Maroko

Powrót do spisu treści

Kluczowe ustalenia

Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025

Marokańscy chrześcijanie, zwłaszcza młodzi, doświadczają silnej presji ze strony rodziny, przymusowej izolacji, wyrzucenia z domu, przemocy fizycznej, a czasami nawet muszą poddać się zabobonnym praktykom imamów. Chociaż zdarza się, że sędziowie stają po stronie konwertyty w sprawach sądowych, naciski rodziny najczęściej zmuszają marokańskich konwertytów do zerwania relacji z rodziną. Presja członków lokalnej społeczności, zwłaszcza na obszarach wiejskich, może być bardzo dotkliwa. Jej wynikiem jest utrata pracy oraz konieczność wyprowadzki.

Chociaż rząd współpracuje z obrońcami praw chrześcijan, ich działalność jest ściśle monitorowana. Ostatnio coraz więcej duchownych i liderów jest poddawanych wzmożonej kontroli i przesłuchiwanych przez funkcjonariuszy agencji bezpieczeństwa. Chrześcijanie byli zachęcani do donoszenia na członków swojej społeczności. Problem, z którym spotykają się chrześcijanie nieukrywający swoich przekonań religijnych, ma związek z art. 220 marokańskiego Kodeksu karnego. Artykuł ten zakazuje „osłabiania wiary muzułmanina”. Naraża to zarówno marokańskich, jak i zagranicznych chrześcijan, którzy ewangelizują, na aresztowanie. 

Powrót do spisu treści

Profil kraju w formacie PDF

Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.

SKRÓCONY PROFIL KRAJU W PDF

Powrót do spisu treści

1. Tło

Maroko znajduje się na historycznym skrzyżowaniu między Afryką Subsaharyjską, światem arabskim a Europą. Podczas gdy obszary nadmorskie podlegały wpływom i podbojom różnych cywilizacji, w regionach interioru ukształtowała się silna rdzenna tożsamość Amazighów (Berberów), wraz z odrębnymi zwyczajami i językami.

Islam pojawił się w Maroku w VII wieku wraz z arabską inwazją na region Maghrebu, ale kalifat Ummajjadów został wkrótce obalony w wyniku rewolty berberyjskiej. Od tego czasu Marokiem rządziło kilka niezależnych dynastii, a obecna dynastia Alawitów rządzi nieprzerwanie od XVII wieku. Monarchia utrzymuje, że wywodzi się od proroka Mahometa, co ma wzmocnić religijną legitymizację państwa. Islam, zdominowany przez malikicką szkołę prawa sunnickiego, jest obecnie oficjalną religią państwową, którą wyznaje 99% ludności kraju.

Chrześcijaństwo było bardzo widoczne na obszarach takich jak Tanger, Rabat i Fez, gdy region ten był częścią Cesarstwa Rzymskiego. Pod koniec IV wieku chrześcijaństwo było mocno zakorzenione na rzymskich obszarach Maroka i zaczęło rozprzestrzeniać się wśród plemion Amazigh. Z czasem jednak polityka islamizacji sprawiła, że populacja chrześcijan gwałtownie się zmniejszyła i pozostała tylko niewielka mniejszość. W 1912 r. Maroko stało się francuskim protektoratem, w związku z tym osiedliły się w nim tysiące katolików i protestantów. Od czasu uzyskania przez Maroko niepodległości w 1956 r. większość Europejczyków i ich Kościoły opuściła kraj. Obecnie, oprócz kilku tysięcy rodzimych chrześcijan, w Maroku żyje chrześcijańska społeczność imigrantów licząca kilkadziesiąt tysięcy osób, głównie z Afryki Subsaharyjskiej.

Od uzyskania niepodległości w kraju panują względna stabilność i dobrobyt. Kiedy w 2011 r. do Maroka dotarła Arabska Wiosna, rząd umiejętnie wykorzystał reformy konstytucyjne, aby uniknąć wstrząsów politycznych, które ogarnęły znaczną część świata arabskiego. Jednakże niezadowolenie społeczne i poczucie marginalizacji pozostają silne w północnym regionie Rif, zamieszkanym głównie przez ludność amazighską (berberyjską), która uważa, że działania rządu są niewystarczające i zaniedbują potrzeby regionu. Chociaż w Maroku regularnie odbywają się wielopartyjne wybory, scena polityczna jest zdominowana przez króla, a prawa obywatelskie i polityczne są ograniczane (Freedom House, 2025).

Społeczeństwo Maroka jest dość konserwatywne, ale elita kraju promuje „marokański islam”, którego celem jest trzymanie społeczeństwa z dala od ekstremistycznych wpływów. Istnieje silna arabska kultura młodzieżowa, a społeczeństwo jest również pod wpływem dużej populacji Marokańczyków mieszkających w Europie.

Chrześcijanie w Maroku, zwłaszcza konwertyci z islamu, muszą bardzo uważać na treści umieszczane w postach w mediach społecznościowych. Krytyka islamu lub (religijnego autorytetu) króla może prowadzić do zatrzymania i aresztowania, a także nienawiści społecznej. Większość chrześcijan w Maroku używa pseudonimów do publikowania chrześcijańskich materiałów. Pozytywnym aspektem jest to, że wraz ze wzrostem dostępu do Internetu i mediów społecznościowych wielu konwertytów na chrześcijaństwo może teraz znaleźć społeczność online, mimo geograficznej izolacji.

Powrót do spisu treści

2. Sytuacja w poszczególnych regionach kraju

Ludność muzułmańska na obszarach wiejskich jest znana z konserwatyzmu; większość przypadków łamania praw człowieka ma miejsce w zamieszkanej głównie przez Berberów północno-wschodniej części kraju, w górach Atlas i na południowo-wschodnich obszarach pustynnych. Większość konwertytów mieszka w miastach, gdzie łatwiej jest uciec od presji rodziny i społeczności.

Powrót do spisu treści

3. Kogo dotykają prześladowania?

Wspólnoty chrześcijan ekspatriantów

Chrześcijańscy migranci z krajów zachodnich i Afryki Subsaharyjskiej są często inwigilowani przez służby bezpieczeństwa. W przypadku podejrzenia o działalność ewangelizacyjną grozi im deportacja. Na ogół cieszą się jednak względną swobodą. Chrześcijanie z Afryki Subsaharyjskiej to przede wszystkim zielonoświątkowcy. Są oni zazwyczaj marginalizowani i dyskryminowani. Większość chrześcijan w Maroku to katoliccy ekspaci. Formalnie zatwierdzone Kościoły dla emigrantów można znaleźć tylko w dużych miastach. Rdzenni marokańscy chrześcijanie nie mogą dołączać do tych kongregacji.

Tradycyjne społeczności chrześcijańskie

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Społeczności konwertytów

Konwertyci z islamu spotykają się w kościołach domowych, ponieważ państwo nie zezwala im na gromadzenie się w oficjalnych Kościołach. Członkowie rodziny i lokalna społeczność wywierają na nich presję, aby wyrzekli się nowej religii, choć poziom tolerancji jest wyższy w miastach. Zwykle członkowie lokalnej społeczności bacznie ich obserwują i reagują na działalność ewangelizacyjną. 

Nietradycyjne społeczności chrześcijan

Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.

Powrót do spisu treści

4. Główne źródła prześladowań i dyskryminacji

Islamski ekstremizm

Restrykcje nakładane przez władze islamskie obejmują konfiskatę literatury chrześcijańskiej w języku arabskim, zakaz współpracy z chrześcijanami z zagranicy (zwłaszcza, jeśli wiąże się to z ewangelizacją) oraz poważne trudności w zapewnieniu legalnych miejsc spotkań chrześcijan nawróconych z islamu. Konwertyci z islamu spotykają się z presją ze strony rodziny i członków lokalnej społeczności.

Paranoja dyktatorska

Rząd marokański patrzy na Kościół, a zwłaszcza na działalność konwertytów, z podejrzliwością. Od Marokańczyków oczekuje się lojalności wobec islamu, króla i kraju. W przeszłości władze oskarżały chrześcijan o nielojalność wobec króla i deportowały wielu zagranicznych chrześcijan bez należytego procesu. Jednym z powodów tego rodzaju działań rządu może być strach przed radykalnymi ugrupowaniami muzułmańskimi, których zadowolenie pomaga władzom uniknąć niepokojów w kraju.  

Powrót do spisu treści

5. Czym różnią się prześladowania mężczyzn i kobiet?

Kobiety

Oczekiwania kulturowe wiążą kobiety z obowiązkami domowymi, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Konwertytki z islamu są najbardziej narażone na prześladowania, szczególnie wewnątrz rodziny. Grożą im rozwód, odebranie możliwości widywania dzieci, areszt domowy i wymuszone małżeństwo. Chrześcijanie mają ograniczony dostęp do publikacji religijnych i muszą przestrzegać islamskich zasad ubioru. Gwałt i molestowanie seksualne to obszar tabu związany z honorem rodziny, co czyni je potężnym narzędziem przymusu religijnego. Dotyczy to także migrantek z Afryki Subsaharyjskiej.

Formy wywierania nacisku:

• uprowadzenie;
• ograniczenie dostępu do publikacji religijnych;
• ograniczanie kontaktów społecznych/międzyludzkich;
• brak prawnej możliwości zawarcia małżeństwa z chrześcijaninem;
• narzucenie reguł ubioru;
• wymuszony rozwód;
• wymuszone małżeństwo;
• uwięzienie przez rodzinę (areszt domowy);
• przemoc fizyczna;
• przemoc seksualna;
• przemoc psychiczna. 

Mężczyźni

Chrześcijańscy konwertyci należą do najbardziej narażonych na prześladowania w społeczeństwie marokańskim, ponieważ uważa się, że przynieśli wstyd swoim rodzinom. Grożą im ostracyzm ze strony rodziny, odmowa wsparcia finansowego i wydziedziczenie oraz porzucenie przez żonę. Nieżonaci mężczyźni mogą być nakłaniani do poślubienia muzułmanki, choć ten rodzaj przemocy dotyczy w większym stopniu kobiet. Mężczyźni mogą być przesłuchiwani, bici oraz więzieni. Dotkliwość reakcji rodziny i społeczeństwa zależy od pozycji społecznej i politycznej mężczyzny. Ponieważ mężczyźni są zazwyczaj głównymi żywicielami rodzin, w ich przypadku kluczowa jest dyskryminacja związana ze znalezieniem zatrudnienia. Mężczyźni są bardziej niż kobiety narażeni na przesłuchania i aresztowania, zwłaszcza jeśli pełnią funkcje przywódcze w Kościele. Każdego roku pojawiają się doniesienia o aresztowaniach (krótkoterminowych zatrzymaniach i przesłuchaniach) chrześcijan.

Formy wywierania nacisku:

• nękanie ekonomiczne poprzez dostęp do zatrudnienia/w miejscu pracy;
• zmuszenie do opuszczenia miasta/kraju;
• przemoc fizyczna;
• przemoc psychiczna;
• przemoc słowna.

Powrót do spisu treści

6. ŚIP: Perspektywa 5-letnia

Wykres: Wynik w zaokrągleniu.

Krótki opis zmiany wyniku i jej przyczyny

Ogólny wynik Maroka wzrósł o 1 pkt. Chociaż poziom presji nie uległ zmianie, wzrosła ocena w kategorii przemoc z 8,3 do 9,3 pkt. Wiele Kościołów, zwłaszcza należących do wspólnot migrantów z Afryki Subsaharyjskiej, zostało zmuszonych do zaprzestania działalności. Wzrosła presja i liczba przesłuchań liderów kościelnych. 

Powrót do spisu treści

7. Szczegółowe dane na temat przemocy i wywieranej presji

Poziomy przemocy i presji

Wykres: Wzorzec prześladowań dla Maroka.

Maksymalna liczba punktów dla każdej z sześciu kategorii wynosi 16,7 pkt. Łączna liczba punktów dla sześciu kategorii wynosi 100 pkt (6 x 16,7 = 100).

Powrót do spisu treści

8. Przemoc

Tabela obejmuje tylko kilka kategorii przemocy na tle wyznaniowym w okresie sprawozdawczym – szczegółowe wyniki znajdują się w sekcji przemoc w Pełnym Dossier Kraju. Ponieważ wiele incydentów nie jest zgłaszanych, poniższe liczby należy rozumieć jako wartości minimalne. Jeśli nie można było dokładnie określić liczy przypadków, podano symboliczną liczbę w zaokrągleniu (10, 100 lub 1000*). Dane rzeczywiste mogą być dużo wyższe. To samo dotyczy liczb 10 000*, 100 000* oraz 1 000 000*.

Przykładowe akty przemocy w opisywanym okresie sprawozdawczym

• Przez cały okres badawczy ŚIP 2026 policja monitorowała działalność chrześcijan, którzy byli zatrzymywani i przesłuchiwani. Chociaż żadna z tych osób nie została postawiona w stan oskarżenia, te publiczne aresztowania mają paraliżujący skutek, stygmatyzując marokańskich chrześcijan zarówno przed ich rodzinami, jak i lokalnymi społecznościami. Wszechobecny monitoring zmusza wielu marokańskich chrześcijan do autocenzury.
• Kilka kościołów domowych migrantów z Afryki Subsaharyjskich zostało zmuszonych przez policję do zaprzestania spotkań. Powszechną praktyką jest regularne przenoszenie miejsc spotkań kościołów w wyniku skarg sąsiedzkich, wizyt policji lub eksmisji przez właściciela lokalu. To samo dotyczy kościołów domowych marokańskich chrześcijan.
• Zgłoszono kilka przypadków wymuszonych małżeństw. Kilkoro konwertytów z islamu na chrześcijaństwo, głównie młode kobiety, zostało przesiedlonych wbrew ich woli. Znane są przypadki marokańskich chrześcijan, którzy zostali zmuszeni do rozwodu przez rodziny, a także stracili prawo do opieki nad dziećmi. 

Życie prywatne

Zarówno dla chrześcijan miejscowych, jak i dla tych, którzy przyjechali zza granicy, publiczne rozmowy na temat wiary poza najbliższą rodziną są niebezpieczne, gdyż zgodnie z marokańskim prawem wiążą się z ryzykiem oskarżenia o „osłabienie wiary muzułmanina”. Muzułmanie mogą gwałtownie zareagować na widok chrześcijańskich symboli religijnych noszonych przez konwertytę lub rozmów na tematy religijne, dlatego wielu konwertytów boi się ujawnić i otwarcie mówić o swoich przekonaniach religijnych.

Życie rodzinne

Prawo zabrania małżeństw między muzułmańskimi kobietami a chrześcijańskimi mężczyznami. Dzieci chrześcijan, zwłaszcza Marokańczyków, są narażone na dyskryminację i prześladowanie ze strony rówieśników, a także na izolację przez członków lokalnej społeczności. Celowo wywiera się presję na rodziny chrześcijańskie, starając się wymusić asymilację lub emigrację.

Życie w społeczeństwie

Chrześcijaństwo nie mieści się w tradycyjnej marokańskiej tożsamości. Jest piętnowane jako wiara imperialistów i uważane za zagrożenie dla „tkanki” marokańskiego społeczeństwa. Na tej podstawie marokańskie służby bezpieczeństwa monitorują działalność miejscowych i migrujących chrześcijan. Z obawy przed ewangelizacją zabraniają również organizowania jakichkolwiek grup, które identyfikują się jako jawnie „chrześcijańskie”. Chrześcijanie nawróceni z islamu napotykają liczne trudności w religijnym wychowaniu dzieci. Dzieci mogą być zastraszane w szkole lub zmuszane do brania udziału w lekcjach islamu pomimo braku zgody rodziców.

Życie w państwie

Z politycznego punktu widzenia sytuacja chrześcijan w Maroku jest trudna, ponieważ konstytucja uznaje islam za religię państwową. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego o wyraźnym charakterze chrześcijańskim lub takie, których celem jest obrona praw marokańskich konwertytów, są aktywnie zwalczane przez aparat bezpieczeństwa, chociaż niektóre grupy zostały zaproszone przez instytucje powiązane z rządem do podzielenia się swoimi obawami. Działania ewangelizacyjne są zakazane, a ci, którzy się w nie angażują, mogą zostać oskarżeni o „osłabienie wiary muzułmanów” i narazić się na odpowiedzialność karną.

Życie w Kościele

Działania podejmowane przez Kościoły są postrzegane jako prozelityzm, co ogranicza zdolność społeczności do wzrostu i rozwoju. Wraz z przemieszczaniem się grup chrześcijan, czy to z powodu migracji, czy też dlatego, że zmusiły ich do tego napięcia sąsiedzkie lub presja policji, w wielu miastach pojawiają się tymczasowe Kościoły. Kościoły ekspatów są regularnie inwigilowane, aby powstrzymać Marokańczyków od uczestniczenia w ich nabożeństwach. Marokańscy chrześcijanie nie mogą zakładać własnych Kościołów. Nie wolno im także wystawiać na widok ani sprzedawać Biblii, które są postrzegane jako narzędzie prozelityzmu.

Powrót do spisu treści

9. Naruszenie zobowiązań i praw międzynarodowych

Maroko zobowiązało się do przestrzegania i ochrony praw podstawowych w następujących traktatach międzynarodowych:

1. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);

2. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR);

3. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT);

4. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW);

5. Konwencja o prawach dziecka (CRC).

Maroko nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:

• konwertyci są poddawani ostracyzmowi, a członkowie rodziny przeciwni ich konwersji grożą im rozwodem i utratą prawa do opieki nad dziećmi (Art. 18 ICCPR);

• konwertytki są przymusowo wydawane za mąż i zmuszane do odwołania swoich przekonań (Art. 23.3 ICCRP i Art. 16 CEDAW);

• chrześcijanie spotykają się z prześladowaniem i przemocą, jeśli otwarcie wypowiadają się na tematy religijne lub angażują się w prozelityzm (Art. 18 i 19 ICCPR);

• chrześcijanie napotykają na ograniczenia w zatrudnieniu w sektorze publicznym i doświadczają dyskryminacji w sektorze prywatnym (Art. 25 i 26 ICCPR i Art. 6 ICESCR). 

Powrót do spisu treści

10. Sytuacja innych mniejszości religijnych

Judaizm jest jedyną religią mniejszościową oficjalnie uznaną w konstytucji, a żydzi mają swoje własne sądy religijne rozpatrujące spory rodzinne. Chociaż islam jest oficjalną religią państwową, de facto tylko islam sunnicki (Maliki) jest społecznie akceptowany. Muzułmanie szyiccy, muzułmanie Ahmadijja i bahaici są poddawani restrykcjom, które niemal uniemożliwiają im otwarte uczestniczenie w praktykach religijnych. Społeczeństwo, jak i rząd starają się wyeliminować ateistów i ateizm. Kilku ateistów oraz osoby, które otwarcie wypowiadały się negatywnie na temat islamu, otrzymywały groźby śmierci oraz były nękane przez władze. 

Powrót do spisu treści

11. Open Doors w Maroku

We współpracy z lokalnymi partnerami i Kościołami, Open Doors wspiera Kościół w Północnej Afryce poprzez następujące działania:

• wsparcie dla przywódców wspólnot: rekolekcje dla liderów, szkolenia przywódcze i mentoring;

• uczniostwo: zachęta poprzez bezpośrednie wizyty, szkolenia, wspieranie inicjatyw teologicznych, szkolenie w zakresie gotowości na prześladowania oraz dystrybucję Biblii i literatury chrześcijańskiej;

• służby skierowane do różnych grup: szkolenia z doradztwa dla osób dotkniętych traumą; oferujemy pomoc prawną dla prześladowanych chrześcijan oraz wsparcie praktyczne; grupy wsparcia dla kobiet, konferencje rodzinne i kursy przedmałżeńskie, aby wzmocnić relacje i odporność społeczności;
• środki utrzymania: mikropożyczki na założenie małych firm; szkolenia zawodowe; pomoc medyczna; pomoc kryzysowa, artykuły pierwszej potrzeby;

• Open Doors wspiera wierzących w Maroko modlitwą.

Powrót do spisu treści

12. Przypisy

• Niniejszy dokument został przygotowany w oparciu o bardziej szczegółowe Dossier Kraju opracowane corocznie przez World Watch Research (WWR), dział badawczy Open Doors International. Zezwala się na wykorzystywanie i bezpłatne rozpowszechnianie dokumentu pod warunkiem podania źródła, tj.: © 2026 Open Doors International.
• Wszystkie Dossier krajów – wraz z najnowszą aktualizacją metodologii ŚIP – są dostępne pod adresem: www.opendoors.org/en-US/research-reports/
• Okres badawczy dla ŚIP 2026: 1 października 2024 – 30 września 2025.