Tomas urodził się i wychowywał w szanowanej i radykalnie wierzącej rodzinie muzułmańskiej. Nawrócenie się do Chrystusa zmieniło całe życia Tomasa. Zobacz, jak do tego wszystkiego doszło!
Raz w tygodniu Open Doors wysyła najważniejsze informacje dot. sytuacji prześladowanych chrześcijan. Mail informacyjny jest zwykle poświęcony jednej sytuacji w konkretnym kraju.
Wszystkie spotkania z udziałem prelegentów Open Doors – wyszukaj wydarzenia w swojej okolicy, aby dowiedzieć się więcej o prześladowaniach chrześcijan!
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Poznaj historię Rumany z Bangladeszu, który mimo swojego młodego wieku jest ( już) prześladowana ze względu na swoją wiarę w Jezusa.
Partnerzy Open Doors na Bliskim Wschodzie wzmacniają prześladowanych chrześcijan między innymi poprzez opiekę nad osobami dotkniętymi traumą oraz seminaria biblijne.
Okres badawczy: od 1 października 2024 do 30 września 2025
Turkmenistan jest krajem totalitarnym, w którym chrześcijanie, wspólnoty (i całe społeczeństwo) znajdują się pod obserwacją funkcjonariuszy państwowych. Nawet wspólnoty Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego i Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego są inwigilowane podczas niedzielnych nabożeństw. Drukowanie oraz import materiałów chrześcijańskich są ograniczone. Największych prześladowań, których źródłem jest zarówno państwo, jak i członkowie rodziny oraz lokalnej społeczności, doświadczają konwertyci z islamu.
Poniższy profil kraju stanowi przetłumaczoną część szczegółowych raportów przygotowanych przez World Watch Research, dział badawczy Open Doors. Profil kraju dostępny jest również do pobrania w formacie PDF. Szczegółowe raporty w oryginalnej wersji angielskiej (części "Informacje ogólne" oraz "Dynamika prześladowań") znajdują się na końcu strony.
Turkmenistan uzyskał niepodległość w 1991 r. po rozpadzie Związku Radzieckiego. Prezydent jest zarówno głową państwa, jak i szefem rządu. Reżim nie pozwala na funkcjonowanie partii opozycyjnych. Pomimo bogatych zasobów naturalnych wskaźniki bezrobocia i ubóstwa są wysokie. W obozach pracy przymusowej w przerażających warunkach przetrzymywanych jest tysiące więźniów.
Główną religią jest islam sunnicki, chociaż zgodnie z konstytucją Turkmenistan jest państwem świeckim, który gwarantuje swoim obywatelom wolność wyznania. Większość Turkmenów przestrzega tradycji islamskiej, ale niekoniecznie nauk tej religii. Obowiązują surowe ograniczenia nałożone na instytucje religijne, takie jak mianowanie przez państwo muzułmańskich duchownych, inwigilowanie i dyktowanie praktyk religijnych oraz karanie braku posłuszeństwa więzieniem, torturami i szykanami administracyjnymi.
Według Christian World Database następną pod względem liczebności kategorią religijną są agnostycy i ateiści, zamieszkujący głównie stolicę Aszchabad i inne duże miasta. Niewielka mniejszość chrześcijańska jest słaba z powodu wielu podziałów i ograniczonej współpracy między wyznaniami, co jest na rękę władzom. Według World Christian Database (maj 2024 r.) największe wyznania chrześcijańskie w Turkmenistanie to Rosyjski Kościół Prawosławny, Ormiański Kościół Apostolski i Ukraiński Kościół Prawosławny. Protestanci są często nazywani „ekstremistami” ze względu na działalność religijną poza strukturami sankcjonowanymi przez państwo.
Według raportu Departamentu Stanu USA 2023 IRFR: „Prawo wymaga od wszystkich organizacji religijnych, w tym tych, które zostały już wcześniej zarejestrowane, ponownej rejestracji w Ministerstwie Sprawiedliwości za każdym razem, gdy organizacja zmienia swój adres lub statut prawny”.
Amerykańska Komisja ds. Wolności Religijnej wydała doroczny raport (USCIRF 2025 Turkmenistan), w którym Turkmenistan został sklasyfikowany jako KRAJ SZCZEGÓLNEJ TROSKI (CPC). „W 2024 r. warunki wolności religijnej w Turkmenistanie były nadal złe. Władze utrzymywały ścisłą kontrolę nad wszelką działalnością religijną, w szczególności wymierzoną w muzułmanów praktykujących islam w formie odmiennej od interpretacji preferowanej przez państwo”.
Chrześcijanie w Turkmenistanie muszą zachować dużą ostrożność. Ich działalność jest monitorowana przez policję i służby specjalne. Chrześcijanie z zagranicy napotykają duże przeszkody, kiedy chcą odwiedzić Turkmenistan jako turyści lub z każdego innego powodu. Obywatelom utrudnia się również odwiedzanie chrześcijan w innych krajach. Aby wyjechać z kraju, wymagana jest wiza wyjazdowa, którą bardzo trudno otrzymać.
W całym kraju prawa chrześcijan są łamane przez urzędników państwowych. Presja ze strony rodziny i społeczności na chrześcijańskich konwertytów ze środowiska muzułmańskiego jest silniejsza na obszarach wiejskich.
Kategoria ta nie została uwzględniona w punktacji i analizie ŚIP.
Rosyjski Kościół Prawosławny (RKP) akceptuje ograniczenia narzucone przez władze, dlatego jego działalność pozostaje w zasadzie niezakłócona. Zdarza się, że nabożeństwa są monitorowane, ale zazwyczaj nie są zakłócane. Państwo ogranicza możliwość drukowania oraz importowania materiałów chrześcijańskich.
Chrześcijańscy konwertyci z islamu doświadczają przemocy ze strony państwa oraz silnej presji ze strony rodziny i członków lokalnej społeczności.
Do nietradycyjnych wspólnot chrześcijańskich należą wspólnoty baptystyczne, ewangelikalne i zielonoświątkowe. Poza konwertytami to ich prawa są najczęściej łamane, np. poprzez naloty, groźby aresztowań i grzywny, zwłaszcza gdy kościoły tych wspólnot działają bez rejestracji.
W Turkmenistanie działać mogą tylko instytucje kontrolowane przez państwo. Protestanci są często nazywani „ekstremistami” ze względu na działalność religijną poza strukturami sankcjonowanymi przez państwo. Rząd postrzega protestantów jako zagrożenie dla politycznego status quo i z tego powodu stosuje wobec nich kontrolę i nakłada ograniczenia.
Muzułmanie, którzy przechodzą na chrześcijaństwo, mogą doświadczać nacisków i przemocy fizycznej ze strony swoich rodzin i członków lokalnej społeczności, które próbują zmusić ich do powrotu do islamu. Niektórzy konwertyci doświadczają uwięzienia w domu lub wykluczenia ze społeczności. W związku z tym wielu stara się utrzymać swoją wiarę w tajemnicy.
Dominująca kultura islamska stawia kobiety w pozycji podporządkowanej mężczyznom. Kobiety i dziewczęta mają ograniczoną możliwość samostanowienia i ochrony swojej godności. Konwertytki są szczególnie narażone na bicie, areszt domowy, przemoc słowną, groźby, odrzucenie, uprowadzenie i wymuszone małżeństwo. Ekspert krajowy wyjaśnia: „Zdarza się, że ciężarne kobiety są celowo brutalnie bite przez swoich mężów, aby wywołać poronienie”. Kobiety i dziewczęta rzadko zgłaszają przypadki przemocy z powodu stygmatyzacji i wstydu, a sprawcy najczęściej pozostają bezkarni. Przemoc wobec kobiet jest wykorzystywana jako narzędzie do zastraszania i podporządkowania ich mężów, rodzin i Kościołów.
Formy wywierania nacisku:
Funkcje przywódcze w rodzinach i Kościołach pełnią zazwyczaj mężczyźni. W konsekwencji prześladowania skierowane przeciwko mężczyznom wpływają na ich rodziny i zgromadzenia, wywołując strach, gniew i trudności finansowe. Funkcjonariusze państwowi wykorzystują każdy pretekst, aby nałożyć karę na chrześcijan, a władze wywierają naciski na tych, którzy przewodzą wspólnotom. Liderzy wspólnot napotykają trudności w uzyskaniu wykształcenia, a edukacja religijna podlega ścisłym ograniczeniom. Podczas obowiązkowej służby wojskowej mężczyźni spotykają się z dyskryminacją, nietolerancją i prześladowaniami. Na poziomie rodziny i lokalnej społeczności muzułmanie utrudniają chrześcijanom prowadzenie działalności gospodarczej, a konwertyci spotykają się z prześladowaniami, przesłuchaniami, groźbami, dyskryminacją, poniżaniem i biciem.
Formy wywierania nacisku:
| Rok | Miejsce w Światowym Indeksie Prześladowań | Zaokrąglony wynik prześladowań na 100 pkt |
| 2026 | 35 | 71 |
| 2025 | 29 | 71 |
| 2024 | 29 | 70 |
| 2023 | 26 | 70 |
| 2022 | 25 | 69 |
Ogólny wynik nie zmienił się, chociaż odnotowano mniej incydentów z użyciem przemocy niż w okresie badawczym dla ŚIP 2025. Mimo to kraj spadł o 6 pozycji w ŚIP 2026 w porównaniu do ŚIP 2025. Sytuacja jest stabilna, z niewielkimi zmianami w niektórych obszarach presji i przemocy w kraju. Islamski ekstremizm (w połączeniu z uciskiem klanowym) dominuje w sferze prywatnej i rodzinnej, a dyktatorska paranoja w sferze państwowej i kościelnej. Agencje państwowe stale monitorują Kościoły i działalność chrześcijan. Muzułmańskie rodziny, przyjaciele i mieszkańcy wsi wywierają presję na konwertytów.
| Turkmenistan: Przemoc | ŚIP 2026 | ŚIP 2025 |
Zatrzymani chrześcijanie | 0 | 10* |
Chrześcijanie maltretowani fizycznie lub psychicznie | 10* | 500* |
Zniszczenie lub konfiskata własności przedsiębiorstw należących do chrześcijan | 0 | 1 |
Chrześcijanie zmuszeni do opuszczenia kraju | 1 | 1 |
Państwo ściśle kontroluje literaturę religijną zarówno tę przywożoną z zagranicy, jak i tę wydawaną w kraju. Posiadanie materiałów chrześcijańskich na własny użytek jest niebezpieczne, ponieważ jest uważane za dowód konwersji i tym samym za zdradę rodziny i kultury. Rodzina i społeczność często reagują na konwersję naciskami, wykluczeniem ekonomicznym, a nawet przemocą.
Społeczeństwo, w którym większość stanowią muzułmanie, wywiera ogromną presję na dzieci konwertytów. Przekazuje im się islamskie nauki, nawet wbrew woli rodziców. Dzieci konwertytów i protestantów są często wykluczane przez innych członków lokalnej społeczności, co ma być sposobem na zmuszenie ich do powrotu do islamu.
Konwertyci zastraszani są przez rodzinę i społeczność (w tym lokalnych przywódców islamskich), co ma na celu skłonienie ich do porzucenia chrześcijaństwa. Zarówno członkowie społeczności, jak i władze państwowe przyglądają się i nękają niezarejestrowane wspólnoty protestanckie oskarżane o działalność ewangelizacyjną. Chrześcijanie spotykają się z groźbami, dyskryminacją, utrudnieniami i grzywnami. Zazwyczaj po donosach lokalnych informatorów muzułmańskich, funkcjonariusze państwowi przeprowadzają naloty na miejsca, w których spotykają się chrześcijanie.
Wrogość turkmeńskiego społeczeństwa wobec chrześcijan jest wspierana przez rozbudowany aparat państwowy, który stara się wymusić na ludności jedność społeczną, a więc i religijną. Ustawa o religii zawiera zakaz działalności niezarejestrowanych organizacji religijnych oraz zakaz prywatnej edukacji religijnej. Reżim cenzuruje chrześcijan, kontroluje media i zakazuje działalności partii opozycyjnych.
Uzyskanie statusu prawnego przez niezarejestrowane Kościoły jest praktycznie niemożliwe. Zgodnie z nowym prawem wszystkie zarejestrowane kościoły są zobowiązane do ponownej rejestracji co trzy lata, co jest skomplikowaną i czasochłonną procedurą. Kościoły, zwłaszcza protestanckie, mogą również mieć trudności z wynajęciem lokalu na spotkania, ze względu na wrogość społeczną właścicieli wobec chrześcijan.
Turkmenistan zobowiązał się do poszanowania i ochrony praw podstawowych na mocy następujących traktatów międzynarodowych:
Turkmenistan nie wypełnia swoich zobowiązań międzynarodowych poprzez łamanie/dopuszczenie do łamania następujących praw chrześcijan:
Władze nie koncentrują swojej uwagi na jakiejś konkretnej grupie religijnej. Muzułmanie, chrześcijanie, żydzi i bahaici doświadczają wysokiego poziomu nadzoru i ucisku ze strony państwa.
Według raportu na temat wolności religijnej Departamentu Stanu USA (IRFR 2024 Turkmenistan): Muzułmańscy więźniowie sumienia nadal przebywają w więzieniu z powodu nieuzasadnionych zarzutów dotyczących bezpieczeństwa narodowego za angażowanie się w pokojowe działania religijne.
Open Doors zapewnia pomoc wierzącym z Azji Środkowej w sytuacjach kryzysowych. Na pomoc mogą liczyć osoby w więzieniach, wykluczone z rodzin i wspólnot, pozbawione środków do życia i zatrudnienia z powodu wiary w Chrystusa. Wzmacniamy prześladowany Kościół w Azji Środkowej przede wszystkim poprzez:
