Tomas urodził się i wychowywał w szanowanej i radykalnie wierzącej rodzinie muzułmańskiej. Nawrócenie się do Chrystusa zmieniło całe życia Tomasa. Zobacz, jak do tego wszystkiego doszło!
Raz w tygodniu Open Doors wysyła najważniejsze informacje dot. sytuacji prześladowanych chrześcijan. Mail informacyjny jest zwykle poświęcony jednej sytuacji w konkretnym kraju.
Wszystkie spotkania z udziałem prelegentów Open Doors – wyszukaj wydarzenia w swojej okolicy, aby dowiedzieć się więcej o prześladowaniach chrześcijan!
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Poznaj historię Rumany z Bangladeszu, który mimo swojego młodego wieku jest ( już) prześladowana ze względu na swoją wiarę w Jezusa.
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025
Od upadku reżimu Assada w grudniu 2024 r. większość terytorium Syrii znajduje się pod kontrolą sił dżihadystycznej bojówki Hajat Tahrir asz-Szam (HTS). W obliczu powszechnych zamieszek i słabości rządu chrześcijanie informują o niespotykanym dotąd poziomie prześladowań od czasu opanowania Syrii przez ISIS, w tym o gwałtownym wzroście liczby ofiar śmiertelnych i ataków na kościoły. Nowa tymczasowa konstytucja, ogłoszona w marcu 2025 r., centralizuje władzę w rękach prezydenta i stanowi, że głównym źródłem ustawodawstwa jest jurysprudencja islamska (tj. system prawa islamskiego oparty na interpretacji szariatu), która nie zapewnia wystarczającej ochrony mniejszościom. Jednocześnie narastają presja społeczna i napięcia na tle religijnym, o czym świadczą krwawe starcia, do których doszło w marcu i lipcu 2025 r., a w których ucierpieli przede wszystkim alawici i druzowie, ale także chrześcijanie. Wznowienie działań zbrojnych przez Państwo Islamskie w październiku 2024 r., w tym śmiertelny atak na kościół w Damaszku w czerwcu 2025 r., dodatkowo wzmacniają poczucie zagrożenia. Chociaż częściowe zniesienie sankcji międzynarodowych pozwala wierzyć w poprawę sytuacji gospodarczej kraju, jest jeszcze za wcześnie, aby ocenić rzeczywisty wpływ działań odbudowy na społeczności chrześcijańskie.
Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.
Od momentu uzyskania niepodległości w 1946 r. Syria zmagała się z niestabilnością polityczną, zamachami stanu i konfliktami. Rodzina Assadów rządziła krajem od 1970 r. do grudnia 2024 r., kiedy to siły powiązane z HTS, dowodzone przez tymczasowego prezydenta Ahmeda al-Sharaa, zdobyły Damaszek, kończąc dekady świeckich rządów partii Baas i wprowadzając rząd o orientacji islamistycznej. Zmiana rządzących radykalnie zmieniła warunki polityczne, społeczne i bezpieczeństwa mniejszości religijnych.
Podczas wojny domowej chrześcijanie znosili ogromne cierpienia z powodu walk i przesiedleń. Ich bezbronność wynikała z braku wsparcia w strukturach politycznych i militarnych, domniemanych powiązań z Zachodem oraz bliskości z reżimem Assada. Pod rządami nowego rządu tymczasowego zagrożenia te nasiliły się, narażając społeczności chrześcijańskie na celową przemoc, dyskryminację i marginalizację społeczną.
Konstytucja tymczasowa z marca 2025 r. centralizuje władzę w rękach prezydenta i ustanawia jurysprudencję islamską (system prawny w oparciu o szariat) jako główne źródło ustawodawstwa. Eksperci zauważają jednak, że nie zapewnia ona wystarczającej ochrony mniejszościom etnicznym i religijnym. Władza polityczna jest rozdrobniona, a wpływy zyskują podmioty o charakterze religijnym i zbrojnym. Starcia zbrojne, w tym ataki Państwa Islamskiego, takie jak zamach bombowy na kościół w Damaszku w czerwcu 2025 r., dodatkowo pogłębiają poczucie zagrożenia.
Pod względem gospodarczym załamanie się infrastruktury, przedłużające się sankcje i odpływ kapitału ograniczyły możliwości zarobkowe obywateli i nadszarpnęły spójność społeczną. Po ponad 14 latach konfliktu w 2024 r. około 90% Syryjczyków żyło poniżej granicy ubóstwa. Dla porównania przed wojną była to jedna trzecia populacji. Częściowe zniesienie sankcji w połowie 2025 r. otworzyło drogę do odbudowy i rozwoju handlu, ale jego wpływ na społeczności chrześcijańskie nadal jest prawie niezauważalny. Nie widać bezpośrednich korzyści dla społeczności chrześcijańskiej ze względu na utrzymującą się niestabilność, utratę majątku, emigrację i kruche rządy prawa.
Szeroko rozpowszechnione podżegające wypowiedzi w mediach społecznościowych pogłębiają poczucie niepewności i izolacji chrześcijan, a presja społeczna i normy wyznaniowe znacząco ograniczają ich swobodę w zakresie edukacji, wyboru ubioru i interakcji społecznych. Pod rządami nowego gabinetu syryjska edukacja jest reformowana zgodnie z ideologią islamską, eliminowane są historia przedislamska i równość płci, a także wprowadzane są interpretacje Koranu, które negatywnie odnoszą się do żydów i chrześcijan, co podsyca wrogość społeczeństwa do tych grup. Obserwatorzy postrzegają to jako próbę islamizacji edukacji i przedefiniowania tożsamości syryjskiej.
W październiku 2025 r. w Syrii odbyły się ściśle kontrolowane, pośrednie wybory parlamentarne, w wyniku których mniejszość uzyskała minimalną reprezentację, tzn. wybrany został jeden chrześcijanin.
Ogólnie rzecz biorąc, mniejszość chrześcijańska zmaga się obecnie z poważnymi prześladowaniami, brakiem bezpieczeństwa oraz ograniczaniem wolności obywatelskich i religijnych, co stanowi jeden z najtrudniejszych okresów w historii współczesnej Syrii.
Sytuacja chrześcijan w Syrii jest bardzo zróżnicowana i zależy od regionu. Na północnym wschodzie (Al-Hasaka, Al-Kamiszli) sytuacja jest stosunkowo bezpieczna pod rządami kurdyjskimi, podczas gdy mniejsze społeczności chrześcijańskie na wybrzeżu poddawane są umiarkowanej presji społecznej. W miastach takich jak Damaszek czy Aleppo chrześcijanie doświadczają wzmożonej presji ze strony grup ekstremistycznych i konserwatywnych społeczności muzułmańskich. Najbardziej zagrożone obszary to Idlib i rejony na północy znajdujące się wpływami tureckimi i ISIS, gdzie chrześcijanie żyją w strachu i obawie przed przesiedleniami. W centralnej Syrii, na przykład w Homs i rejonie Wadi al-Nasara, presja jest również silna z powodu braku ochrony państwa i zastraszania przez ekstremistów.
Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.
Tradycyjne wspólnoty chrześcijańskie, w tym największe, tj. Kościół prawosławny i Melchicki Kościół Katolicki, mierzą się z rosnącą presją zarówno ze strony obecnego reżimu, jak i grup ekstremistycznych. Zmagają się z biurokracją, która utrudnia prowadzenie działalności oraz możliwość przeprowadzenia remontów, inwigilacją, groźbami wobec przywódców religijnych i Kościołów. Kościoły padają ofiarą kampanii oszczerstw, zastraszania, zarzucane są ulotkami wzywającymi do konwersji lub dżizji (podatku pogłównego), a także spadają na nie bomby. Postrzegane powiązania z poprzednim reżimem zwiększają ryzyko ataków, zwłaszcza w przypadku Kościoła prawosławnego.
Chrześcijańscy konwertyci ze społeczności muzułmańskich lub spośród druzów żyją pod presją rodzin i członków lokalnej społeczności, zwłaszcza na obszarach o większości sunnickiej, gdzie wynikami konwersji mogą być przemoc oraz wypędzenie. Rosnąca radykalizacja sprawiła, że nasila się wrogość wobec konwertytów z islamu.
Wspólnoty baptystyczne, ewangelikalne i zielonoświątkowe są poddawane silnej presji z powodu ograniczonego uznania prawnego, postrzeganego powiązania z Zachodem oraz działalności ewangelizacyjnej wśród muzułmanów i przyjmowania konwertytów z islamu, co naraża je na ryzyko zamykania, stałego nadzoru oraz różnego rodzaju ograniczeń administracyjnych. Muszą się także mierzyć z niechęcią ze strony tradycyjnych Kościołów, które traktują je jako zagraniczną konkurencję.
Od upadku reżimu Assada prześladowania ze strony islamu, które już wcześniej były główną siłą prześladowań, uległy nasileniu, zwłaszcza ze strony ugrupowań dżihadystycznych. Chrześcijanie są nakłaniani do przejścia na islam, dochodzi do ataków na kościoły, werbalnego zastraszania chrześcijan, nakłaniania do usuwania symboli religijnych, a kobiety są zmuszana do noszenia chust.
Mimo zmiany władz, pod rządami nowego reżimu paranoja dyktatorska nadal napędza prześladowania chrześcijan. Aby utrzymać władzę absolutną, wolności religijne i polityczne są ograniczane poprzez represje, inwigilację, kontrolę kościołów i aresztowania aktywistów krytykujących reżim. Chociaż siły bezpieczeństwa otwarcie zapewniają ochronę w czasie modlitw, ich obecność często jest wyrazem szerszej kontroli państwa nad życiem religijnym, a nie rzeczywistego zaangażowania w ochronę wiernych.
Po upadku reżimu Assada poczucie braku ochrony ze strony państwa sprawiło, że Syryjczycy coraz bardziej polegają na ochronie plemiennej. Tribalizm, powiązany z islamem, zwłaszcza w północnych regionach kurdyjskich i centralnych regionach pustynnych, powoduje, że konwersja z islamu na chrześcijaństwo uważana jest za zdradę wspólnoty, co prowadzi do ostrego sprzeciwu ze strony rodzin i lokalnych przywódców. Szejkowie (przywódcy plemienni lub klanowi) mogą wymierzać kary w postaci konfiskaty mienia lub pobicia, a nawet mogą nakazać egzekucję konwertyty.
Przejęcie władzy przez HTS doprowadziło do chaosu i bezprawia, w tym ucieczek z więzień, wzrostu przestępczości napędzanego ubóstwem i dysfunkcyjnym systemem sprawiedliwości. Chrześcijanie są narażeni na ataki ze względu na ograniczoną ochronę plemienną oraz polityczną. Często padają ofiarą kradzieży, wymuszeń, porwań i przemocy. Mimo że pod nowymi rządami tradycyjne formy korupcji są mniej widoczne, słabe instytucje i brak mechanizmów rozliczania władzy pozwalają uzbrojonym gangom działać brutalnie i bezkarnie.
Syryjskie Kościoły tradycyjne zwłaszcza prawosławny, zachowują dominujący wpływ, często ograniczając rolę mniejszych lub nietradycyjnych wyznań. Grupy te spotykają się z wykluczeniem ze zgromadzeń, oskarżeniami o herezję lub prozelityzm oraz presją społeczną. Wewnętrzna rywalizacja i instytucjonalny protekcjonizm osłabiają ich wpływy. Chrześcijanie z nietradycyjnych Kościołów są oskarżani o wspieranie zachodnich programów politycznych, co przyczynia się do nasilonych prześladowań.
W kontekście ciągłej niestabilności i ograniczania wolności religijnej, kobiety z mniejszościowych grup religijnych, w tym chrześcijanki, narażone są na ryzyko uprowadzenia, molestowania seksualnego i gwałtu. Na obszarach niestabilnych, zwłaszcza tam, gdzie dochodzi do walk, kobiety żyją w strachu, stale narażone na groźby i próby przemocy seksualnej. Ekspert krajowy zauważył, że „w zasadzie nie ma bezpiecznych miejsc dla kobiet i dziewcząt”. Podkreślił też zagrożenie przemocą seksualną na punktach kontrolnych, w miejscach pracy i transporcie publicznym. Piętno kulturowe i strach przed odwetem zniechęcają ofiary do zgłaszania napaści. Konwertytki spotykają się również z przemocą ze strony własnych rodzin, np. mogą być zmuszane do małżeństwa z muzułmaninem. W przypadku kobiet zamężnych ich mężowie mogą zażądać rozwodu i pozbawić je prawa do opieki nad dziećmi.
Formy wywierania nacisku :
Na obszarach kontrolowanych przez rząd chrześcijanie nadal mogą być wzywani do obowiązkowej służby wojskowej lub płacić wysokie sumy za zwolnienie, narażając się na korupcję i nadużycia. W regionach poza kontrolą rządu mężczyźni byli siłą wcielani w szeregi walczących. Bezrobotni chrześcijanie mieli trudności ze znalezieniem pracy, a ci zatrudnieni spotykali się z dyskryminacją i ograniczonymi możliwościami awansu. Konwertyci spotykają się z groźbami, pobiciem lub wydziedziczeniem przez rodziny, podczas gdy byli muzułmanie są zmuszani do poślubienia muzułmanki. Z powodu takiej presji wielu chrześcijańskich mężczyzn decyduje się na emigrację, co przyczynia się do osłabienia syryjskiego Kościoła.
Formy wywierania nacisku na mężczyzn:
| Rok | Miejsce w Światowym Indeksie Prześladowań | Zaokrąglony wynik prześladowań na 100 pkt |
| 2026 | 6 | 90 |
| 2025 | 18 | 78 |
| 2024 | 12 | 81 |
| 2023 | 12 | 80 |
| 2022 | 15 | 78 |
Całkowita punktacja Syrii wzrosła znacząco, tj. o 12 pkt, z 78 w poprzednim okresie badawczym do 90, głównie ze względu na znaczny wzrost przemocy. Kluczowe są ataki na kościoły, zamknięcie szkół chrześcijańskich na północnym wschodzie kraju oraz wzrost liczby ofiar śmiertelnych wśród chrześcijan. Presja na chrześcijan wzrosła z powodu wzrostu poczucia niepewności i bezprawia po zmianie reżimu w grudniu 2024 r. W wyniku ekspansji lokalnych milicji i innych podmiotów zbrojnych nasiliły się groźby, wymuszenia i ataki ukierunkowane. Wiele kościołów ograniczyło swoją działalność ze względów bezpieczeństwa, zwłaszcza po śmiertelnym ataku na kościół w Damaszku w czerwcu 2025 r. Ataki spowodowały, że wielu chrześcijan przestało chodzić do kościoła, a zagrożenie kolejnymi atakami i rosnący radykalizm islamistyczny skłoniły wierzących do ukrywania symboli religijnych i unikania publicznego przyznawania się do swojej wiary, zwłaszcza na obszarach zamieszkanych głównie przez muzułmanów lub na punktach kontrolnych.
Syria: Przemoc | ŚIP 2026 | ŚIP 2025 |
Zabici chrześcijanie | 27 | 0 |
Ataki/zamknięcie kościołów lub innych obiektów chrześcijańskich | 100* | 4 |
Zniszczenie lub konfiskata własności prywatnej chrześcijan | 100* | 10* |
Chrześcijanie zmuszeni do opuszczenia kraju | 10* | 10* |
Konwersja z islamu na chrześcijaństwo w Syrii jest przedmiotem ostrych sporów i może skutkować wykluczeniem społecznym, wypędzeniem, zastraszaniem, przemocą fizyczną, a nawet śmiercią. Od upadku reżimu Assada chrześcijanie coraz częściej ukrywają krzyże i inne symbole chrześcijańskie, aby uniknąć gróźb oraz przemocy ze strony ekstremistów i sił bezpieczeństwa. W przypadku konwertytów eksponowanie symboli chrześcijańskich wiąże się ze znacznym ryzykiem osobistym, zarówno w kontekście rodzinnym, jak i społecznym. W Kamiszli, pod administracją kurdyjską, publiczne eksponowanie symboli chrześcijańskich jest stosunkowo bezpieczniejsze.
Osoby dokonujące konwersji z islamu na chrześcijaństwo nie mogą zawrzeć uznawanego formalnie ślubu chrześcijańskiego, a bez ślubu islamskiego zarówno związek, jak i dzieci są uważane za nielegalne. W przypadku rozwodów między muzułmaninem a chrześcijaninem prawo szariatu faworyzuje stronę muzułmańską, zazwyczaj przyznając opiekę nad dziećmi rodzicom wyznania muzułmańskiego. W szkołach publicznych dzieci chrześcijańskie są nakłaniane do chodzenia na lekcje islamu, zwłaszcza gdy nie ma w szkole nauczyciela chrześcijańskiego. Program nauczania w Syrii został zislamizowany. Treści nacjonalistyczne i dotyczące ery Assada zostały usunięte, treści historyczne ukazane są przez pryzmat religii, z podręczników usunięto postaci kobiece.
Chrześcijanie w Syrii żyją pod coraz większą presją, by wyrzec się swojej wiary. Konwertyci ze środowisk muzułmańskich, alawickich i druzyjskich są najbardziej narażeni na niebezpieczeństwo. Z groźbami, ale i przemocą, spotykają się w środowisku rodzinnym i społeczeństwie. Po chrześcijańskich dzielnicach Damaszku krążyły samochody wyposażone w głośniki, nawołujące do przejścia na islam, co wywołało napięcie i było powodem kontrowersji. Chrześcijańscy uczniowie są dyskryminowani i ogranicza się ich prawa w zakresie wyrażania przekonań religijnych. We wrześniu 2025 r. 14 asyryjskich szkół prywatnych w AANES zostało zamkniętych, ponieważ odmówiły realizacji obowiązkowego kurdyjskiego programu nauczania, co uniemożliwiłoby uczniom podjęcie nauki na uniwersytetach w innych częściach Syrii.
W marcu 2025 r. Syria przyjęła tymczasową konstytucję, uznając prawo szariatu za główne źródło ustawodawstwa. Chociaż kraj nominalnie uznaje prawa człowieka i różnorodność religijną, prawo szariatu faworyzuje muzułmanów kosztem innych grup. Media państwowe priorytetowo traktują treści islamskie i ignorują chrześcijan, a media lokalne i społecznościowe oskarżają ich o lojalność wobec byłego reżimu. Chrześcijanie poddawani są presji społecznej, zmagają się z poczuciem braku bezpieczeństwa i strachem przed grupami ekstremistycznymi. Mają poczucie, że państwo nie gwarantuje im ochrony. Zastraszanie w mediach społecznościowych prowadzi do powszechnej autocenzury.
W 2025 r. chrześcijanie w Syrii napotykali na poważne ograniczenia w życiu kościelnym. Ataki, groźby i obecność grup islamskich wywołały powszechny strach i traumę, często skutkując ograniczeniem lub odwołaniem spotkań kościelnych, w tym zgromadzeń, obozów letnich i innych projektów. Organizacje kościelne, które publicznie sprzeciwiają się prześladowaniom, narażają się na groźby, zniesławienie lub zamknięcie. Niestabilność polityczna, niewystarczająca ochrona i ciągły chaos tworzą utrzymujący się klimat niepewności i strachu we wspólnotach chrześcijańskich.
Syria zobowiązała się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:
Syria nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:
Ludzie w otoczeniu chrześcijan naciskają na nich, aby wyrzekli się swojej religii (Art. 18 ICCPR):
Wiele innych mniejszości religijnych doświadcza prześladowań na różnym poziomie, w tym szyici, alawici, druzowie, żydzi, jezydzi i zaratusztrianie. Społeczności szyitów, alawitów i druzów są marginalizowane i prześladowane przez sunnickich dżihadystów, nie tylko dlatego, że ich religie uznawane są za herezję, ale także – w przypadku alawitów – z powodu ich powiązań z prezydentem Assadem. Jazydzi i zaratusztrianie należą do religii kurdyjskich, które nie są uznawane przez syryjski reżim. Dzieci jezydów i zaratusztrian są zarejestrowane jako muzułmanie sunnici i uczą się islamu w szkole.
Open Doors wspiera lokalny Kościół poprzez wzmacnianie jego przywództwa oraz pomaganie mu w wykorzystywaniu licznych możliwości służby, nawet w warunkach trwającego w kraju kryzysu. Działania te realizowane są we współpracy z lokalnymi partnerami kościelnymi poprzez następujące działania:
