało się funkcjonowaniu chrześcijańskiej instytucji w muzułmańskim kraju. Patrole bezpieczeństwa stale monitorują kompleks, zarówno po to, by skontrolować, czy chrześcijanie przestrzegają przepisów, jak i po to, by nie dopuścić do zakłócenia spokoju. Ze względu na przepisy coraz trudniej jest wykorzystywać prywatne domy do gromadzenia się na nabożeństwa.

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

Katar zobowiązał się do poszanowania i ochrony praw podstawowych na mocy następujących traktatów międzynarodowych:

1. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);
2. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);
3. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);
4. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);
5. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

Katar nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:

• chrześcijanie napotykają na ograniczenia w zatrudnieniu w sektorze publicznym i doświadczają dyskryminacji w sektorze prywatnym (Art, 25 i 26 ICCPR oraz Art. 6 ICESCR);
• konwertyci są poddawani ostracyzmowi, a członkowie rodziny przeciwni ich konwersji grożą im rozwodem i utratą prawa do opieki nad dziećmi (Art. 18 ICCPR);
• dzieci chrześcijańskie są prześladowane z powodu wiary rodziców (Art. 18 ICCPR i Art. 14 CRC);
• chrześcijanie spotykają się z prześladowaniem i przemocą, jeśli otwarcie wypowiadają się na tematy religijne lub angażują się w prozelityzm (Art. 18 i 19 ICCPR). 

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Wyznawcy bahaizmu w Katarze są zastraszani, doświadczają dyskryminacji w zatrudnieniu, nieprzedłużania pozwoleń na pracę i presji, która sprawiła, że wielu z nich wyjechało z kraju. Społeczność bahaitów donosi o stałej dyskryminacji, restrykcjach i braku poprawy ich sytuacji mimo prób odwoływania się do władz. Duże społeczności hinduistyczne i buddyjskie, choć nie są oficjalnie uznawane, są ogólnie tolerowane i utrzymują kilka nieoficjalnych świątyń, ale ich członkowie wyrażają pragnienie posiadania formalnie uznanego miejsca kultu.

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Katarze

Open Doors wzywa świat do modlitwy za chrześcijan/Kościół w Katarze.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe Dossier Kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: www.opendoors.org/en-US/research-reports/
• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.