Laos

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

Zabójstwo pastora Sy w 2022 r. i pastora Thongkhama w 2024 r. oraz wzrost liczby brutalnych incydentów w 2024 r. wzbudziły w chrześcijanach strach. Jeden z przywódców powiedział: „Trwają wysiłki, by zastraszyć chrześcijańskich przywódców... Każe im się zaprzestać działalności religijnej i porzucić swoją wiarę, z wyraźną groźbą, że jeśli się nie podporządkują, może ich spotkać podobny los jak pastora Thongkhama”. Na obszarach wiejskich tradycyjne praktyki często zastępują przepisy ogólnokrajowe. Chrześcijanie spotykają się z przemocą ze strony członków lokalnej społeczności, przywódców wiosek i rodzin. Konwertyci doświadczają najdotkliwszych prześladowań, ponieważ uważa się, że przynoszą rozłam i duchowe zagrożenie buddyjsko-animistycznym społecznościom. W konsekwencji często grozi im wypędzenie z wioski.

Rząd uznaje trzy Kościoły: Laotański Kościół Ewangelicki (LEC), Kościół Katolicki i Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Inne grupy chrześcijańskie działają nieoficjalnie. Szacuje się, że nawet w ramach zatwierdzonego LEC 75% kongregacji nie ma stałych budynków i organizuje nabożeństwa w domach. Ponieważ zgromadzenia muszą być zgłoszone władzom, kościoły domowe działają potajemnie jako „nielegalne zgromadzenia”.

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

Od 1975 r. Laos jest jednopartyjnym państwem komunistycznym rządzonym przez Laotańską Partię Ludowo-Rewolucyjną. Pomimo reform gospodarczych przeprowadzonych w latach 80. Laos jest jednym z najbiedniejszych krajów świata, silnie uzależnionym od zagranicznych funduszy, zwłaszcza z Chin. Stale pogłębia swoją zależność gospodarczą od Pekinu i zwiększa nacisk na ideologię komunistyczną.

Obserwatorzy międzynarodowi opisują sytuację w zakresie praw człowieka w tym kraju jako wyjątkowo złą ze względu na ograniczenia swobód obywatelskich i prześladowania mniejszości (Human Rights Watch, 1 maja 2025). Laos zajmuje 137 miejsce na 150 krajów w Światowym Indeksie Wolności Prasy, co odzwierciedla ścisłą kontrolę mediów i tłumienie sprzeciwu (World Economics, 2024).

Chrześcijanie doświadczają silnych prześladowań ze strony lokalnych władz i przywódców wiosek, którzy zachowują tradycje etniczne, egzekwują politykę państwa, utrzymują stabilność społeczności i podtrzymują ideologię komunistyczną. Komunistyczne władze postrzegają religię jako zagrożenie, które wymaga kontroli. Podczas gdy buddyzm jest w pewnym stopniu akceptowany jako dziedzictwo kulturowe, chrześcijaństwo jest uważane za obce, kojarzone z zachodnimi wartościami i sprzeciwem wobec ideałów komunistycznych.

Według World Christian Database (dostęp z kwietnia 2025 r.) 53,9% populacji Laosu to buddyści (głównie Theravada), 41,2% wyznaje religie etniczne związane z pochodzeniem plemiennym, a 2,8% to chrześcijanie. Niektóre z tradycyjnych religii ludowych zostały włączone do buddyzmu, więc liczby podane powyżej częściowo nakładają się na siebie. Główne wyznania chrześcijańskie uznane przez państwo to Kościół Rzymskokatolicki, Laotański Kościół Ewangeliczny (LEC) i Adwentyści Dnia Siódmego. W kraju występuje wiele innych denominacji, ale w dużo mniejszej liczbie, na przykład Kościoły ewangelikalne, baptystyczne, zielonoświątkowe, metodystyczne, luterańskie i Zbory Boże.

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju

Miejsca, gdzie sytuacja chrześcijan jest najtrudniejsza, to prowincje Luang Namtha, Phongsaly i Houphan na północy oraz Khammuane, Savannakhet w centralnym Laosie i Salavan na południu. Niektóre części Wientianu wykazują większą tolerancję wobec praktyk chrześcijańskich, podczas gdy regiony wiejskie nakładają na nich bardziej surowe ograniczenia i stosują wobec nich większą przemoc. 

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Chrześcijanie z zagranicy nie mogą wchodzić w interakcję z lokalnymi Kościołami, z wyjątkiem dwóch Kościołów LEC w Wientianie. Obcokrajowcy, w tym personel dyplomatyczny, są monitorowani przez policję.

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Rząd uznaje trzy kościoły: Kościół Rzymskokatolicki, Laotański Kościół Ewangelicki (LEC) i Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Formalne uznanie nie oznacza, że nie są poddawane silnej inwigilacji. W przypadku LEC władze mają udział w wyborze przywódców i zatwierdzają materiały drukowane przez Kościół.

Społeczności konwertytów

Konwertytom na chrześcijaństwo z buddyzmu oraz animizmu grożą zdecydowanie najcięższe prześladowania. Konwersja jest postrzegana jako zagrożenie dla władzy państwowej i zdrada jedności rodziny i społeczności. 

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Kościoły niezależne, zielonoświątkowcy i metodyści nie są uznawane przez władze. Mają dwa wyjścia: albo zarejestrować się w ramach uznanych denominacji (czemu często się sprzeciwiają), albo spotykać się potajemnie.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Ucisk komunistyczny połączony z paranoją dyktatorską

Laos jest jednym z pięciu istniejących jeszcze na świecie państw komunistycznych. Jednak tylko w kilku prowincjach i wsiach władze ściśle przestrzegają ideologii komunistycznej i sprzeciwiają się wpływom uznawanym za obce lub zachodnie, w tym chrześcijaństwu. Często wykorzystują one wrogie nastawienie obywateli do chrześcijan, aby uzasadnić prześladowania. A te nasiliły się wraz z rosnącą zależnością Laosu od Chin i większym naciskiem na konieczność przestrzegania zasad komunistycznych.

Ucisk klanowy

Animizm i inne obrzędy plemienne są praktykowane w całym kraju, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Konwersja na chrześcijaństwo jest postrzegana jako zdrada tożsamości rodziny i społeczności. Przywódcy wiosek i członkowie rodzin zmuszają chrześcijan do porzucenia swojej wiary lub wypędzają ich ze swoich społeczności, ponieważ boją się, że chrześcijańskie praktyki rozgniewają tradycyjne duchy.

Nacjonalizm religijny

Buddyzm Theravada jest praktykowany przez większość populacji i stanowi podstawę kultury Laosu. W opinii eksperta krajowego buddyzm jest „spoiwem łączącym liczne grupy etniczne i niedostępne wioski rozrzucone po górzystych terenach”. Animistyczne praktyki i strach przed duchami są głęboko zakorzenione w kulturze buddyjskiej. Władze w niejawny sposób promują buddyzm jako integralną część laotańskiej tożsamości narodowej, postrzegając jednocześnie chrześcijaństwo jako obcą ideologię, która zagraża tej tożsamości i jedności narodowej.

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

PChrześcijanki są wyszydzane, izolowane i traktowane z lekceważeniem przez członków lokalnej społeczności. Konwertytkom grozi przemoc. We własnych domach są bite, pozbawione możliwości dziedziczenia i zmuszane do wyrzeczenia się swoich przekonań. Dziewczęta są prześladowane w szkołach, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Chrześcijanki stają się niepożądanymi kandydatkami do małżeństwa. Praktyka dziecięcych małżeństw, wciąż powszechna wśród mniejszości, naraża konwertytki na wzmożone prześladowania ze strony mężów i teściów. Kiedy chrześcijańscy mężczyźni są aresztowani, żony zaciągają niemożliwe do spłacenia długi, aby ich uwolnić. Kobiety pełniące funkcje przywódcze we wspólnotach są eksmitowane, nękane i padają ofiarą handlu ludźmi. 

Formy wywierania nacisku:

• wymuszony rozwód;
• przemoc fizyczna;
• przemoc słowna.

Mężczyźni

Chrześcijanie w Laosie, zwłaszcza przywódcy kościelni, są częstym celem prześladowań. Pastorom grozi areszt, przetrzymywanie w złych warunkach i wysokie grzywny. To silnie obciąża ich rodziny i destabilizuje życie wspólnotowe. Mężczyźni są dyskryminowani w miejscu pracy, często wykluczani ze stanowisk w administracji oraz w wojsku. Indoktrynacja wojskowa przedstawia chrześcijaństwo jako „zachodnie zagrożenie”, podsycając wrogość. Ponieważ mężczyźni są zwykle głównymi żywicielami rodzin, uwięzienie lub utrata pracy niszczy rodziny. Dzieci chrześcijan są wyśmiewane, a we wioskach spotykają się z ostracyzmem. Cała społeczność wymusza na chrześcijańskich mężczyznach porzucenie ich wiary. 

Formy wywierania nacisku:

• nękanie ekonomiczne poprzez dostęp do zatrudnienia/nękanie w biznesie i miejscu pracy;
• uwięzienie przez władze państwowe;
• przemoc fizyczna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

Ogólny wynik Laosu spadł o 2 pkt. Jest to spowodowane spadkiem oceny przemocy z 9,8 do 7,4 pkt, co wynikało głównie z mniejszej liczby zgłoszeń o atakach na kościoły i braku zabójstw. Wyzwania, przed jakimi stoją chrześcijanie, się nie zmieniły. Wraz ze wzrostem liczby chrześcijan na niektórych obszarach wiejskich, wzrosła wrogość na poziomie wspólnoty. O 38% wzrosła liczba chrześcijan zmuszonych do opuszczenia swoich domów z powodów religijnych. Władze komunistyczne ściśle monitorują wszelką działalność religijną, a konwertyci spotykają się z presją i przemocą ze strony swoich rodzin i lokalnych przywódców.

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Laosu.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Tabela obejmuje tylko kilka kategorii przemocy na tle wyznaniowym w okresie sprawozdawczym – szczegółowe wyniki znajdują się w sekcji przemoc w Pełnym Dossier Kraju. Ponieważ wiele incydentów nie jest zgłaszanych, liczby te należy rozumieć jako wielkości minimalne. Jeśli nie można było dokładnie określić liczy przypadków, podano symboliczną liczbę w zaokrągleniu (10, 100 lub 1000*). Dane rzeczywiste mogą być dużo wyższe. To damo dotyczy liczb 10 000*, 100 000* oraz 1 000 000*.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

• Czwarty kwartał 2024 r. - Mieszkańcy wsi zaatakowali kościół w południowym regionie Laosu. Napastnicy usunęli krzyż, odcięli dopływ prądu i zażądali, by chrześcijanie wyrzekli się swojej wiary, w przeciwnym razie zostaną wypędzeni z wioski (źródło: Badania Open Doors).
• Czwarty kwartał 2024 r. - Chrześcijańska wdowa w południowym Laosie nie mogła pochować męża na wiejskim cmentarzu. Po odmowie kremacji męża zgodnie z buddyjskimi zwyczajami została ukarana grzywną przez wodza wioski. Dalsza odmowa spowodowała, że starsi zagrozili zniszczeniem jej domu (źródło: Badania Open Doors).
• Czwarty kwartał 2024 r. - 6 października aresztowano czterech chrześcijan podczas zgromadzenia kościoła domowego w północnym regionie Laosu, w którym uczestniczyło piętnaście innych osób. Zatrzymani otrzymali zakaz praktykowania swojej wiary z powodu sprzeciwu społeczności. Po odmowie wyrzeczenia się swojej wiary, cała czwórka została skazana na rok więzienia. W lutym zostali przeniesieni do więzienia okręgowego, gdzie byli przetrzymywani w ciemnej celi i nie otrzymywali regularnych posiłków. Dwóch z nich jest chorych, a jeden przebywa w szpitalu (źródło: Badania Open Doors).

Życie prywatne

Chrześcijańscy konwertyci z buddyzmu oraz religii etnicznych muszą zachować swoją wiarę w tajemnicy. W przypadku ujawnienia grozi im wypędzenie przez starszyznę wioski. Wielu Laotańczyków wierzy, że są chronieni przez phi (duchy) i obawiają się je obrazić. Chrześcijanom wyznacza się termin, w którym mają się wyrzec nowej religii, aby nie skazać wioski na zagładę. Odmowa prowadzi do eskalacji form nacisku, w tym do niszczenia upraw lub mienia, a ostatecznie do brutalnego wypędzenia ze społeczności. Konwertyci, którzy są znani członkom społeczności, podlegają wnikliwemu nadzorowi. Laotańczycy donoszą władzom na swoich sąsiadów, jeśli zauważą u nich angażowanie się w nietradycyjną działalność religijną.

Życie rodzinne

Praktyki buddyjskie i animistyczne są uważane za kluczowe dla laotańskiej tożsamości. Chrześcijańskie dzieci są zmuszane do udziału w buddyjskich nabożeństwach i rytuałach. Chrześcijanom ogranicza się dostęp do edukacji i zatrudnienia. Organizowanie chrześcijańskich pogrzebów jest utrudniane, wierzący muszą albo płacić dodatkowo za korzystanie z cmentarzy wiejskich, albo znaleźć prywatną ziemię do pochówku. Płatności te często obejmują wymóg składania ofiar ze zwierząt w celu uspokojenia duchów, zmuszając chrześcijan do uczestniczenia w animistycznych rytuałach wbrew ich przekonaniom. Nawet zarejestrowane wspólnoty LEC nie mogą otwarcie przeprowadzać chrztów, szczególnie na obszarach wiejskich.

Życie w społeczeństwie

Społeczności wywierają przytłaczającą presję na chrześcijan, zwłaszcza w prowincjach takich jak Luang Namtha, Phongsaly, Houaphan, Savannakhet, Bolikhamxay, Khammouane, Salavan i Attapeu. Lokalne władze nękają, monitorują, aresztują i eksmitują wierzących. Kościoły muszą przekazywać dane osobowe swoich członków, w tym zdjęcia i dane kontaktowe. Chrześcijanom w służbie publicznej grozi zwolnienie lub odmowa awansu. Emerytowani chrześcijańscy urzędnicy państwowi mogą otrzymać zaniżone świadczenia emerytalne, a czasami takie świadczenia są im całkowicie odbierane. 

Życie w państwie

Chociaż konstytucja Laosu gwarantuje wolność wyznania, prawo to nie jest respektowane. Władze uzasadniają ograniczenia, twierdząc, że religia nie może być sprzeczna z obowiązkami państwa ani powodować zakłóceń społecznych. Urzędnicy komunistycznego rządu stosują naciski, ale większość naruszeń ma miejsce na poziomie lokalnym ze strony przywódców wiejskich wiosek, skupionych na zachowaniu praktyk etnicznych i ideologii komunistycznej. Chrześcijanie zatrudnieni w służbie publicznej są rutynowo pomijani przy awansach na wyższe stanowiska, nawet jeśli mają większe doświadczenie i lepsze osiągnięcia niż inni kandydaci.

Życie w Kościele

Działalność kościelna wymaga zatwierdzenia przez administrację państwową na mocy dekretu 315. Ubrani po cywilnemu, jak i umundurowani policjanci biorą udział w nabożeństwach, liczą uczestników i dokumentują treść kazań. Kościoły w miastach mają nieco więcej swobody, podczas gdy te wiejskie napotykają surowe ograniczenia. W ostatnich miesiącach policja zintensyfikowała nadzór nad Bibliami i literaturą chrześcijańską, konfiskując coraz więcej materiałów. Przywódcy kościelni donoszą o rosnących trudnościach w importowaniu publikacji religijnych i rosnących wymaganiach władz dotyczących dystrybucji takich materiałów.

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

Laos zobowiązał się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych: 

1. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);
2. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);
3. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);
4. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);
5. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

Laos nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:

1. władza monitoruje chrześcijan i ich działalność (Art. 17 ICCPR);

2. chrześcijanie spotykają się z dyskryminacją w zatrudnieniu (Art. 26 ICCPR);

3. dzieci chrześcijańskie są zmuszane do uczestniczenia w buddyjskich lekcjach religii oraz w obrzędach i świętach religijnych, które nie są zgodne z ich przekonaniami religijnymi (Art. 14 CRC);

4. państwo nakłada surowe ograniczenia na zgromadzenia chrześcijańskie, wykraczające poza ograniczenia uznawane i dopuszczalne na arenie międzynarodowej (Art. 18 i 21 ICCPR);

5. chrześcijanie są atakowani i wypędzani ze swoich społeczności za dzielenie się swoją wiarą (Art. 18 i 19 ICCPR);

6. chrześcijanie są zabijani za wiarę (Art. 6.1 ICCPR);

7. chrześcijanie są więzieni za wiarę (Art. 9 ICCPR).

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Buddyści praktykujący poza głównym nurtem nauk Theravady mają problem z rejestracją swoich mnichów, a władze postrzegają odmienne przekonania jako czynnik potencjalnie destabilizujący. Wśród społeczności etnicznych największe represje ze strony państwa dotykają Hmongów, wśród których wielu jest wyznawcami religii animistycznych lub chrześcijanami. Małe społeczności muzułmańskie, hinduistyczne i bahaickie (każda poniżej 0,2% populacji) doświadczają ograniczeń, w tym ograniczonego dostępu do miejsc kultu, biurokratycznych przeszkód podczas rejestracji i nadzoru nad zgromadzeniami religijnymi.

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Laosie

Open Doors działa w Laosie we współpracy z lokalnymi Kościołami, aby towarzyszyć wierzącym, którzy cierpią prześladowania dlatego, że zdecydowali się pójść za Chrystusem. Przemoc fizyczna oraz odsunięcie się rodzin i izolacja przez członków lokalnej społeczności to powszechne formy opresji, z którymi się spotykają. Stoimy u boku prześladowanych, niesiemy im pomoc w sytuacjach kryzysowych, pomagamy materialnie i mówimy światu o ich sytuacji. Open Doors pracuje poprzez lokalnych partnerów, by wzmocnić prześladowanych wierzących w Laosie poprzez następujące działania:

• dostarczanie materiałów chrześcijańskich;
• szkolenie dla liderów;
• programy uczniostwa;
• programy rozwoju społeczno-gospodarczego.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe Dossier Kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: www.opendoors.org/en-US/research-reports/
• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.